:novvs orbis regio

- NVM AC INSVLARVM VETERIBYS | N C O G N r T A R V M,

una cutn tabula cofoiographica, 8< atiquotalns confimiiis argumenti Iibellis,quorum omnium catalogus fequenti patebit pagina»

1 Hisacceflitcopiofusrerummemorabiliummdex,

Fata uiam inuenient.

EASILBAE i^PVD JO. H E R V A G I V iW , ME N S E , MARTIO, ANNO JV|.D. XXXil.

0

^ATALOGVS EORVM CVVAE H,0 C*

uolumine continentur* > tr^fatio Simonis Gryn^i ad CoIIimmilta « »

In tabulara cofmographi^ introdudliq per SebaftianUttt Mqnfterum <0 Aloyfii Cadamufti nauigatio ad terras ignotas, Archangelo Miadrignano interprete. foKo *

Chnftophori Columbi nauigatlo ex iuflu Hifpani? regis,ad multas infulas had;enusincognitas,eodemN^dn'gnanomterprete, folio s<»

Petri AIonfi[nauigatio,eodeminterprete ^ .

pinzomnauig3rio,eodeminterpretc "9

Alberici Yefputi) nauigarionum epitome

Petri Aliaris nauigarionis , K eptftolarum quorundam mercatoTHm opw fculum, folio »30

. lofephi Indi nauigationes »4*

Americi Vefputi} nauigationes iiir, ' if^

Epiftola Emanuelis regis Portugalliae ad ieone x, PontMax.de uifiorfis habitisinlndiaacMblacha Qlc,

Ludouici Rom.patritt) nauigarionum iEthiopi^,iEgyptLutriufcg Arabi?^ Perfidis,SyrisE,Indi«,intra 8C extra Ciatigem4ibri^¥ 1 1. Archangelo drignano interprete ,

l^ocorum terr^ fandlf exadliflitiia defcripticautore F.Broeardo tnonacho, folio »9«

M.FauIi Veneri de regionibus Orientalibus libri 1 1 1. 530^

Haithoni Armeni ordinis Pr£Emonftrat,de Tartaris liber ^19

Mathi^aMichoudeSarmatia ARanaatt^Europea. lib» it 4^35

Pauli loutj Nouocomenfis de PvV>fchouitarum legatione liber jja

Petri Martyris de infulis nuper repertis liber ^ s^9

ErafmiStelkdeBoruffiisantiquitatibus lib, II. f7J

EXCELLENTI VIRO (SEORGIO COL

, LIM.ITIO DANSTETTERO ARTIS A^EDICAB ET

diTcfpIinam Mathematicaru omnium facile principi',

JIMON GRYNA EVSS.

V A N CL.V A M hoctotum natur^(ped;acuIum,exquoue/ lut uiuo libro condifci opifex ille rerum debebatjuculenter confideradoni hominum offert fefe:8i quo minus uel euile fcere j uel faftidium 8C fatietate parere contemplandbus fe poffet ulla, plenij dignitate maieftatec^ ,<>quocunq? oculoj dC animu coiecifti, occurrit, 8C nouis aftidue cceli uicibus,iu/ cundiflime nos inuitati dum alia aliaq^ quotidie fydera SC occidut Koriund no^ftis dieic^ alia quotidie magnitudo , caloris dC frigoris alia quoridie uis, alta quoridie aut fenefcenris aut reiuuenefcentis anni forma ^tamen ignaua efte uirio Sl focordia homioum uidetur, nec quicquam admirarionis habere facies ilia naturjE, eftcp incredibile memoratu,quam pauci mortales uel ma^ leftate eius fumma,uel uarietate mirabili excitentur, Aduerfus hunc morbii hominom,omnis generis fcriptores 8^ inuentoresrerum,diuina prouidetia ueluri medicos commenta obiecit,qui imperiris inerribus iftis uim natur^ eruerent , 5i tanquam ip lucem proferrent , 81 per eam opificis admonerent. f.p ut artes ca^teras, qu.^ uaria: 8C multiplices funt, aliam aliamcp unaqusq^ naturiS partem tradlantes pr^teream nunc , nuib plus uel fihnpfis autorita ds,uel natur^ reru admirarionis parant, quam qu^ cceli 8C tenx (itum, que illa 81 feorfim 8^ quem inter fefe habent , defcripferuat ( ocs^ovoiiiMHy , y%(a^ y^ctt^KH^^-aoo-iiiMHy Grjgci uocant)non abfc^ certa 81 euidenti multarum 8Z difficilium artium nodcia cbnftitutas . ^u^poftquam inuent^non ablque fingulari beneficenda ddM prodit^ literis fuerunt , rem prius impoflibilen» generi humano, ire non fofum mente 81 cogitatione per cceli fpacia, fed ter^ ram ocuiis circaire,6^ mundum perambulare Iicebat.rHam ocults 8C pedibu^ non ante uia per inuia maria patebat,quam eflet ratione expeditatquam ad rem pofitus cceli terr^^ cogtiitu neceflarius fuit.Sequuta deinde corporum in natura fummorum, cum earij magnitudinibus 8i interuallis noticiatquod quid aliud erat . quam ad natur^ fpedlaculij ualuis apertis admitti C; N6 eft prxfenris !oci dtcere , qu« lux tum hominij rebus illata fit, certe fores rerum patuerunt.Mam ex hoc pieno rerum mirabilium natur^ theatro,quum ftu^ diofi omnes,animis uelut oeftro conctris, 81 profundtfifima adroiratione fau/ crjs rediiflent^alt) hoc impetutmpuI(i,maiora conari cceperu£,8^ tnrimiusna turam fcrutari, o-oc^iss uocant ; airj (hi funt ficthiucLm) quum 81 ingeni] 8C animt ope fumma in hac fola contemplarionem incubutftent, 81 ade mentis finibus iam fuis terrarum orbem circumfcripfifl"entjtnanguftum uaftitate dus,pfae coeli 82 naaioru corporum conOderatione, redatHia^inuentione tan/

ai % tarutn

S;IM0NIS dRYNAEI .

tarum reru exdtatijre oculis quocunc^ raentis acies pr^iui{Tet,8iam'aii cogi tatione per omnes difficultates exequi,ac mole terraru orbis cludum animo fuo pcrmeabile,6i undic^ acceflibilecircuire luftrarec^ auGjquod cgteri mor talcij ^ infano habet,patria,paretes,uxore, liberos relinquere, e tuto felicic^ rerum ftatu(efl: enim K c cogitare,8i cogitata exequi,amplifi[im^ fimul tncntis 8t fortun^lin tot tamqp rerta reru difcrimina, & morte media coni)^ cere feiilli no folu gloriofum fed neceOTarii^ homini, fibi uero untj prx omnK bus rebus maxime expetendij iudicarunttinuidti 8^ uere diuini animi, quic^ foli ius natura c6ce{Tum homini, id eft, genuina & non degenere fpiritus fui nobiiicate retuIi(Te,8«: imperiu terrjE 8^ raariu.a primis parentibus hsrcdita^ tiu ObijUendicafte uident^in quibus folis uetus illa humani generis nobilitas reluxit. (^uorij uultus 8i ora, quCj ex illa per naturam 8i noua reria miracula pcregrinationereuerterent: , c^teri hoies uelutnumina quaedano immcrito obfi:upuerut,nouum ccElu,noua raaria,nouas hominu 8^ animantiij figuras, nouos humanorij ccetuia ritus, ampliora natura: fpatia comonftrantu. Indi/ gaati uideni; excelfi animi hoies,inftigante numine, jeuem 8C contemptibile de naturateri3 exiftimatione,ac uindicare roaieftate eius,& ignauia hominu coarguere increparecp aggre(Ti,dum ifta comuni uita uelut reli<^la,aliud ho/ rainu genus,ali(4 terrarij orbe,orbi fuo,fuis hominibus oftenderijt . Non eft: ^ aijt putandti quod hos aut c£Eca lucri cup{ditas,aut temeritas qu^ da(nam 82 • hiEc uitia fuos poftea mores in hoc tam pra;clari5 inftitutu intulerut ) inc^ca 8i inacccflfam naturfe mundic^ partp tranfuerfos egerit, fed folida uis anim!, 8c robur circa pectus triplex,profundiore quada c noticia conceptu.Horum laudcs cxtant pcr «nigmata ueteribus celebratce, integris etia uoluminibus. Nam hi funt qui daufos captiuosc^ utribus rationis fecum uentos uexerijt. C^uidenimnauiganti incereft,uentosautemitterequij Iubet,aut^dmittere, Pigni fcilicctuate tanto,8i Odyftea longiore (nainiftislauj^ibus opushoc totum eft confumpttj) Hi funt qui nauim, quum primu in eam irrepfiffent, Argo,id eft,animata 8i aligera fecerut,uoIitare per inaccefta,partibus omni/ bus moueri,gyrari,fledi,r€fle(5li,promittere,reuocare,fiftere curfum, ac dei^ phini inftar inter medios fludlus ludere paratam : quic^ numinis inftar iti quodcunc^ corpus feu organum immigraft^ent.agile 8^ uiuum 8J e.tpedijuoit teddiderunt,ut nihil tam fit fabulofum,quod no facilius fide inueniat,quani induftria 8C uis humana.Nec eft quur mihi quifquam obrjciat uel nauta im pium uel pr^donem.Nam ifti defides 8i ignapi fpiritus, quod aliud corpus animent,qui fuum ab fe ftupefadtum non poffunfT quod aliud munus obc'' ant,qui tueri hominis nomen no ualent ^ fed umbram tantum pra:bent,nu/ merij complet,8^ oneri fibi funt 8^ tcrr^.llli uero funt qui inter media mundi elcmenta pr^Iiantia,inter tempeftuofum mundi fpiritij,8C infanos immenfi pcIagi,8C immanium fludluu montes , ubi tot fimul res exiti«m mioitantuc.

explorata

nPISTOLA NVNCVPATORIA.

cxplotata prius apud fe naturcc fide K coftanti'a,quomodo ratfone duce tati ta difcrimina trancias.docuerut.Na eofde ego 6: namgandi luftrandic^ ter/ ras nouas 51 nau^ autoresjuiflfe fapietes iilos 8i natur? peritosfcilicetcredo. fcat aligs 8i neget natur? imperiu homini conce0um,g terras ferro cohercet. ponttbus flumina, nauibus maria comittit i ratione uelifica in feruitute ad^ uocat uentos^iter quod per mare facit,c coelo expedit.di in obfequiu fuu na/ turam cogtt uniuerfam,ipfius momentis 8C legibus ad res fuas utiliter 8C op/ portuneaccomodatis . Eft fcilicetfagacitas fpiritus illius fupra omnenatur^ uim.S^ per omnia fibi uiam parans,dum expleat amore.quo tacito & ineflPa bih bene coftituta mens captiua.per omnia fequit" te deus pater|6r eo nimio faucia.quanto propius ignes accedit fuos,quanto propius in operibus tuis te pater reru mdet . tanto profundius uulnerat^ ardentiuscp uifceribus conco^ quit^rgo per omnia maria, per omnia terraru extrema uelur amens fequii; te,laflac^ 8C exhaufta xftu fuo.amoribuscp 8C flam^ penitus cocept^ indul gens,defiderio immoritur tui.i^u^ res qm hominis maxime propria fit.ho minibus a uera hois nobilitate alienis.alieniflima homine uidetur. ItacK ple tic^ mortales animi fui natura 8C ingeniu paruipendetes(eft enim fapietis fo Ims fpiritu dei m fe inuenifl*e)ac diuinij illu morbij, diuinos amores no intelli gentes,proximis rebus ftultis friuolisc^ expleri metis defideriij poflTe putau Degeneres homines, qui ut natur^ luce, qua uiuiat 8C qua utunif per omnia, nulla uident,ita fapientii inueta 8C mirabiliu rerum autores, idcirco quia eas lam ufu contriuerunt,pro nihilo habent.' Nobis autem fecus in unaquaqj re prima origo 8C fons eft perueftigandus . Neque uero uana uideri uis natu/ debet, tanto defiderio ad rerum cognitionem incenfa,nec uulgare exem/ plam.<Drbis partem noftro feculo inuenta effe tantam propemodu.quanra eft Europa . Parum mihi etia c^tera dei opera animaduertere uidentur. qui i fta non curant . %jum igitur luftrandi orbis exemplij uetus illud.quod ifti literaru 8i dmnis do(5lrin« principes extulerunt iam olim . noftro feculo no infcliciter reuocarint quidam , omni laude digni uiri i quoru memoria literis exceptam dodti quidam ( urinam tanta dexteritate . quanta diligenria ) po/ fteritari tranfmiferuntt quumc^ argumenri cius libellos aliquot uulgo ober^ rantes.foan.Hurichius uir doa;us,& anriquitatis mire ftudiofus . Heruagio tioftro excudendos dederit:eos uolui idcirco infcribere tibi, quod nemo no' ftro feculo.quod ego fciam.in illam difciplinarum Mathematicarum lucem .rubhmiore mentis acie intueatur | deindequod iftam tam luculenta notitia humanitate 8C fuauitate.quam in moribus obrines, incredibili feliciter exor/ naris . Cuius utriufcp rei nemo teftis fidelior efle poteft quam ego ipfe, qui amc annos plus minus quindecim quu fumma 8C uoluptate 8C urilitate mea Vienn^ te aufcultarem.fadle ingenrj uim incredibilem animaduerti,& hu iuaaitatemf^pefumexpertus. Vale.

« I iNDEX

iMHFX HERVM SCITV DIGNARVM EX ALOYSIO . ' Cadamufto & Chriftophoro Columbo alqscj fequen.

tium namgationum fcriptoribus.

a Apparatusdaffis 94»c.9s

Brilus Hdalcus ^r^ea.s J^^n.t^.^ntm^^^^ claffis folio.4.cap... ^^^cKccubi^ Columbi foUn4.ca.107 ^^^^^^^ ^^^^^^ ^^^^^^^ g^„,,gfe/

races ^^^.c.iJT Arces uariorum nominum no.c.io-^ Arcipelagus ^-^^^f^ Arcusexnalio ^ . «'*

Ariftotelis de Iride fententia it8.c.uo

i7»C.i5.ii.C»i»

Achiloa infula Achiloaerex

Adamas mirse altitudinis Admirans dignitatis nomen Admiffionaks

6g,C,<58

ibidem

9.C»8

94.C. 91

5<5»C.55

II9.C.II1

teiminus Ages radicis genus Agremus infuia

Alba infuia

Albcrici Vefputtjlaus

Alchizel ueftis genus

15I.C.I15

itX'9 li4,C»u<S 17.C.15

Aromatumprecia V I

Aromatumuariagenera »|.c.7« Arquitscuiufdam in perquirendis m/

fulisftudium Arsbaliftaiia '^^'^*'"^ Aucupium columborum 7.c»<i.4i.o4o

AlchfeeUeftisgenus .7-" T r^^Calechut Mauri

Almadisenauis genus Almadiarumpernicitas

Alonfus Niger Alonfi in patriam reditus Aloyftj inftitutum AloyfiusVenetus

5^.C.5<S

ibidem iid.c.109 uS.c.n» i.c.i

AuriconTemptus x^.c^.^^J^^c.iiS Auri mma

Aurieffodiendiratio ^oo.cs^ Aurifodinx itx, c.97. iio.c. »?. ii<5.c.ii». i5i.C.it5.i5<^.C.ii<^

5,c.^ Aurum Nigritarum optimum ^^«^c^

9^.C.9*,

Aianegi populi

Azanegorum muhcrcs quales «.ci-

^^hSiraLsadregeC^ Aurumob?y.um

lcgatus . 75.C.7X Aymfula

Ampelufium promontorium i.c.i Ananini gens barbara d4.c.^4 Ananinorum humanitas <;5.c.<S5.cultus eorumacmores ibidem Anarchia «5.c.n7 Andrexdiuiinfula 4J.c.4i Angradida infula . 71.C.71 Animalia J3 numinibus culta i49.c.i5<s -"."."».^--rr-" Z^Z on,ni„n, efus prohfb.u. |« W^^^^^

Animalmonftrofum iii»c.n5 S.Annsefinus 49.c.4<f,5J.c.49.5o

BAbyloniaCayrumdida 57-C.54# Baccarmenfuraegenus «^*^-^»

Balena Baliilaria ars Barameda oppidum

Anferes uerficolores Anferes capite rubeo Antonius Conzalles Aitonietus Ligur Aothrophophagi Apeliotes u€ntus Apexabo

50.C.50 95.C.89

5.C.i 55.05^4 U5.C.117 5.C,5.59.C.59 9a»C»88

Bartholomsus Polaftrus Baflfa regio Batinanfa regio BauferrexCalechut Beiua marina ingens Befegneregulus BefenegalregiaNarfindi , Beteile folium Calechutenfium cit>us

folio «^•^•'^*

g6.C.7^ 55.C.5»^ 154.C.I2.«- Iio.C.iof 54.C-5^ ibideni 5

I9.C.I? 4J.C.4» 150.C.15? 54.c.5«> 5i.C«4S ift«C.i4*

1

I N D E

Big^ Indi' Calechut incolx 5<?.g.55 Bipaha inflramcnta z^.c.ztf Bisboror Buchmel nepotis laus ij.cn Bisboronncantator Z5>.c.i8 Bona fpei caput iji.c.ii5 Boni uiTusinfula 41.C.40 Breuiamaris i4,c.ti Brugis nobilc empormm 5 Buchena infulaculta 97.c.9t Budomel principis ac terraz tioiiien. fo,

Budomelprinc/pislaus ibidem Budomela regio ij.c.n '

c

C/ilandra piTcis genus 104.C.98 Calcatrices ferpentes zg^c.zy Calechut defcriptio 5<J.c.55.79. c,

75.150.C.I59

CalechutenGumciuilitas 5<5^c.53; Calechutaromatum diaeS 57^c.54 Calechutenfiu mercium ^tecfa 58*c. 55 Calechutenfiumuidus 59'C.57 Calechuteni primores omhfum anima .

lium efu abftinent ^o.c.57 Calechut ab Vlisbona interuallum. fo.^^ «S0.C.58 ^ Calechutenfium fides ac religio <Ji.c.58, Calechutenfiumiuftitia tfi.c.59 Caiechut regis aedes 74.c,7J Calechut regis luxus ibidem Calechutefis regis honor, quod Uxores • fu^ a facerdotibus ftuprantur 8C.C.75 Calechutenfium ponderum ac menfu/ rarumnomina ss.csi Calores maximi zi.c.i« Cambaix regnum i5i.c»4o Cambaia urbs ob celebritatem Cayrij Indiae dicitur i5x.c.i4i Ganartj & eorum mores s.c.s Canariamagna ibideAi Canariorum promptitudo ac agilitas.

foUo lo-c.s Canarixinfuiae 9o.c.84« earum nomina 8.C.7 Camboa.i.domus auri ioi.c.?5 Canchiete auri ferax n6.c»io9.iio Canes comeduntur 45.C.45 Canes medv\ ordinis hom^nes 144.0151 Canea Uburnicae genus 98.C9F.»».c.io5

Canibali anthropophagi ^t.c.sa Canibalorum pro carne humana infe> ^

quenda labor 9^*c.9^ Canibalorij regina , eorum<J ferocitas.

folio 97.C,92; Canibalorum ftrages ibidem Canibalorum mdres nS.cni Canoa nauigtj genus 9t.c.g7.97.C9z^

qux & Canea dicitur Canopi tres ftellg iz^.cu^ Caputdenonpromontorium i.c.i Caput S, Vincentij 5.c,t Caput Album 10.c9.quur ficdidum

55.C,55.4o.c.4o.54,C5o Caputde Chantin ii.c9 Caputuiride i9.ci5» quur fic di(flum*

55.c55.11z.ci14 Capitis uiridisameenitas 14.C.55 Caputrubrum 4S*.c,4ff CaputCafamenfc 49.C45 CaputVerge 51.C.48 CaputBonKfpei 88.cgi Caranganora ciuitas 145.C119 CaranganorcE fncolae tn*pIi'ces,eorumc§^

mores 144.0.13;^ Caranganorenfium ueftitus 145.C15Z Caranganorx regionis temperies, folib

i48.ci5<s

Cariotf fylueftres aluurti cient 44.c.4^ Carnagailus portus 85.C.78 Cataiumnobilis infula 155.^.14* Cat^if incolse Chriftiani i5o.ci5^ Catalogus nauium Portugall. 55.C.51 Cathohca pontifex Indorum & regnt

Cataij i4<s«CT55 Catholica Orientis pontifex arideonV

gtnem traxerit i^^.cij^ Cayruto Babylonia dida 57. ca. 54«'

58.C.55.59.C» 5<s. <Si,C<So.7i,C.7i.8i.c,7<5.

151.C.159

CeltogalUa ix.i Chanona reghutfl 8<J.c79 Chanonas regis in f^drtugallenfes bente uolentia 8tf,c7? Charana portus iii.c.io^ Chefimij urbs Maurorum 151.C14C Chiana Tambala izo.cuj ChiafichiusrexBuchemae 98.^.9»' Cheloatnfula «s.ctf» cc 4 Chorus

I N

Chorusuentus 9i.c.8d Chnftophorus Columbus regisPortu

galliae auli'cus,claflis praefedus po.cs^ Cibanimontes 109.C.10J Cigianorus a Chriftianis defecit» folio,

1I4.C.J07

Ctmbagaregio ioz»c.97 Cinianaregio iig.c.m Cipagora regio auri ferax iji.c.9<s ClafTis regis Calechut 89.C.78 Claflisiuftusapparatus 9+.C.91 Colloquium Chriftianorum cum Ni/

gfitis - 58.C.J8

Colloquium Chriftianorum cum rege

Mauri 69.c.<J9 Colofli 51.C.48 Columborum captura 41.C.40 Colubuscurdidus Admirans 94.c.!?i Columbi contra calumniatores defen/

fioifol, n4.c.io7 Columbus captiuus abducit J15.C.108 Combarg regnum 7i»c.7i Cometa £7.067 Communio reru Pythagorica U5.c»ii7 Condalia annulorum genus,fo.5a.c,49.

74.C.75

Coftidus Chriftianorutti craentus cu

Mauris ijr.c.us Oonfpicilia preciofa tfj.ctfx Cordata ' i«c.i Corium hircinum 9*c,s Coriinfula n.c.9 Corpora uerficoloria ic»c8 Cortefium 5J.c.5o Cortile 14.C11 Cofmetae pediflequae lo^.c.ioy Cofmographiae peritia nauclero necef/

faria uj.ciks Cotis pro ferro ufus 9*.c.87 Cotonei panni 50.c51.4f «c,4»

Grux infula Canibaloru 95'Ct9*»ctus^

incolarum mores ibidem Cuchinum urbs ac regnum 48.C.78 Cuchini rex Calechutenfibus infenfus.

folio iji,cii5 Guchiniregis in Chriftianos beneuo''

uolentia i?5«c.u<f Cuchinenfes pecuniaecupidi 140.^.1^8 Guchinirexgentilis " i^i*c,n9

D E ic u

Curtana prouincia ii^.c.ic»

Curtanaeincolarummores iks.cio?

Cyaneus color 109,^.10*

D

^ArginmfuIa

10.C.9

IZ9.C.U*

55.CJ5 i44.ci$i I47.C.I54 15X.C.I4»

D

Deilaus Dentalispifcis genus Deus trifrons Dies fefl^i apud Indos Diongul caput Diplomata regis CalechutPortugailc/ fibusdata 78.c74^ Diuitum exiftimatio ingens i7-ci5 5,Dominici finus 49.c.4<?^ Dominica una ex Canibalorum infulis* folio 95.C.9& Domus magnifics defcriptio ioo.c.94 Don Huric laus i.cj.47.c.4i DonDaruth ucs Don loan rex Lufitaniae 55»c.l** Draconis fanguis S Draconis ofl:tum izo,ciij Duaepalmaelocus 4^«C4i E

ELephanti fylueflres 29.^,19. 45.C4* Clephanti manus quae 29.C.2» fciephanti quomodo capiantur 45-c.4f Elephantoru pernicitas 4<s.c.45.<s5.c«i Eiephanti non Ixdunt nifi bcefliti.iblia 4<J.c*4?

Elephantinse carms cfus infipidus.foUo 4<?.c-45

Eephantorum pedes 6^ dentium de/ fcriptio 47.C.44 Elephantiequorumloco tfo.c5S Eiephanti turriti ad bellum inftruuntut

foiio <S5.Ctft

Elephantorum precium tfj.c.tf»

Elephantescicures 8i.c.7<

Equi fafcinati 5«.c.5t

Erythra^um marc 55.^5^.59.^.5«

Euri uenti commoditas iztf.c.n^ Experias olim quod nunc Caput uiri/

de iji.c."S

F

Abx cito maturefcentes t7*c.id

iz4.cii'^ Far^fahgolcts

Facies gemmat%

raraCiagoIus Gambraerex 4j.c.4i Fafcmatores is.c^i-g Fafioli i7x,i6 Faftusregius i 2<s.c,z4 Fauonfus amicitiSE i4z.c»ii8 faxioli rubentes cum nigricante thaca/

Feles ucnales 44, ^+43

f erida una ex Canarrf s 94.C. 9I

Ferrara eques Canarrjs pr^fedus 8.C.7" Ferratus mons 96,^.92*' Fcileregnum i.c.i Flamen quodda aunferu 55»c.5x.95.c»89' fcedus mter portugalliae ac Calechutie

g<^S I54.CI2(5»

Fortuna ,pfpera Chriflianoru ad ChnV

ftu gentiles prouocat zo.c.i6.2<j.c»x5 * Fortunatae infulae 90.C.84 Francifcus Cherea fefe m obfidem ul/ 1

tro oftert 77.C.74 FrancifcideSagitta Cremonefis epiflo '

la ad Pafquahgum i4o.c.i28 '

Frons Afric^ promontoriu 88.c»8i Frugalitas principu Ntgritaru 24,0. 22 f uneradi mos In Calechut 8i.c.75.apud

Canibalos Ii8.c.iii,i45.c.i32,i47.cj?i54^ Fufarg 44.C.42 G

GAllinxPharaonis jo.c.jo (Sambrae regnum auri ferax J5.C.54

58.C.58,4J.C.4i

(Garzaragum infula ii.c.9 ;<paufer Calechutrex 79-^.75 "fpazichius rex loi.c.^tf Cemmarumuariagenera ^g.c. 55.74.C.

75.SI.C.76

Cnuminenfa princeps 45.C.45 Cofipina ueftis.i. bombicina 125.C.117 ^raecoru mos uocandi ad facra 145.C.155 ^uadalupea Canibalorum infuIa.fo.9<5.

. ca,92. alias Gracchana Cuadalupus mons Hifpaniae 9«s,c.92 ^uancranillo rex Hifpanx infulae 95.C.

. 90. fraudulentus 99'C.9^ ^tiarionenfius io(S,c.99, rex. Guarione/ xiusaliter iio.c.104 ^jugeratus pro obfide petitur 77.^.74 Culphal infula 71.^.71 iSufurantes mercatorum genus idolola

D E X . ^

triaedediti «1.07^ ^utturniijquurdidum 75.c»7^ Cuzerati mercatores eximtj 150.C.159 Guzerat Maurorum regio 152.C.140 Guzeratkolgcafti acmonogamii52.c> Cynoceij CaIechutenfiu8o,c.75 (14©

H^fpana infula 91X. 85

Hifpanae incolarum mores suCi

87*92.C.89

Hifpana inf.quoru ferax 95.C.89.98.C.9J Hifpaniaru regis ac reginae piu uotii 95.^ Hodenumlocus ii.c.9 (c,9i Hofpitalitatis exemplum io4.c.98j Humilitatis mir^e exemplum i<f.c,t4;

ID.IacobiinfuIa 42.^,40/ ladantia carpitur 150.C.124 lamica infula io5.c.9S (6^ Jgname radix de qua panis coficit <S5.c. ^ Jllyberis Hifpaniaru regio i2.c,9 ^ Imagines in templis Caranganor^ nul/ ^ laepraetercrucem i45.c,i?5 ,

Imbres emontibus auruabluQt 105.C.97 Incantationum efFicacia 29.02^ ^

Incauftum si,c,75 IncendiumnauisPortugal, Sy.cgo . Indi Chrifi:iani 56.C.55 ^

Indianon proculabHifpafiia ueterum ^ fententia 95.C.89 ^

Indt pecuntae appetentes 141,0128 ^ fndorum facri ritus i4(S.c.i54 Indorum nauigia 148.^.15^ ^

Indiae frucl:us 149.C.157 fhficiendi arma modus 29.C.28 ^

^nfitia ^ 92.C.88

Infularum multttudo 97»c.92 j

Infulas odingentas adiuere Portugal/ , • lenfes 104.^.9^ loannes Gonzala 6,c,<s Joannes presbyter 62.C.60 ,

loanna infula 9uc,i6 lofeph Indus quts,<^ unde Vlisbona ue nerit 145.C.150 eiuslaus.ibidem lofeph indus facris initiatus 145.C.15J Iridis elegans defcriptio 128.C.120 KTabella mons 101. c.9^. arx 105.C.9S Iflabella 4. fluminum in diuerfa laben/ tiumorigo wi.c.^i

ludxa de Scnilia

i N D E

LAchuslocus 51.C.48 Lacha aromatis genus 58.C.55 Jl^achg in Cabaia magna copiai52"C*i4i i^aconicumrerponrum i6.c»i4 Lamiaquae&^lamica 105^.98 Lanchus 4o*c.4o Landinus Vergilij interpres iis.c.no Laterones pnncipu Nigritaru 15.^.15 l^atusdeanterota 18.C.14 Lebegius uentus iji.c.it5.aKLebeccius Leophontis efus 41*^.4° LeucaeHifpanae 9'C.8 Libidinum incitamenta n^x.tiy Libido promifcua it^.c.iiy.i^^.c.iji Licentia incredibilis ibidem Ligneum oppidum 99.C.95 Linumin precio habitum 5^*e.55 Literarum ftudium apud Indos mpre/ cio 147.C.154 Locaubi aromata nafcuntur & ejipor/ tantur 89.C.85 Locifron oppidum ioi.c.96 Locus ex Euangelio fuperftitiofe detor tus <Sb.c.57 Locuftarum multitudo isx.jf tong^uitas ii«s.c.n7. i4?*c.i56

Luxus regis &f procerum Calechut74» c.7l.<S:^ priuatorum So.c,75 M

MAgnes gemma 58»c.55 Mailapeta urbs 150.C.1J9 Iviaiuli^numifraatis genus x^x.ti Malafines populi i5o»c,!j9 Maleparta malegdita,^uerb. i55.c.iitf Maluaticum uinum 59.c.5<s Mancipiorum negociatio ii«.c»9 Mangones J18.C.111 Mapalia 51.C.48 Marcus 'Zenon ?+c,x MarcusPauIus Venetus i4<5.c.j55 ^vlare Erythrxum 5d.c.5z.59.c.5<5 Mare PerGcum 7^.^.71 iv5aretempefl:uofum 105.098 Margaritus uir celebris Columbo in/ fenfus 106.C.99 5.Man*ajniuisfinus 55'C.49 SMariae finis nemus 54»c.5o

5.MariaedeBallera!ocus «4.c.<F SJVIaria rotunda infula 96.0.91 5LIVlaria antiqua ibidem Maftuchibarbxgenus 59.c.5<5 Matinina a. folis fceminis inhabitatd,

folio 9^.C.9^

Matininxfceminae Amazonibus fimi/ les. ibidem Mauri rcgi&Gum Portugallenfibus tra/ Aatus 69.C,<iS^ Maurorumperfidia 77X^7^^ Mauri regis Calechut aulict 79.c»75 Mauroru cum Portugail.pr2BltCr «5.C-77 Mauroruresa ChriiUanis dsreptaei55* cap.ii(5 (7i«c.7t Mecha Mahumetis arca 5<J.c.5i.59.c.5« Medera inf.j.ci.W.unde dicfla ibide Medius Pilotus 59,c.5<y Melinda urbs- 55'C.5' Melindse regis liberalitas «9,07* Melfa«?^ittium 149.^,158 Menfa: ex lignfs preciofis <5*c.« Menfuraru in Calechut noia 88.c.sa> Mercatoruquorudaepift. j?5.u<s.etfeq» Mignotfuccus uelutuinum inebrians, folio i8.C.f« Milapar urbs D^Thomf tempfoaccoc pore infignfs »55.^.1 4s.

l^iUbar urbs &: incolaru mores 145.C.150 ^inaauri «s^.c.^s Mitigal numifmatis genus ac ponderis foli o 17.C.1 i. ^57. c.i2^-

Mogoliftanum caput i5i«c.i4o Monbaza urbs regis Mauri 69S»^9 Monchricus portus 5.C.5 ^oneta Indorum. i48.c.i5<i |s4onfl:rum lii.c.iij. Montzof^ingheinfula tfg.c.tfs Mofcheateplu idoloru Z6.c.i5'57-C'54- Hos adeudi principe Calechut 75.C.7J Mos iauguradiprinctpisabfurd'^ 9.C.S Munera regi Calechut oblata 75.C.7S N

NAtres id efl: patritt] i44*c.i» Nandiperitia zt.c. *9.2^4**-.*« Naremegha rex 8r»c.7d[ Narfindus rex J50.c,i59.»5i.c.i4*' , Narfindi regis potentia 151.^.142' Naflfus 7.c.<f

Natatoc

i N, D.

Natator egregius i4.c.ti Naues 6; nauigatio tniraculo habiix.fo 'lo i5.cu»jt.c.jy Naufragmm 9i.c»8<J Mamgij Calcchutqualia 58,055. «Jj.c.tfi Nauigia Indorum ii48.c.iJ5 Nauis pra^toria <57'5.<S7 Naybaeflumen io9,c,io| Nebcorum Imperator 45.c.4i Ncgociatio intcr abfentes i5,c,u Nemora fandalij 58.c,55 Niger fluuius iz.c.i? Nigntis regio . n.c^

iSIigritarum mores ibidem Nigiitarum duplex genus .- i^.c.u Nigritaru mifanthroporu forma ks.c.ij. Nigriraru humaniorum Resp, i^.cif Nigritx Mahumetis cultores 2o,c.ie Nigritarum mollicies iuc.itf Nigritarum hofpitalitas ii»c,i7 Nigritarum armatura . ii.cas

Nigritaru nandi peritia zi.c.ip.z^.c.ii Nigritx hbidinofifr.aczeiotypi i5,c,t|. Nigrit^fafcinatores iS.c.ag Nigritarum ftragcs 57.C.J7 Nih' amnis celebritas i5i.c,ijip Noduaemagnae 47.^,44 Nuira.i.infimx fortis hoies 144.0151 Nundince in Calechut 151,015?

OBedientiaz exemplum t^.c.ii Qbryzum aurum 117,0110 6)bferuantia erga regeincredibihs 9.C.8 Qbfides Calechut ingrefluri dare ccy • guntur 7J.c.7i.<5^V4 ©bfidum permutatio 7«.e,74 ®culatus teflisjS^oprouerbium 8z.c.77 €)ffira qux &: Hifpana inf. loi.c.^tf Qleum mivx naturs a8.c.t.7 Oligarchia i7.c^j Onsia *oi.c*^7 Qpinio ueterum«<3e terras tcrminis re/ fellitur . «ii.c.n4 Gnculaherba * /s.c.8

^riza panis confedus 149.0^7 ©risafinus i5J.c.i4x ®rlandus feditiofus,& Columbi hoftis folio U4.C.W7 i^fmus infula jt45.c.ijj,i5i,c.i49

E 3C

Ofla humana pro fertp Oua ftruthionum

P

PAIma infula g.o8 Palraa iirj.frudus producit in In^

149.C.158

Falmarum fuccu^ jiro uino fio.057 Palmarum fluuius 55.050 Panchea uide Cdmbara 71.^.7^ ranis m cinere toflus S9,Cisf; Parans argentea moneta 14S.0154 Paria regio 111,0105.115.0105» Patri^eamor 5>8.c.9i Paui fyJueftres 7^0^ Payraregio ixo.c.iij, aromatum feraxj rolio iii.c.iiil Permutatio mercmtii elegans 15.011,17^

C.il.5i.C.5i,<S5.C.<J5 ,

Permutatio oblidum 7<JJCi7^ Perdcum mare 7^,07* Petrus Sinzia Aloyfij amanuenfis 50^

c,48.claflipraficitur 51.043 Petrus Aliares c^.c.tf^.HJ.oits», Petrus Alonfus claflls prsfed*? 119.0112. Petri Pafqualigi epift.ad Germaos reru

uariaru hiftoria copledens i^g.c.izsr D.Petrus Antiochia^ pr^ful i46.c.i5|; Pharmacumexfale i4.c.i^ Pha rmaca ad prouocandam libidineni

foUo / JI5.C.Ilt

Pharaonis gallinae i 50,056

Pileiepennisauiumfadi /? tftf.c.6<s Pilotus itincris dux dicitur 55.(5^52. Pinzonus clafllis pr^fedus 119.011* Pipcrubinafcatur 149.01^8 Pifcan* cum pifce 104,09^ Pifces i'n uerubus aflati ibide^i Pifcis equino capite magnus 47.C.44 Pifcis quidam i*ngens,fui non abfimilif .

folid <Stf.c.<^* Pifcis tnftar anguillsmirabtlis io4.c.g8 Ptfcium pelles pro loricis i4S.oi5<5 Plinij honoriSca mcntio «i7.c.i|8 Plinij de Iride fententia uS.oiao- Pluuia feruentis aqu2 59,05.9 Polycletus infignis pidor U7.C.11S Polygamia 9.c.8.i9.C.i5.79'C,75.i?5»

0117,144,0151 .* Ponderu Calechutenfiu noia . 88,c.8ia

r N

Populi cuiufda^nonytni morcs ac infti ; tuta li^.c.nT Portugalliae regis fortitudo titulus <55 ; . c.6i.<s4.c.<5i,eius potentia i54.c.ii6 Portugall. de Mauris uidoria 78.C.74 -Portusfandiinfula 5 ^Prdiii Nigritarucu Chriftianis 57.C.57 Prslium cum Mauris 85»c.77 -P.rxliii atrox cum barbaris ii9.c.iit vPraetoria 67.c.<S7 f^rafinus color 9J'C.89 ,Prafum promontorium iji.c.n^ Precia mercium Calechutenfiu 58.C.55 Presbyter loannes <S2.c.<5o Priuilegia mercatorum Portugalienfiij inCaiechut 78.C.74 JPromufciselephanti manus i9,c.i9.4<s Prouerbium i55.c.ii«s (c.45 Pfitaci phafiais maiores 9<s.c.9i.i5i.c.ii5 Pfitacoru in nidificando folertia 5c.c.5o Pfitacorum copia 664.c.<s<s Pfitacorum regio iji.c.u^ Puerpera uirginibus nihil abfimiies u<$

R (C.U7

RAfluuius 49.C.45 Regalis portus uafti flu. ioo.c.94 Regia Caiechut 74.C.75 Regis Caiechut maieftas ac potentia.

folio 5<?.c.55 Regina Saba ubi i5<s.c.u<s Regio quaedam ad meridiem uergens mira tempeiie ix7.c."8 Regaum mellis calore infeftu 14.C.U Remiges Nigritarum 44.C.4* Repoiera oppidum 5 Ritus idololatrarum i<s.c.25 Rium fluuf us 54.C.55 Rubrum flumen <5^ promont. 51.04?

■s

SAccarum 7.c.<s Sacerdotum autoritas »5.c.i5 Sacerdotum Calechutenfium prodigio faiicentia 80.C.75 Sacerdotis Caranganorenfis uefania fu perftitiofa 144.C.151 Sacerdotibus Indis incontinentia capi/ talis I47.C.I54 Sacriflcandi crudelis mos i44.c.i5i ^acrum prpmontoriunj . j.c.i

n X

Sagittartj optimi ' Htf.c.i^ Sagres caput 5j.c.4s9 Sale confedum pharmacum i4.c.n Salomonis regisludxoru thefauriurt/

de.folio i3<s.c,u5 Sambuca muGcum inftrumentu 5^.^.54 Samiauafa 95«c.9i-"^'C.io9 Samatra aU Taprobane 155.014* Sancinus Tonarus 87.080 Sandalij nemora 58.055.io^c.io5.

iio,c. iij

Sanguis draconis 5.C.4- SaratFiaureinummi 57*054 Saragna infula 109.0105 Saraphusaureusnumus i48.c.i5<s 5camna infuia 55.049 Scaria ^^^*^ Senega fluuius 15.010. ig.oi4

Senegaeaccol^quales ^ 18.014 Seneg^ regnu fterile ob calore i^.c.ztf Sericu ois generis in Calechut 57.C.54 Serpentesuafti ^ i8.c.i.8

Serpentes magni,fed innoxij 95.089 Serpentd efus in delicijs habit^ 104.C.9? Serraeaquatica: <s.c.<s Serreti populi ; J4.C.55 Sibilia oppidum Hifpaniae 8.C.7 Signegrumpopuiorumores 51.C.4? 3obobec<S^ Semath Maurorum urbe^

folio I5I.C.140 Soldant imperium 62.o<So Sonaiia pronoiis iif.oio^.no.c.iii. Soyla infula 155X.14» Specula nautarum quibus tempeftatc

prolpiciunt 54 c.55

Spedegar 4^.041 (45> Stigmata ceirporibus inufta 45.c.4J.5i.c Strabonis Iqcus i49.oiJ7.i5I'C.5o Struthiones «i-c.9 Stupor ex rebus ignotis 51.05« Subligaculabombicina ii7.c.n» Jiuccus paimarumpro utno «0.^^57 Suibus Caranganora Indica caret. fol.

149.C.X5<S

^ymmetrica corpora

U4.C.H7

TAgaza faiinjE 14.C.11 Taiea arboris gcnus 94.c.9i Tambra.deus UDcatur „ i44.c.i5x

Tambutum

? N

14.Cu

J»?«C.iiz. ioo,c.94

iTambutum locus Taprobancmfula Taprobanes opulentfa Tartari uagi Tayni funtnobiles Tempe(las horrenda

8o.lti»C.ii5.U5.C.li5.

Templum Calechutnefaftum tfi.c.di Templa imaginibus uacua i^-wn TeneritFa s.c»8 Tefcnicae regnum 88.C.81 Teftudines cu ingetibus teftis 4i.c*4o Tcftudinu caro uitulinae fimilis ibide D.ThomaecorpusrepertCr i5».c.iz5 D.Thomx etiam apud ethnicos uenc/

«*atio i5J.c.i4t Tibiac ac inftrumeta mufica fummac uo

luptatiacadmiratiom ji.C55 Tormenta bellica terrori barbaris jz.c.

55«57»C.57.<58.C,<J9.75. C.7i

Triftanfera. tf^c.tf

Tunetum Barbarix regia li.c? Turcarum idioma Tu»*cimaniqut Turtures fyluedres Tyrannidis imago

95.C.S5> J4.C.55.48.C.45 95.C.8? *<s.c.x4

itf.C.t4

95.^.9'^ 55.C.51 l55.C.i2tf 5tf.C.55

VAfallus Vafa Samia Vafcus de Ghiuan dux claffis Ybenes rex Aethiopiae Velutum fericum

Venetoru moneta Indis gratiff. 151.^.159 Verge caput 51.C.49 y efpertiliones magnae 47. c.44 Vefputrjlaus u4.c.ii5 Veftitus Nigrftarum 57.C.57 Veftitas Calechutenfiu <Jo»c.58.79.c.75 Veterum error in finienda terra habiV

tata iit,c.ii4 Vidoria Portugallenfium de Mauris,

folio

ViAus Calechutenfium Vida portus S.Vincentij finus Vmcentius Lagus Vincentianus Pinzonus Vinu no ex uuis,fed ex baccis nj.c.io^ Ymum maluatkum 1^9.^.5«

78.C.74

5y.C57 8i.C.7^

5Z.C49 5.C4

ii^vCni.

D E X,

Vinum fadifium i49.ci5« Virginitas probro ducitur j.c.s Viridis finus 52.^.49 Vlisbonae uarfarum gcntium colluuies

folio 54.C.50 Vnguenta omnis gcneris <si.c.59 Vnicornes uiui 54.C50 Vuae uernac 7,c.<j Vxores communes 8o.c,75 Vxores uiuxcum maritis mortuis com

buruntur 8z.c.76,i5r.ci59 Vxoria beneuolentia ac fides 151, c,i59»

158.C9

X

XAymana Hifpanx infulae regio, folio 98.c.9y Xeniamagnifica 568.C15 Xylon ZI0.C4 Z

ZAbaius Gos dominus ts<£ Zaphal infula 64.c,tf5.(S7,c,<S8,6g,

C,68

Zaphalae inful^ defcriptio Zaphalx aurifodina Zaphallaauriferax Zegnotorre infula Zetieties mercatores Zcnith Zilophi

5Suchalis rex Sencga: «5^ quales fubditi,

folio ,5,,c.i5

tx Ajherico Itespvtio» &'Ludouico Vartomano patritio Romano index colkdus,

Bbatia omnium fandoru portus 18$ Abrah^ facrificatiot.c.rt Adam ubi poBnitentiam egerit »54,^4 Adamantis fodinae ti9X.s Aden urbis munitiflimae defcriptio.fol,

Z08.C.4.ZI8.C.I5

Adulteriumortepunitum x57.c.8 Aedes ubiCain Abelfratrem occiditf

folio i9i.c<s

Aedes Arabum quales 194.C.8

Aequinodiumz7,Iuntj i«9

Agmirus Mamaluchoru dux 195,^8

A Aiax

Sg.C.gt i5(5.C,ii<5 IJ1,C.115

7i.C.7i

Si.C7tf iZ9.C.lif

19C15

I N D E OC. '

Aiaz utbs ac nobile empdrium Alexandria ciuifas Aegypti isp.c.i Almacharan Sultani Gazophylacium,

folio Zl«5,C.8 Almada oppidum i9«.c,4- Aloes triplex gen^^jprimitf caritas quo miaus ad nosferatur 26<s,c.2.o Aloes fragratia ac uis mirabilis 26<s,c.zi ^lphonfus de Albiecher protocapita/ neus regis Emanuelis »84 Alui ftipataz immenfus dolor i67»c.54 Aiui ciendae remedia x-ji^.c,^^ Amanciuitas ^ 190.C.5

Amantiu intemperantias exeplu nj.c 6 Amba fru Aus 245.^.15 Amerki Vefputij prsefatio ad Lotho/ ringu fui extenuationecopledes 154 Amir princcps intcrpretatur 2i8.ca2 Amirre,tdeO,reguii »9i*Cr5 Amoris infani miraculum i^g.c:? Anarchia s57Xeq.2<S4»c.i7-i<ss.c.24 AnimaUa urbis Calechut 249.^.11 Anthrophogorum ferocium crudelitas fohb i<;i,i78,27j,c»t9 Antiglia^ infula i75 Antiochia 190. c.j

Anttpagmenta i5<5*c.2 Anzedina infula 2jo.c,7 Apparatus regius 242,c.n.i45.c.i5 Arabum cuhus ac mores ^ i94-c.8 Arabumftrages ijjfi.c.io Arabi^e hoies pleruq^ bicornes 2i7.c.9 Arboris gcnus denos frudus ditterfos producens z^^.ca^ Arbor poflellbris fui iniuriam ukifcens folio 247.c.i« Arenofi maris pericula 199^^.14 ^ ArmuCo capto rex ei^ tributarius Por tugallenfibusfadus , »86 Aromatuuariagenera *44.c.iy Aftusbellict 286.C.59 Aues manu fe capi permittentes >S2 Auiuiucundusconcentus 249.C.19 Aumar praefedus militum Turcicoru,

. folio J98.C.I2

Auricontertiptus i59 Auri probandi ratio 248.c»i9 Asamii popwW «9o.c.s;

B

Abylon qug & Cayrurii i89.c,i Bacchar menfurae genus 248.^.19» Balafcha caftorei ferax z^j.c? Pandan infula , eius tncolaru mores,

folio 2<S8.C.24

Banduin pop.efTeri 2o8.c.2, Bangella urbs Indi^ maioris 2ci.c.ifi Bangella urbs ditiflima 259.0.15 Bangelk Chriftianorum mores ac reli/

glO 260.C.I4

larbara infula a Mahumetano regitar*

folio 2I9.C^I<^

Barbam ponerclucflus argumentu a no ftro more contrariu 259.^.7 Barri auerfe coeunt 255^^.1« Bathacalaurbs Indi^ 150.0.7 Bebmendo 208.0.$ 3elli inter Chriftianos & Calechuten/ fescaufa - i5».c.»

Bellum inter Lufitanos & Mahumeta/ nos 288.C.40 Belzoi gummi elediflTimum 257. c*9*

26o.C.I4,2<$5.C,I9

^eneuenut*? ducis Lothorin. aulrc'^i54' Berintus urbs Phccniciae i89.c.i Befilicca Aethiopi^pars 17«^ Betoli folia ucnerem excitant 259«c.7 Bibliotheca Mahumetanoru i^s.c.ii BiGnagar urbs Narfingae 2^i.c.io.fera#

cifllmacultifiima^ Bona; fpei caput ' 295.0*4".

Bornei infulxcelebritas 270.0.2« Boues fcxminae ceruinis cornibus fyluc ftres 2i9.o.«5 S. Bragantis urbs Babylonenon infe/ rior 224.0.5 Bramini facerdotes Narfingae ac Cale/ chutenfium 254.o.i.257.c.2.23S.c.'9 Brcfilicum ^s? BubacarMahumetis focius 198.^,14 C

CAdelapalon frudus 245.0.15? Cadi potifex Damafcenoru i9J.c.7 a!ibi cocionatores ita uocant 2o5.c;i8 . Gaicolon urbs & efus incolaru morcs, folio *5».c.i Galechut regis fuperbum cognomen ,

foho 255-C.I2'

Calechut

I N D E X

Calechut Indicarum urbmm metropo/ polis,ems(^3mplitudo ijtf.c.i Calechut a:dih"ci3 nulhus precij i5tf»c.i Calechut.impia rcligio zjtf^c.x Calechutefes daemonu cultores zsT-c.t Calechutenfiu rex non nifi dasmonibus immolata comedit ijS.c.j. eiuscpco medendiritus ib.i4o,c.9 Calechut regis uxores a facerdotibus ftuprantur i58.c.5 Calechutcnfiu cima ordines fex 158.C-5 Calechuten. uidus ac ueilitus i59.c.<5 Calechutenfium regni qualis fucceflio.

fohb X59.C.7

Calechutenfiumlatria 241.C.10 Calechutenfium milites &armatura.fo

lio i^i.c.u Calechutenfium rex morbo Gallico in/

fedus i45'C.i5 Calechutenfiummedici z47.c.i8 Calechut rex ferpentes fouet 149.^.1.1 Calicius portus 155 Calicutia meridiem fpedat igi Calig^ laxcE inftar remigum ii7.c.9 Calicia receptus omniu nauigationu 181 Calx maturefcere facit frudus 145.^.15 ^amaran infmaris Erythraei 108.C.5 Cambaia urbslndix xi5.c.i Cambaix incolai jufti tenaces ac probi*

folio iif.c.r CambaiaeSultani defcriptio leAu dig/

niflima tztf.c.i Camelorum pernicitas i94»c.8 Capana aduariajnaUis genus itf^.c^i^ Camphora; gummi »70.0.16 Canaria magna 15^ Canibalianthropophagi 170 Canibali perfidi 17« Cannae «78 Canonor urbs munitiflC 6d regi Portu/

gal.fosdere iunda i5».c.9 Canonorpane caret ibidem Capagat urbs i55»c.ii Capelnauigtjgcnus i^J.c.i* Capelan urbs itfi.c.i5 Capillitium nigrum decori i57 CapreaeDamafcenae i95.c.7 Caprearum magnitudo atque fcecundi

tas i5<5.C.7

Capuliexauiumroftris 155.07 Caput bonae fpei 195.^.4 Carauana quid fit , camelorum agmen.

folio i95.C.8.i94,c.8.C.zoi.c.i5 Carbafus nauis genus 170 Carrjmenfuraegenus 148.C.19 Carocapelfrucftus genus 145.C.15 Gafeirecentiscopia 195.C.7 Caftoreum quur adulteratum ad nos

feratur ii5.c.5 Caflorei fynccri uis 215.05 Catholiciaureinummi ^85 Caylurbs 151.01 Cayrum urbs Nilotica iSp.c.i Celeritatis incredibilisexemplu 157 Centocola IndiiE urbs 25C.C.8 ^ercopitheci noxrj ii8.c,i5.ii7.c.i.

i49.C.ii

Ceruifia alba (St^rubra 171 Ceul urbs ii8.-c,5 ,

Chambiradixpro uidu i<Ji Chani diuerfoi ia uocantur i9j.c,7 Charaiabi.id eR,uiri fapientes 16S Cheo portus ii5.c.« Cherfonefus aurea 184 Chorazani Perfidis regio 115,04 Chrirtianorurh duorum funefta cxdes

folio 178 Chriftiani D.Thomae nuncupati> &: eo

rum facri ritus 151.01 Chriftianorum perfequutio 151.01 Chriftianorii uidoria i85.c.59,z9i»04i Chriftophori Columbi lauS 175 Ciampana nauis genus 155.01 Ciandiapalon frudus 145.C.15 Cinami arborsfit frudus qualis 154.04 Ciromandel Indisurbs 151.01 Claffis Calechutenfium cotra Chriftia/

nos 185.059 Clyfteres ad ciendam aluum 177*0.54 Cociacenor focius Ludouici in itinere

folio i5uc.i Codear ex arboris folio 140-09 Colloquiij Ludouici cum duobus Chri

ftianis transfugis ledu digniflimum

folio I74.c,5l

Colon urbs idolorum cultui addida, folio 151.01 Comagene 190. c.j

A * Comedendi

I N D

Comcdendimosbarbarus 158 Commentum ridiculum de Ifaac &£ dae

mohis coHoquio xo^.c.tS Comolangafrudus ^ i45»c.i5 Conccrtatio iugis ob fide diuerfam in/

ter Mahumetanos 198.01?^ Concharumcaptura ziox*^ Concio ad Mahumetanos zoj.c.iS Concio ad milites excitandos 284,059

Confcientiae metus mala cohibet Conferuaatise naues 17^ Cophiniauroexornati z(S6.c.ii Corniculas aues facrae reliqurjs dapum

regtarum uefcuntur zjS.c.j Credtta exigendi mira ratfo i4o.c,9 Crudehtastncaptiuos i57 Crudelitas in lam roorituros aegrotos»

foho

Cubilia ex retiacuhs bombicinis ^ 15^ Cucin cultores ia fidem Chrifliana pro penfi i94.c.5 Cucurbitarum ufus mirabihs 17 D

DAbuUurbs zzs.c.j D^monum fimulacra horrifica.

foho Z57.C.Z

pajmonum cultus z5J.c.z4 Damar urbs opulenta zig.c.u Damafci opulenta atque amoenitas 190*

ca*5.i9i«c»tf Damafcenumdelubrum i9i»c.6 Damafceni tyranni crudelitas i9i.c,5 Damafcenorum uidus i9?.c.7 Dantespoeta »55 Dante urbs sr^.c.7 Decan urbs Indiae , cui Mamaluchus

praeeft zz9.c.f Decan incolarum luxus ibidem

E X»

Diflimulationis exemplum *98,t,ij.

205.C.Z0 ■ Diuitiarum contemptus , 159 piuobanderrumi portus Perfiae zzo.o.i Piuorttjcrebritas 195.C.7 Domus uaftae 6^ mtrifice extmdae ' 15?

Dora mihum albicans aoS.ci

EAs monetae genus x^^cn EburinGgne z^^.c.zj hducationis dura: exemplum z^g.czo Elephantorum form3,natura acmores, folio Z5Z.C.I0 Elephanti mirae magnitudinis zjj^c.w» Elephanti infrenes , eorumc^molUs in/ ceflfus i55.c.*o Blephantorum pudicus coitus ajj.cn Elephantorum ingens precium ibide Hephantorum in Monzambrich multi tudojcorum^ natura Z95.c.$ Bephati Taprobanes preciofiffimiiol.

z<55.C»l8

Emanuel rex Vefpu :tum accerlit «7^ Emanuehs regis Portugal. ad Leonem

pont.max.epiftola Emanuelis pium uotu

ac fpes magnse Equi ingens precium Equus preciofior urbe Eranon gerama Hremus anydros Eri ciuitas Perfidis Erythraei maris pericula Etefiaeuenti - Eufra uaftum flumen,quodEufratee{r2 putant Z25.C9 Exequiarum ritus urbis Calechut.foKo

Z50.C.Z5 Exigendicredita mirus mos

184"

dext^i conatus, 187 251.CI0 Zf4.C.il

i9<y.c.io X1J.C4

Z07.C.2» Zoo»C14'

Pelubrum prope Calechut indulgen/ Explorandi fokrtia

z4o«C,S> z^.c.zo

tiarum gratia acceditur z^i.c.z^ DeGderium peregrinandi muUis inna/

tum i75.C5i

Deumus daemon Calechutenfium ido/ lum z5tf.cz.z58.c9 Deusfuperbiaultor . «85

Deus pro Lufitanis pugnat zg9.c4o Det impanati ftuha perfuafio Z90^ca<^ Diflimalatio hoftiUs J^*

FAIcones aquilaegenus l^ano monetae genus taraibla ponderis genus Fafelinauis genus Fatoma filia Mahumetis Febris aquae frigidx balneo pcllitur i«o Feles qui Ztbellum producunt i55.c.7 eorumprecium z<si.c.i5

Fcrnandus

zf5.Ct Z54.c« 54.8-C.i?i

i98.cia

ernandus Ca ftiKse rex i54i f ernandus claffl paratae Vclputiu prae/

ficit 155^ Fides in focium laudata xzi.c.j'' Fiftulx uindes 17S Flores ac rofe hiberao tempore uernan^

tes ijo.c.8? Fozminarum usgetum corpus poft par

tum 159 Folijcuiufdam mcredibiiis magnitudo

folio 17?^ Fohum arboris pro cocleari i4o.c.9* Fortftudo Mamaluchorum i95»c.9 Fortunatasinful^ i55 Francifcus de Albicib i75 Fraudis exemplum ^54»c.4 Frutfluum dena genera cs una arborei

mirum ^^6,c,iS' Frugalitas ueftmm ^ij.cj Funerandimos barbarus 160 Funerandi mos miru s ijp^c^^.Hi.c»!!.

GAllfnarum ac gallorum proceri/ tas,eorum(^ mirabile certamen folio a5<^.c.7 Cambaiaerex amicitiamcum Portugal lenfibus inift ' iS^

(Sariophyllu quomodo crefcat atf^.c.if (Saza Melachae flumen uaftsffimum.fcf.- itf4.c.i7

Sentis cuiufda meticulofs,perfidae,atc| crudeiis ^vd^dizso^.xyng defcriptio.fd» «77.178

Sjentis efferae , miriscj moribus defcri/ ptfo i58.»7i D. (Seorgius ubi draconem confeccrit.

folio 189.C.J C^ezan Arabigfeiicis urbs uariorum fru duum ferax io8.en (Sibelius odor ledifll zij.o^ Gida portus ioi,c*i5 Sigantum infula 174- (Sionchus nauis genus i7i.c,M CSiuifar urbs zao.cvi Cladiatoria in precio i4i.c.n <Soa urbis arx reparata i8« (Soa urbis defcriptio zio.c.i 6oga inftlndife liS.c^.

D E X

^ofipium id quod bombicinum iio,c.4

zx5,C.i

©raecus uentus igcy (Srofapa rex fcederatus Portugall* is6 fiunchiiigna zdy.c.iz. (Suzerat regio zzs.f. j

(Syaux inf. fitus,mores,reIigio ayi^c.x» (Syaua nauigationu Patritij terminus

175.C.5I •

H

HAbitationis mutatoriae caufa fri/ goris ac fteriiitatis brumalii immenfita^ 159 Harofipfi nobiies Canonor 25i.c.^ Hali mahumetis gener 198.^,12. D.Hdena mater Conftantini i90'o4 P.Heiens iafula pifces immenfsBma^ gnitudinis compledesjatcp eius quae dam alia mirancia X95.c.4 |-ierbaecuiufda fuccu ac farina fitisfeJ' datur ij^ Hexarchaf^ Damafcenus, att^ eius ma gna potentia i9o.c,5 Hippofoxotse ^ 2,5*.c.i- Hiftoriographo fideiis memor/a pertle ceflaria h^A.i Hiftriones ueiocifiimi ex dura cduca< tione 249+c.to Hoinicidd£ atrox fuppiicium i4o»c.9 Hominespiumatiacpidi 167.168 Homines bicornes iio*c.4 Hofpitalitatis exempia J^^.^yi^i-jt Humandt mos apud Tarnafari 258«c.9.

Z59.C.II

Hyems in lunio , quod nobis abfurdiJ uideri queat i7<J

Hyproctifis egregium exemplum* iif* C<J.i75*C.5i.i77.C.54

L

IAcertfrudus i44»c.r< lacobitarum princeps ii^.c.i? lESVS CHRIS T vs Mahumetiim pie poftponitur i98.c.iy Igname radix qusE &: lucha itft Jgncterrenturelephanti ijs.c.io Ignis infuia

Impietas in parentes ac fratres zii.os Jmpofturs feiicis exemplum i^^.c.j^r i8o»c.58 -

-% N D

Impudentia mingertdi' nihil a Cynica confuetudineabhorrens 158 Indix fluuij decrefcente luna augefcunt praeternaturam xx5.cj Indulgentiarum fuperftitio z^i^cA^ Jndulgentiarum fraus etiam apud Tur cos j zoi.ci?

Jhdusfluuius ii5.c.i Inedia febris remedium .i<5o.i77.c.54 Infantum negociatio 171,050 Infulae uirides

Inful» ditionis Portugalliaj regis uaria?.

foIiO 196.G.4-

fntcmename,idquod Turcica lingua fonat > unde es tu io5-c.^o

internodia habere elephantos cotra re/ ceptam opinionem iji.c^io

loannes Maria Mediolanenfis tormen torum faber transfuga Lufitanorum, ad Chriftianos aTurcisredireparat fi impunitas proponatur t^^.cjr

loannis Mariae iam abitum adornantis infelixobttus i85.c,?8

logds regis defcriptio ii7-c.t

logse incoiarum ncrares ac cultus ibide

Irricum uellus

Iter ob ferarum copiam non nifi multis fimulperuium n8.c,i5 ityinfula J67, eiuscl incolarum mores acueftitus ibidem Ity ui capta,ac uidis incolis direpta i<s8 lucharadixprouidu '<J» ludxorum in Mahumctanos faeuitia .

folio i96,c.n iudsus qutdam nauiu faber aquis mer/

fus 175-C.51

lulianus Bartholom^us locundus 175 lufticia in precio ii?,c,i5.^^is,c,5.i4c»

luuenis quidam.e clafle Vefputtj a fce/ minabarbara perfraudem Sdedata illediisjmiferabilitertrucidatur 177 L

LAcertae bifurcis caudis 181 Ladaherba t6€.c.zi Lagiciuitas Arabiae ii5.c.7 Lalerpitium unguenti genus z57'C,9.

2«So.C.I4.1«S5.C.l9

Laferpiti) mira uis i66X»ii

E X.

Latex faccaro conditus ^pro umoi foiia 155.07

Laurentius Brita Lufitanorum dux.fo»

i88.C,4o

Lebeccius uentus ' i^5.i<^9.«8o Leonis pont.Max.laus 184 Leuans uentus »<5? Liberalitatis mutuse pukhrum certa/ men i65.oi<s Libidinis incitamentum ^s^i^^-cj Libidinis prodigiofa licentia >58 Licetia MamaluchorG i?i.c.7.i5S'C.4« Linternauigtjgenus i«i.i7i Lisbona eadem qux VHsboha 17^ Locus conuerfionis D.PauIi 191.0 ^ Longaeuitas 117.09.^50.^.8 Ludus ceremoniae I59.o7.i50.c.i5 Ludouici patritij uerfatile ingenium- folio 194.C.S l^udouicus feTurcam fimuIat,quod tu tius Turchiam peragrare queat 105; 010,110.04,114.06 Ludouiogratiofus(5^am:,biIis ic<s.oio Ludoukus ^gritudinefimulat 107,0^0 Ludouicus proditus capitur 109. o ^ apud Sultanum fiftitur non abfc^ ui/ tse periculo 109.04. in carcerem co» iedus,{nedia prope cpn ficitur Ludouicus infaniam fimulans, uexatur abomnibus iri.c.5 Ludouic^ crudelitertradatus, pati^tia fandi opinione confequitur 2ii.c,5 Ludouiicusa regina temepeadamatur.

foHo i^?»c.<s Ludouki caftimonia fumma! pruden/ tiac coniunda 215.0« Ludouicus liberat^ e carcere , reginam uana amoris mutui fpe iadat ii4-c.«J Ludouicus fub pratextu curand^ alibi ualetudinis de fuga confultat ii5«c*<.

llS.OlJ

Ludouicus tempeftatis ui in Aethiopf/ am adus iis.c.i4- Ludouicus Pcrfam itinerts fidiCoomi/ tcm nadus xi4'05 Ludouico nepte ofFert in uxore Perfa comes. n^x*6 Ludouicus ultra Giauam non eftpro/ grefliis *72^. c,ji

Ludo^

t N D E

fLudoutcus difo&iis CHri(lianis tranf/ fugis perfuadet,ut rcdeat ad fuos» fo. Z74»C.5i

l-udouicus hypocrifi fanc^ti nomen a/

deptus i75.c,5x J^udouici pater medicus 27<5,c.54' Ludouicus artem medica fimulans pro

fitetur ac xgrotos fanat ibidehi Ludouicusquo aftuMahumetanos ef'

fugerit^ iSox^jg.d: fequen,

Ludouicus equeftrem digriitatem con

fequitur i9uc.M Ludouicus honoriflce a rege Lufitanig

tradatus, Romam patriuiii folum

rcpetk. folio i?6,c.4 Lbna decrefccnte flumina,augeri, mirii

foHo 115.C»! Lufitanoru triumphus ac laus i87.c»5$> Luxus ueftium i4o.c.«o.i45'C.!5 LiaEori infulS: i8o Lychnorum copia in regia Calechut.

fdlio 250.015

M Agnes amans Septentrionis.fo/ lio ^96XA Mahumetes Chrifto praefertur magna impietate «ps.c.ij &:quisfuerir5qua lis(^eiusfeda i98.c.a.i5 Mahumetis fepultura i97.c.n Mahumetes Sultani filius anthropo / phagus ii7,c.io jVlahumetanoriimcuItus 195.C.7 IVlahumetanOrum perfida impietas. fo.

i85.C.59

Mahumetanorum clades ibidem Mahumetani nandi peritiflimi i8t.C'59 Mahumetanorum arma , & prafliandi

ratio i8g.c.4o iklahumetanorum agilitas 190,^.40 jMalacha erhporium nobileomnisge/

neris mercimoniorum 184 Malacha a Chriftiants ui capitur ibid. Malachenfes nummiargentei 185 Malapolandafrudus i45'C.i5 IvJamalmaricar de pace tradaturus ad

Lufitanos mittitur i89*c»4o fviamaluchiqut i9i.c;7 Mamaluchorum fortitudo acpromptt

tudo par lyf^.?

Mangolor urbs 250,08'' Manuel rex Portugalliae 1 qui &i Ema/

nuel.folio 154. D.Marcus fontis cuiufda architedus;

folio 199.C.14. Marecirca Calechuttepeftuofum. fol»

i45.c.ii

Maris cognometo Arenaz pericula» fo* , 199.C. 14

Maurus rex Malachae imperat 184 Mechx urbis inclytifttma defcriptio*

100. c.i5

Mechse ager fterilis , & aqu^ indigus, undecj c6 commcatus importentur»

101. C,i5

Mecha rcrum omnium en|iporiu ibide Mechoa Calechutefium pilcatorcs. fo» i58.C.5

Medici Caleehutenfitim i47.c.i^ Medinathalhabi urbs 197.C.11! Medinathalhabi ager diuina execratio

nefterilis , ibideni

Melacha fndix urbs regi Ciniuedigat

galis Sultanum habet i(54.c.i-y|; Melachaj portus totius oceani commo

diffimus 264,c<i7 Melcha nobilis infula iSr Memoria fideiis htftorico perneceflaria

Menacbeaspr^fedus izo.c.i Meoin urbs 150.C.4 Mercctcres Malachi pcregrini isf ■ Mcrcatura infantum 2.72.C.50 Mercit-nonia urbts Mech^ xoi.c.iks Mefchet portus z2o.c.i Mefchita templu uocant Mahumetans

J97.c,n.2o<s»c.2o ; Mefquttae Saracenorum aedes i8f Mefuer furculus ^ dCntifcalpto iio.c.4. Mezarib regio ij^.c.s Militum deledus laudabilis ai8.c,4 Milites Calechutenfiuni x^i.c.ii! Mineralia 17? Miraculum D.ThotxiSB i55«c,^ Miraculofum auxtlium 189.C.40. Mcenia mirse altitudints ii^.c.io Molaga piper interpretatur z65.c.i9^ Momia »oo,c.i4; Moneta Taprobanes qualts ifSf.ojS;

^ 4 Mondch"

Iv^onoeh gariophylli ferax», folio. atf?» l

fAons gemmarum ferax X55.c.j ^/lons luda!or.um.habitaculum' ijxs.cii' tvlonftrum marinum *«5 fvlonzambrich infula Aethiopiae z9i. ca. i.cius fitus acincolarum mores.^

follO Z95'C,^

Morbus Gallicus apud Indos 245. c»

IMofcheatemplaTurcica ipi.c^ Pulgendi mirus mos i9j.c.r Muliercs in bello baiulae impcdimen/ torura

^ulieres prodigiolae magnitudinis iji Muresmaximi

Mures foletofti comeduntur ijf.c.tf» fvlufeacum opus ipi.c.^ IVlyrtfticae nuces & maftis quomodoj erefcant.fo.i69. ca; X4.earum<^ pre^ (Eium.. ibidem; N

NAbiMahumetemfigniffcat 19^ Naeri Calechutenfium patritn; fo 10 z58.c.5.^4i.c.i* Nandiperitia i87.c.59 NarGng^ regis potentia pr^tec e^teros reges maxima x5i.c,io»i55.c.rf Nariing^ dd Mediolant comparatia.

folio r *55.C.ir

Narilng^ incolarum religia atquecuj/ tus 2?4<c.<i Nae&gje rcgfe moneta trfplex»^ folid..

2J4'Ca,ir

NarfingEE regis cu Lufitanis fcedus , 8^ in Chriftianos fauor 251.0.2,

Narfingas rex fcKdusaPortugallefibu^ petk

NataeoresperitifRmi ^^^'^^^ Nauale prajlium i85.c.J9 Nauidomini uituperatio Nauigia CalechutenHum,&! nauigand^

Niraui uulgi fex in Calechut ijs.C.f

NomothetaeTurcarum i^s.c.n^ Nornordenfius . Nundin^ no durna ob aftum diurnu,.'

folio 209.C.4"

Naptix regfs Caleehut facerdotis ftu/j

mos

Nauigia Tarnaflari

NauiprsEtor

Nauis naufragio amifta

Negociandi mirus mos

Negociatores Calechut

Ncgociatores Taprobanae

24i.c.i^ i^p.c^i 178 18^. 148.C.19 Z4Z.C.II

pro honorantut

Bfequi uiw tranfuehendt: humeris; perpontum Qieo afpergipro aqua confecrata..folio 251.^,24.

Onorinfula 250.C.S. ©nyx gemma uulgo cornicula x25*c.f Qphislapis i$i.c»« Qpinionum difcordia ip^.c.Ei' ©pmio Turcarum impia de Chrifto ac Mahumete i98.c.i|| ©rmus urbs unionum ferax 2 lo.c.a ^ftreolx unionum matres »74| ^thomar Mahumetis focius 198.01*-

P *

PAIeachet Indi^ urbs 255^c% Pandaran urbs i55*c.ii Panis ex pifcibus confedus iPannanioram portus oppugnatur4oL

Pannaniorum clades 291.C.4» Parao nauium genus 245.c,i2.285.c.3!> ^^ardatf monetae aureae genus 261.C.15 Pardij monetae genus 294»c«u Parentes fenes,ac iuuenes aegrotos ueti derelicitum z^Ji.c.i^ Parghipifcesmarini ^"7^ Parias prouincia ^^* Parricidium ingens azi.cSk Paternofter ex lapillis & oflibus pifciu. folio

Pax inter Lufitanos &^Mahumetanos5.

folio 2g9.C.4<> Pegourbis Indix clariffimKmores afc religio 2<si.c.iJ? Pego regis humanitas 2<J2. c.i«?.eiufdet#i luxusacopes ihidem Pego incolarum falacitas 26$x,i6 Penda infula ^?^*^'^^ Perdai aurea moneta 218. c. 4» Pardat dicitur 251.010

Percgri/

f N D E

PercgdnationGE uar ia pericula ivi.ci? Pcrfldta m amicum axi.c.j Pcrfidtaz fupplicium ibidem Penculi ex improuifo grauis prouifio.

folio 175 Pede nouata didio pro unionibus 174 Permutatio uxorum mnabilis 240,0.8 Pcrfarmcrcium adulrcratorCs Z25.c.5 Pcrfarum comitas liberaiitasc|! iz4.c, 5 Perfi^quidam Ludouicii liberaliter ex/

cipit ii4/c. 5» neptemin uxorerti . offert ibidcm Petrarchaeteftimonium 154 Petrus Antonius Mediolanenfis 174.

C3.52. uide fupra ioannes Maria Petri Antonij infclix interitus z8i.c*58 Petulantiaz muliebris exempium. fblio

tij.c.tf

Pharmaca ad prouocandam hbiditiem»

. foho 158

Phafehnauigijgenus 15« Pianfu ferico nobilis urbs J^^-c.ip Picfliacplumati homines 167.168 Piloti fulcandiaequorfsperitilT i99'C,!j Piperis origo,fpeciesformac^ 244.C.14 Piper Taprobanes procerum Z65.C.18 Pifcesfoletofti 259.c.«5 Pifces immenfaemagnitudinis 195.0.4 Pifciam ingens copia 172. Piinij teftiraonium iunioris 154 Poliar uulgi fex m Calechut 258.C.5 Polygametia 44o.c.8 Poiygamia i?5.c.7 Ponensuentinometi 155*179 Pondcrum ratio in Calechut a^s.c.i? Pontes leuatitri J6i Populatio pro pago infuetum uocabu/

lum itfi,i64 Porta infula i45.c.i2 Portugalleniium gloriofa uidoria 184 Praelium atrox cum barbaris lei.icj Prxlfum ingens cum Arabibus i96.c,io Praelium nauale x85.c»59 Praelium cum Pannantjs ^9uc;4-i Praemium exequiaru facerddttbtis per

folutturetiaapudTtircas 150.^.25 Prsfidium firmum Malachae impofitu.

folio 185 Praefilium coloris getius ' »55»c.6

Prgftigia fepulchri Mahumctis i99.c.ij; Preces regum ac magnatum, praecepta

funt i7<s Precandf mos mirus i^i.c.io Presbyteri loannis cum Portugallenfi/

bus fcedus ig^ Presbyter loan» Aethiopiaz rex 219.^.15 Proditio hoftilis tez Promptitudinis mir^ exemplij i95»c.9 Promufcide Elephas ferit hoftem allii'

gato gladio 252.C40 Proftitutio uxoru filiarumcj tiltronea*

foiio 160 154

Proftitutio noux ntiptx 25 6;»c.8

Proxenetxmirabilis ufus 248.^.19» Pfitaci uarij coloris 249.c.if Pfitaci uerficoiores 255.0,7 Pfitaci uocales ac pulchri 26i»c,i^ Pua morbum Gailicu fignificat 285.c.5^ Pudendorum nulla uerecundia 15? Pudor egerendi 158 Puerperarum dolor leuis 15S Pulfuscegritudinis autfanitatis index*

foiio 276,c,54 Puftul^ in India fxuiunt 245.^,15 Pyder ctuit, Taprobanx 154.C.17, 165* Pyiaelaborat^ 2o©.c.!4 Cc.is pyropi gemmarum genus, qui &^ Ru/

bini ±5hc3

Eame urbs 2rd.c.9.eius cceli ternpe rie incolse long^ui ibidenl! Reditus Vefputtf in Hifpania i<58.Lif/: bonae fpiendide excipitur 18$ Regiocirca Sodomam ac Goflhprratti fterilifllma,aquae<^ indiga ij^.c.rq Regio AnydrosaquEeindiga 172 Regis de Decan mores 229,0.* Regum ac populorum quorundamno menclatura i55,c.i» Regum preces praecepta funt 17! Religio in giculismulto maxtma ejftiga Religio diuerfa ciuilis difcordiae femi/ narium 2i5,c.7,i98;c,i2.2*4.c,i<^ Remedia alui ciendae ^77»c.i4 RenatusLotharingigdux 154 Retiacula,cubilium uice i^S.itf^i Reubarbari copia aC^ uilit^s »25. c.4»

I N D E

%c\ de AuGa foedus cum Portugallen/ fibus fertjt , donis ad hxc miffis ma/ gnificis

Rex de Decan Gogan fruitur tributaria Rhoda urbs io9. c.4 (ix8.c.4 Ritus conuocandi Mahumetanos ad delubra 178*^.55 Rubini ^55- c.j

Rubri maris intemperies zo^.c.xi |i.ubrica pannis inficiendis idonea. foL

ZI8.C.I4-

Rumi Chriftiani regesTurcis finitimi^ folio Z<5o.C.i4 Rore pro aqua utuntur S

SAcerdotum hcentia ac immunitas folio ij?.c.4 ;iacrificandi ritus apud Mecham to?.c, i8. apud Calechutenfes ajV-c.t Sagittart) periti "57 Saloptimum Z.08.C.5 S^ambucnauigtjgenus i45.c.ii 51 jmory, id ell, in terris deus,rex Cale/ chut 255»C,ii Sana urbs Arabiaefelicis ii7.c.io Sarapbi moneta aurea i85.i5»5.c.^ Sau auis gcnus 249.^1 Sarcophagi Mahum.miracula 199.C.15 Sauainmilitumdux 228.C.4 Schira urbs xij.c^ Scortatio hcita »5* 5echa idem quod fandus 218.C.12 S^chamir dicitur Sultanus Arabix fe/

hcis 2I8.C.U

Sedla Mahumetis qualis i96»ui% Sepulchri D.Thomx miracula 255.C.1 Serici copia iiJ.c*4 Seroccus u?ntus 1^9. »79

Serpentiu uaftoru tria genera 249. c.22 Serpentum immunitas ibidem Serpentes loco numinum cultie ccelo fumpti exiftimantur 250.^.22 Serpentu occurfus profper habef ibid. Serpentesuaftiffimi 2«7.c.z5 Serpentes horrifici i<*5 Serrahona regio iSo.isi SibilhaciuitasHifpaniae «75 Sidi Hierophanta 198.C15 Simonis Martiniperitia in rebus belU/

X.

Cis. 28tf.Cl9

Simplicitas credula

Simulacra dajmonum horriffca 257.CJ. Simulacru dxmonis in templo 251.^.24 Sitisfedandaemiraratio 172- Siti multiabfumpti '200.C.14 Sodomae ac Gomorrx ueftigia 95.C.10 Somlerinfigneregis Calechut 241.^.11 Sophi rex Perfarum 224«^.^ Sotulariagemmata ^ ^ 229.C5 Specus in quo pcenitetia egifle Adam

fertur 254.C4 3quilazurbs 224.^.5 Stupra uirginum ac uxorum honort ha

bita ^^^* SucceflTus regis Portugalliaj profperi.

folio 184. «5i fequenr.

Suduefius uentus i^» Sultani Damafceni tyrannis 191.C5 SultanusMechae 2oo.cif Sultanus Ananiorum 208.CJ iSultanus Sanae 209.C4 3ultani Arabiae mih'tes,&reorumarma

tura ^i°-c.4 Sultani uxor Ludouici amore corripi/

tur ^ ^^i'C.5

Sultanus Arabiaefandushabet ,quod

a humanis cafdibus abftineat 218.C.11. Sultanus Cambai.t 220.c1.215.Ci Sultani Ormus fiiij alterius in parentcs

imptctas "i.c.j Sultani iunioris crudelitas ibiderti Sultanus parricidium mortcluit 222.^.5 3ultani Cambaif ^lixa defcriptio 22^.5 Sultanus ueneno uefcitur, a pueris ita

afluetus, quod expues in fontes, eos

ita perimit 22<s.c.tr Sumatra qux &f Taprobana,infula. foU

2(S4.c.i7.2«5+Ci8 Superbiae uindex deus 18J Superllitio Mahumetanorum 199.C11

T

TAefla urbstemplo magnifico cele/ bris 217.C11 Tameranideus Opf.max.dicit ^^tf.c.x Taprabones fitusac eiusincolarumo/ res 2<S5.ci8 Taprabonenfes urinatores eximij. fol

Tarnafaci

I N D E X

Tarriafari Indiae urbs, regis atcg incola/ Ycrzinus color qui prxfiliu is^JcM

rummores i$5.c.6»i5<?.c,7 Vefputtj auuncuU laus 154

Tarnafari ciues albicandbus homini / Vefputius 4» tiauigationum libelli! pol

bus nouas nuptas fluprandas profli iicetur 161,165,181

> tuunt 256.c,s Vefputij reditus in Hifpaniam 168

Tnrnafari ciues in hofpites Uberales. fo Vefputius in nauidominum inuehituc

lio Z57.C.8 foiio isa

Tadarucxpifcis ingenscoriu itfy.czj Vefputius rudemflagitat 185

Tcmpcllatis incdmmoda 1-76 Tempeflas in mari horrida 179.180.1g1 Zi8,c. 14

Templi Mahumetis defcriptio ii97'C,i^ Templi Mechas defcriptio xoi.c,i7 Thalaenauis genus xio,c,i Thefaurus ingens 144.C.1J ID.ThomjE miracula i5J.c.i Tormenta bellica terrori barbaris i<i5» 167.174,178

Veftigia magnorum pedum 175 S, Vincenttj caput 178 Vinum faditium i7»

Vlisbonselaus *9<5.c,4

Vncalent patibulum dicitur 240.C.?

Vnicornes mira fpecie ex Aethiopia aduedi lo^^c.i? Vniones 5oo.unica nola permutati 17* Vnionum uilitas 171*174 Vriiones maturi ac immaturi i7$ Vomitus herbis prouocatus

a87.C.59» 1I6.C.? -

z9z,c.2, Vxores alacerdotibus fluprantur, pras ^$7X.^9 mio propofito ijs.c^-

Tripolis i89.Ct Trifianus a Cugna Luiitanis periclita/ Vrinatores peritifTimi

tibus fuppetias fert 2-89.^.40 Vuae fine granis dulcifTitti^

TriftaRilaus

Triumphus Lufitanorufti

Trompatani urbis incolatum frugali/ Vxorum mira permutatio 240,^8

tas

255. C.I2

Tuberurb ingens ubertas i9J,C7 Turchia ubi 195.C.7 Turris in qua Paulus , qui tum Saulus Chrif1:ianos afflixit 192.^,6 Turtures pifces 172

Tyrannis in plebem intoleranda Z53.C5 Zambei prEedabundus Tyrannidis alfedatx fuppliciu xi^.cj Zayloninfula Tyrannicids prxmium fbidem ^aylon gemmaru ferax , & quomodo V eruantur ibidemi

VAbuIum fub presbyteri loanis do Zaylon incolae Narfinga r egi uediga/ minio i8<s les,&: eoru mores qui 254«c.4

Vxores uiuas mortuis maritis fe com-^ burunt 258,^,9,265.^16 Z

ZAchariae corpus ubi fepultum. fo liO I92.C.<$

Zambei princeps potens «94.cg

- . i94.c,8

253r.c.5

Vaccaeunicornes 219.C.15 Vedigal incredibile 251.C9 Velluslrricum 185 Velutum ferici genus i9J.c.7 Veruexpondo4opinguis 2ii,c.5 Verueces pinguiffimipoderofis caudis

2l6,C9.2i9.Ci5

Veruecum uilitas, duodecim fcilicet u/ nicoaureo *5tf.c.7

Zeila portus ac urbs celebris. fol,2i8.c»

i4.zl9,C.J9

Zeii^ incolarum mbres &i habitus ibiV Zibellum unguentum 25^,C7.26i,cif Zibith urbs opulenta 217.eu Zida portus aC urbs elegans,qut &c Gi/ da.folio 2o6.c2o Zinsiber quomodo nafcatur 244.C.14 f I N I S .

INDEX E BROC ARDO» MARCO FAVLO VENETO, HAI/'

thono,Mathiaa Michou>PauloIouio,Perro Martyrcatcp ErafmoSieUa nouaru infularu fcriptoribus coHedus.

A rorumlocus J^J.c.^y,

Baga films Haoloni , patri Allau rcx Tartaricus Barcka uidor, fo

fuccedit 44«-c.5i lio^jo.ci

Abaga inuafa Aegypto, AHauobfidet Baldachum Turquiam uaftauit 44S, Aliau tyrannidcm aboleuit

cap.54

Abaga ueneno moritur 405.^.5*? Abafia India intermedia 4iJ.c.45raariis

antmatiii generibus referta 414. c»45 Abraiamtm tncantatore» 404» c.

407.ca.50 Accaron ciuitas Aceda

Alechmsngi prouincia Achor uallis

>42.C,i9 54*

498^-C.i» Jjo. C. z. 4ir.c.5> ja(r.c.47

Aititudopoiaris Amalech

Amazones terror mundi AmbaGator

Ambrum ex cete marinis Amu prouincia

Amurates proceres Aegyptiaci dican/^ tur,fo!io 4fi7.c.f» ^Anarchia 4i6.c.4?.574 Anatoth leremia? patria jiz^ A nga ni a in fula 4c5.c.ii Ammalquodda catti fimile mufchuta producit 557.c..5t Antheradum $01

5ro 52,1

J77.C.54

510

Acon quje ^ ohm Ptolemais ^?? Acon ciuitas obfeffa capitur ^^s^.c.s* Adamantes quo pada reperiant ^o^*- cap.i?

Aden prouincia D. Thomaer prsedicaA Anthropophagi 4oi.c.itf»&i7»5<fo.c»«j

tionenobilis 415.C. 45- eius iuculenta Antilibanusmons 300.50$

defcriptio 4i4.c.4<s Antiopia quaz^St: Aflbr %ox-

Aden Sultanus bello uidus 415.^.44 Antipatrida quae <5ki Arfur 5^*

Adoptionis ius 588.C.55 Aphecciuitas 507

Adulreri) pfcna in uiros fccminas Aqnx potabilis magna; penuria J40'Ca»

Adulterium uetitum 554.C.55, 25.54?.c.5o

Adumim caftrum,latronu fpelunca 512- , Aquae amarae ac uirides aluum cfentc^

Aegyp^defcriptio copipfa 527.471.^.54^ foUo 54o.c.t5:

Aegyptiforma a 5x8 Aqaik fcroces lupos aggrediuntur,fo/

Aegyptifitus ibidcm^ !io57o.c.t7 (14

Aegyptus Chrifti religione claruit ibi.' Aquileise obfidio ac expugnatio ^ofiica*

Aegypticonditio ftatusc^ 46«J»c.5o Arabia triplex 19S

Aegypti imperq crebra mutatio 468.52- Arabiamagna Z99'

Aeftusmaximi j4o.c.i5' Arachascaftrum $of

Aethiopia 5^7 Aracdrum quarre Antheradum; 50« Aethiops nuquid mutare pellepot 523f Aetij Ro.ducis uidoria de Attila 505. Acx caftrum Tyri 500 (c.14 Air calamus aromaticus 495.C.T Alani qui 506.c.i2i Alania deferta ibidem

Alanorum irruptiones i» Romanam Arcladaprouincia

Rempub. 502.C.1J Areopolisqu^olim Ar

Albis fluuius 50I.C.IX Argentei Adriani imagineinCgniti,fof

Alborum dies feftus Tartaris 5«9.c.i5 Iio.502.c.i5

Alchai mons fepulturx regum Tarta/ Argon rex Indorum a Cham fui fangui

nis uxorem

Aradius filius Chanaan Aramathia

Aratbeus Arathan conditoc Arathmonsaltiff. Arbor folis Archimandrita:

ibidem 51& 50t

414.^.9 J4«.c.iT 544 $8z.c.4* 5H

^ N

nisuxorcmimpctrat mx*9 Arganus fllius Abaga, mterfedo Tan

gador,inimperi5 lucceflit Tartaroru

45i.c.58.eius obitus 45J.C.58 Argon fagax gens &: elegans ?58,c.64 Arietes maximi jjg.c.ii Anftoteles archi'tecfl:us 540 Arma Mofchouitsrum 548 ArmenixrexChnfticoIa Armenorum fides jsks Armeniae minoris laus ?J4.c,n Armenis maioris defcr/ptio 555.C.1? Armeniae regni defcriptio Armeniaz rex Tartarorii Cha Imp.fide

Chrifti accfpiendagfuadet 44i*c.iS> Armenorum raagna dades 4<5o.c.44 Arnontorrens jii Aromatum caritas unde 555 Ars inuadend^tyranidis mira 54i»c.i8 Afcalonurbs m Afcelin^ legatus pro pace impetranda

ad Tartarorum Cham 490.C.5 .Afia duplex ^fuda maicu: 4<S4.c.47 Afinipulchri6ipreciofi 557.C.19 AfininfSaraceni

Afifinorum terra ^oi Afphalti lacus bituminis 510.511 Aflafinificartj 54NC.t8.&r feq»

Aftrologi in reb^ bellicis cofulti jtfi.c.j Aftrologia in precio 594.c.«4 Attila primus luhrorum rex 505.c»i4 Attilae in Gallias irruptio ibidem Attila cofultis arufpicibus infeliciter cu

Aetiopugnat 505.C.14 Attilse late graflantis uiolentia 50(S.c.i4 i^ttila prima nuptiarum node apople/

xia fuffocatur 507.014 Auaritiae fupplicium fames jjtf.c.itf Auaritiaeingenfum j4<^*c.58 j^uaritiae poena 445.c.zfi Aucupandi ratio 57o.c,i9 Auesaucupiodeftinata: ^7W9 Augufta Vindelicorum 5ox.c,ii P»Auguftini mors fo^.c.ij Azotus

B

BAbylonia Chaldxorum regni me tropolis 415-c." SabyloniaAegypti Ii8

D E X

l^ahurim $tt ^aian Chinfan a centu oculis nomen

fortitUS 589,C.54

I^alac ciuitas 545.C.51 SaIafeiaeprouincia,cui^ reges profapia

Alexandrimagniiadlant 544.C.54 Balafcia gemmarum ac metallorum fe/

rax ibidem l^aldachij ciuitas quae d^Sufis 55«. c.i6.

expugnatur, ibid. 44J* c. 15. olim

^abylon 4^9.^.15 ^aldad Suites 504 Balduin^ rex Hierofolymitanus 199.510 l^alduinus Coftantinopolis Imp* 550.C.1 ^angala prouincia 1 58<s.c.45

^aptizandi mira ratio 514 ^arca rex Tartarorum j^cci Parca prslio utdus ab Allau. ibidem ^argucampertria 55^»c.«?i Barones duo uenatioi pr^fed:i 570.^,18 Barones xi].regnis Cublai prjsfec^^ij&i

eorumofTicia 575X.z2. Pafcia palmaru ncmore cin|fla 556.c.i<s PafcicE prousnciae defcript!|) 544^055 Bafili} Mofchouiae ducis li^rae 556 Bafiltjtaus 547 ^afmanregnum 401.C.15 Baftern^populi 57« ^athi Imp.Tartar.in Hugaros 48?.c.4 Saydo Imp.fadus a fuis interffcit 455. Beduini incolae terrx fandac 5M-. Cc,4o ^ela regis Hungariae conatus aduerfus Bela euafit pliu ibid. (Tarta.489.c.4 Belifartj de Vandalis uidoria 505.C.1J Beilena ciuitas 501. 509

Pelli inferendt quadruplex ratio confi/

defanda 4«5^.c.49 ^erfabee ludeae terminus 511.501 Berytus 500. Bethagla ?io Betnania caftellum

Bethel 509.511. Bethleem 318 Eethoron ?i8 Bethfaida 504 Bethfames 5^0 Bethfati ciuit^s 505 Bethfura caftrum 5ii Bethuliae mons 505 Besec 5s9 Biblium ciuitas ?oo Btfcorum magna copia 401.C.18 Bitumenmedicinale Blafphemis in Chriftum 5<J5.c.6 y Blondus

i N D

Blondus perftridlus 504.015 Pochara ciuitas Perfidis ?5o.c.i (c.u Boech ^uinciaz inhumani cultores 4-°o» Bohemi ex Sclauis oriundi ^oix.H' Bombixarbor 4io«c.55 Borifthenisfluuijortus. 515.C.5 Boruffiaefitus 57J'574 Borufliorum primus rex 58» Borufliorum leges ibidem Borufiiorum idololatria ibidem BoruflSorum perSdia ^ 585

Bothnopolis

jBotrum oppidum ^oo Boues gibbofi 558*c.ix.f7lueft,?57*c»<sr Boues elephanti magnitudine 58<5.c.45 iBoues pro dijs culti ^o^,c,z^,4.oj,uti Brius Rumen auriferum 58o,c»?8 SrocardusLutheranus lr4 Bube auts Tartaris facra ^J^.cjtf ^urgundiunde 501.^*11 C

CAcaufu nobilis ciuitas i87»c.5o Cadesbarne 5i8 C^farea Philippi fox.jo? Caefarea Pakftinae

Caffaciuitas 5P<s Caigui frumenti ditifl^ima urbs 591.C.60 Cain infignis urbs 590,0.56 Calacia metropolis Tanguth 558.C.65 Calciamenta de Camuco 5«8.c.i4 Caligo aeris arte magica fada sjs.cai Caliphus Saracenoru prcelatus 55<^;C.i8 Caliphus ob auaritia fame necatus ib. Caliphus fedae Mahumeti pontifex a/

uantiae poenam morte luit 445.C.26 Calores imefi 54o.c.iJ.4o(J.c.x6.4o8iC.5i Caluarias locus Si^ Cambalu tremeftre Cublai regis diuer

ticulum 565.C.9 Cambaluciuitatis defcriptio ^66,cao,&c

eius incolarum mores ibidem 'Camphora auro aequalis ^ox.c.iy Campition urbis idololatria 551.C.49 Camul ^uinciae fitus ac mores 550.C.46 CanaGalilaeae 5o<s Canes trahendis rhedis aflueti'4i<s.c.48 Canes afinis squales 579.C.58 CanucGleonibuscertamen 587.^.49 Canfu ciuitas 59?tC. 64

Cangigu prouincia Canglu ciuitas Ganicluprouincia' Canofalim caftrum

f86.C.4<5

587.C.59

579.C.58 559.C.ii

Caphar progenies Cumanofi! 4<59.c.52. Caphic proditor Cafani, Chriftianoru

prouincias prodit Soldano 457^c*45 Capharnaufos &: regio 505 . ciuitas 504 Capuli ex pifcium dentibus 5o8.c.i4 Caraia ^uincia 7.regnis inclyta 58o,c,59 Carafminoru regni defcriptio 4i9»ci Carbagadan fratris Cafani in imperio

fucceflor 4-^i'C,^S Carbagandan apoftata ibidetn Carbadareguli Tart+potetia 4<5J.c.47 Carcham prouincia J47.c.4<3 Cariath larim ciuitas ?i8 Cariath Sepher

Garitas aromatumunde 555 Carith torrens 5io Carmeiitae a monte Carmelo jk» Carnes crud^ comeduntur 58i.c» 59 Carocoram Tartaroru origo 55^c.5« Garomoia flu.uaftum ^^^s^c.ji.^ss.c.^t Cafale Lambertt ^99 Cafanus Argoni filius in In?p< per fima

iationem eledus 455.c.4i Cafani fidei Chriftialii defenforis cum

Soldano praelia ibidem Gafaniiaus, 45(j.c.4* Gafanus fu|)fidio regis Armeniae Sara^

cenosbelloinuadit 458.C.44 Cafanus teftamento &:multis egregifs

pqft fe relidis legibus morit 4^1.045 Gafpiu mare multa flu.excipit 495.^-7 Caflar prouincia 54tf.c.5S Caftrum peregrinorum 510 Cafus facete relatus 54^ Catalogus regu ac impp » Tartarorum

554'C,54*49S»C.8 Catalogus impp.Turcarum 5*0. c.f? Catapultae inftrum^entu bellicu 590.C.5S Cath ai r egni defcriptio 4i9.c.i Cathaium urbs 55? Cathalaunici campi 505.C.14 Catholicusorientisfaccrdos 5** Caudatihomines 4ot.c»i9 Gaydu nepos Cublai cum Naia in Gu/ ; blai confpirat . 5<5i.c.»

Casaci

f N

Cazaci Tartarice prasdones ^oo.c.n Cedar ciuitas 504 Cedes Neptalim J05 Gedron torrens 515 Ceremoniae Tartarorum Jtf9.c.i5 Cerui equorum loco 5$7.c.tfi CeruiGa Tartar. uartj generis 49i.c.tf Chaldaroru regni defcriptio 4i5.c.ii Chain Chriftia.humanit. Jji.c,5.jj5.c.7 Cham in Chrifti fide propefus, legatos

adp6t.Ro.pro dodorib.mit. 5J1.C.4 Cham Paulos magnifice in patriam di/

mittit,quan^ inuitus 5J4.c.io Chamnomelmpp.omniiiapud Tart.

45+.c.i6.dicitur &: Can 45^ Changius e paupere Imp, Tartarorum

fadus 4J4.c.i<5 Changius Can. i. Tarta Jmp. 45<s.c.i7 Changtf iam morituri, ad xt]. filios pro

concordia tenenda adhort. 45<J.c.i7 Chapar Tart.princeps potens 465.C.47 Chefimur prouincia locisnatura muni

tis ualidiirirna 3^45.c*5<J Chinchis rex Tartarorum primus» Vn

cham prdio uincit 55J.C.55 Chinchis obitus ibidem Chincui caftrum munitiff. j7<J.c.5o Chificiuitas >Jtf.c.i<5 Chriftianitransfugae 5x5 Chrifti rehgio in Oriente 5x5 Chrifti cultus in Aegypto jig Chriftianititulotenusperflridiyfix.c^ Chronusfluuius 575 Ciambae prouinciee potentia Cublai fit

tributaria 599.c,9 Ciandu palatio nobili infignis' 559.^.65 Cianfuciuitas 57«.c.5i Cia ngl u ciuita s 587. c.5o

^iangiam ciuitas 595.c.tf<s Cianigainoru ciuitas Cha magni regia Ciartia arenofa 547-C.4J C558.C.64 Cigata frat. Cha Chriftia.fad^ 54<s»c,59 Cinchis Cublai primogenit^ intcrxxij. , filios5<s4.c.8.deconcubinisxxvtj. ib. Cinchintalas prouincia $5o.c.47 Cinereth $06 Cingianfuciuttas $9uc,6t (tfi Cingingui incolaru gfidia punita ipi.c Cingkis natiuit3s<5^potentia 495«c»8

D E X

Cingkis primus Taftaroru Im* ibide CircalTi 494.C.7 D.GiruUus ib; Cifon torrens 505 D.Clemens ibidem Clemeniflb ciuitas Tartaroru jji.c.s Cleopatra Aegypti regina jii Cobila Gan 5.Taiftaroru Imp* 445.^.50 Cobinam ciuitas 540.C.KS Codorlaomer rex 505 Ccelefyria »98 Cogracam filius Cublai 581.C.40 Cohan fluuius 494,^.7 Coilumi-egnum 4os.c.5t Comacula ciuitas j^s.c.ii Comari|)rouincia 4o8.c.5t CometeJ 485.^.1 Concordia: uis exeplo oflenfa 45<5.c.i7 Coniga^gui ciuitas opuIentilT. 589.C.55 Coniugfumintermortuos 555.C.58 Confiliiin recuperadae terrae fandae co/

pfofeper tria capita 47^ Confuetodo uetus uim ueri het»599.c,7 CoralliUifti cbllo appenfum, dd pro mo/

neta ^ 579«c.57 Corgatlljui & Caigni urbes 588.0.5* Cormofa cimtss 5J9.cz5 Cofmographoriim tieterutn uai tf erro/

res.foiio 508.c14.5j1. Cotam proum<;ia 547.c,4i Crack ^o<s.5io,47o.c.55 Crapula Lithuanoruitt 5i<5.c«5 Creanummare jf^.cij Crermam nobilis ciuitas 558%t*ii; Crocodili&eorumnatura 471.C.54 Crudelitas in hofpites 58x.C4<» Cublai ifiagnus Tartarorum reXicjtif 61

Chaiti dicitar J5uc4 Cublai intcgro libro defcriptio ?<si.Ci CublaideNaiamuid?:oria 5(5x.c4 Cublatiitj.prouinctjs augetur 565.C5 Cublai Chriftianis aduerfus ludaeos

Saracenos patrocinatur 565.c.<5 Cublailh milites prxclarefegerentesli

beralltas 5<?5.C7 Cublai forma,uxores,&r familia 5<S4.C8

eius (ioncubinaj ibidem Cublai in conuiutjs magniflcen.5<s7.c.i| Cublaiin uenandoAi aucupando uo/

lupt^s ?7o.<^feq» f » Cublai

\

549*C.45

M9,

t N D-

Cublaippakntiflimus ?7^'C*^i Cublai prouidentia, qaa annonae ingra uefcit caritas , eiusc^ iapauperes be/ nignitas ?74»c»2.4 Cublai de reg€ Mien uidoria 584.C.42' Cublai ^uincia Mangi audus58?.c,54 Cublai in Zipangrios bellum 597.c»5 Cuguiciuitas 595»c.<5<* Cumaniae regnum 4ii.c.5 Cunchi prouincia ?77»c35 Cytracham emporium 54'

Z? SpeciesAegypti \Dabir ciuitas Pxmonum cultus Palmanuta Damafcus^ pamafcenus ager

Pamafceni Tartaros aquarum ui obru tos perimunt 46o*c<i44 S)amiat3 ^ 9^7

Dan terminus terrae kndx jox.mos 509 Dari^ capt9,presbirJo»fubtjcit 57<s.c.5o< Dauid turris

Pecapolisquurdida 50<s Demetrij iegati Mofchouit.laus 55i.5?5 Defertum i;4i.c.x7.55i.c.5o.57S.c.5<s Defertumd^monum prxftigi^s pericu lofum . 548.C.44,557.C,^i

Deusiniuftaeperfidiaeultor 56j.c<s Diofpolis

Pifcordia ducu in bello gniciofa j97»c.5 Diuidna fluuius ingens ^ 558 Diuortiu leui de eaufa coceffa ^5^XA9 Dogmata Mofchouitarum 545 Domusmotoriae 554.c.55.?59-c.«S5 DomusdearundinibusinmodiJ taber

naculimagniflceextruda 559.c.<^5 Domus auro tedas 597.C.2; Poncofcaron de ^fapia triu regu Chri

ftiana Haoloni uxor 445^^17 Don flu.qui & Tanais 495.c.7.5*9.c.4 Dooch caftrum 5'° Dotaim caftrum 504 Draconis cuiufdam late uaftantis om/

niainteritus ^i^.c.ifi Dragogiam regnum 401.C.17 Drufiobitus 5oi.c.ii Prufiresgert» 5«?.c,it

E X-

E

EBrietatfs exemplum 54?.c.n Edel flu.qut & Volha 495.C.7 tdefla quaj olim Rages 2-98 Kgrigaia prouincia $^9*c.6f Elephanti turriti 584*c.4i.4ii.c,4i Elephanti xx.annuii tributum 400.C.9 Elephant.aceboris magna copi4i'-c.59 Elephanti praelium ingrefluri temulenti redduntur 4iz.c.4i Eli incolai rapto uiuunt 409.C.55 Eleutherus fluuius 5«» Emaus 5'8.5i» Endicicoloreximius 408.C.51 Endor uilla ^^7 Engaddimons 5x1.512. Ennonoppidum 5o9 Ephimerx uermes in Borifthene flu.517 Epifcopi MofchouitarS 544 (c.! Equitatus numerofus 547 Equi duriflimis ungulis ?44.c.54 Equorum precium ingens 557.c.i9 Equorum alborum copia 559.c.^5.ho/ rumc^precium ibidem EquorumTartaroru pernicitas 45>x.c.5 Equorum ufus pro nauigifs 495+C.7 lErafmi Stell^de Borufliise antiquit.op? ^rgimulregnum ^^^.c^si (57o f rockcaton pijflima mulier Carbagan ' danmater 4tfi.c.45 Erythratao auis 54* Efau ubi habitariit

Efentemurfilius magniCham 58» Eudoxia Valentiniani imp.filia capitur aGenferico ^o^.c.ij Ezina ciuitas 55*.c.5°' F

Acfur rex Mangi potetifl^ m*c.s$

Fanfurregnum 401. c.i?

Irarina ex arborG cortfcib'? opt. ^oz.ca^ Fafiani maximi longiflT.caudis 558.c.6t. Februartj Kalendis Tartari annu aufpi cantur magna celebritate 568»c.i5 Federicus ordinis Teutonicoru proto/ magifter 570 (c.4tf' Fcl ferpentij ad uarios morbos utile 58»" Ferae uarij generis Cublai mittunt jfi^.c, Ferae feras capiunt j<S9.c^i7 FerajHercyni^ 5j*

Ferlech

t N

Ferlech regnum 4onc.i4 FertilitaS terraz fandae jrt Fefti dies Tartarorum j;<s8.c.i4 Figuiciuitasltldia: j9tf*c.7o Flumina calidiiTtma 4o8.c.5i Fozminma infula arolis fozminis inha/ bitata 4io.c.j7 Fofts hortorum 501 Fons lacob 509 Fons olei J?5.c.i5 Fonsuiuus 505 (c.z$ Fornsofa loc^ abamojnitatcdidlus 559. FormsE dos in coniugio fpedat 558.c.tft Francifci Gheregatilaus 554, Fugui regnum 595.c,<S7. ^ regni Codia metropolis 59<J. c,69. prxfidiii Cham contra rebelles ibidem Fuluum fuccinum 57<^ Funerandimos 549*c.45-594.e,<S4

D E X

(Sog regio,quaj Lug j5?.c.<S4 (Sogaca Cham aulicus 555.C.4 (Eohagaday tertius Hoccata Can Cothi 559 (^jj^^CiZt (Sothi Sarmatiaeprimi incola^ 497.'C.'io (Srothorum irruptiohes 499.^.11 (Sozurath regnS pii^atis itlfame4o^.c,55 CSrajcifchifmatici 5i4 (Sra^Fa monftrofum animal 4i^.c. 4^» qudd GtrdfFai 414.C.45 (Srifakhi maximi 557.e.<5» (Srues quintUf>lices 559.c.tf4 (Suntamundus Honorici fucceif. 505,^.15 H

5^5 511

Hakeldemach hi Halappi Syris^metropohs 444.C.2S expugnatui- 6:: diripitur 445.c.z9'

HAereticofum patrocitiium Hai ciuitas

Furtorum fupplicia

GAbaon ciuitas GabaaSauhs patria Sadderi animantia ^alaadmons 50^.501^

Funeradi mos apud Mofchouitas 54< Hadlonus fratef Mango Can Baldacb

urbe capta Caliphumfame necat.fol* 445. c. 15.6^ z<r HaoloniobituS 44is,c.5i Haythoni Af meni PraemonftratenGs li ber de Tartaris 4*9' Haythonus fuam hiftoriam ueramaf/ firmat 4<Jt.c.4^ Haythdnimonachatus ibidem Hebron 519 Hchopolis 51^ Neluetiae ueteris imago 588.c.53f Henrici iij.-ndbiles uiddriae foi.c.ii Hercynia fylua 55* Hercynisfefae ihident Hermes philofophus qui fui t^dminis ci uitatem condidit 4u,c.tf Hermon mons roi»507»5o8 Herodium fi^ Hilderici Eudoxfae filij in Chriftiaffds • beneuolentia 505.c.iy Hildericiinteritus ibidem HifmaelSophusPerfarumrex 557 Hiftoriae Mofchouitarum 545 Hoccota Can ij.Tartar.Imp. 4J7.C.1?. Hochtay regulus inter Tartaros potent tiflimus 4<f5.c.47 Homines caudati ^oz.c.is Hominesfinepaneuiuentes 550.C.5 Honoricus Genferici fucceflbr crude/ liflimus 505.C.13;

y 9 Honorici

55(5,C.<So

518 509 579.C5-/ Galgala 510

SalUnae loco pennaru pilos hntip^.ods Salza portus Armeniae 55t.c.4. ahter Glacia 55i.c.<s 6a!2a 5x1 Gazara ibidem

(Eazarorum religio ac mores 494'C.7 €jehennon 515 GeIboemons5<»8 Genealogia principu Yianoru 5ii.c.i<s Genguiciuitas Cenlef ici crudelitas ^eoguiciuitas Cieofgianorum facriritus 6leorgiae regni defcriptio (Serafa a qua Gerafani Getae qui&Gothi Getfemani 515 Geth (Siblet,qu* &:Biblium @ilimeris comerita captiuitas Singui prouincia (Sinum uelGelim CJtnus Can tertius Imp.Tartar.^js.c.i? ^gion mons J«J (Slacia infignis Armenix portus J54.c»« iSleba aur€£epro monet» ^oox,u

j95.c.tf<s 505.^.15

y75.C,i8 5Z5 4i4.C»io

505 498.C.ia

510

500 504.C.15 58tf.c.49

508

I N D

Honorkfmfelixinteritus 505.C.15 Horda quid 494.c.8.55^ Hordae Tartaroru uij. ib.5i4.c.i7 Hortusbalfami 5i*.5i8 Hofpitalitas mira 550.0 4^.58o.c.?8 Hugriqui &Iuhri 5o8,c.i4 Hulmigeri popult 575 Hungarorum ingens clades 489.C.4 Hungariunde didi 508.^14 ^ Hungarorum origo 498.C10 HuiTprincipatus lob 504 Hyperborei montes fabulofi 508»c.i4»

IAbeani,€orumc| dogmata 5*4 labin rex 102. Jacelich patriarcha 55<f» c. 15. orientis papa

iacimetropolis Carafara 58o,c.59 lacobus patriarcha lerofolymitanus 5i<s lagellp poilea Vladisiaus did*?, rex Po

lonise creatur 5^8.c,i ■ lagello fn promouenda Repub. Chri/

ftiana ftudium ibidem lafdiciuitas 557.c.io lauainfula IJ4.C.1C.400.C.10 laua minor fex regna copledes 400,^.15 Idololatriae exemplum 385,041 IdoIoIatriaBorufliorum 58» idumea 5i9 leiunia Mofchouitarum litj. 545 lericho 5" lerufale copiofa defcriptio 5it.& feq,5i«s lezrael ciuitas 5os Ignis numinis loco colitur ^ro.c.i lllyrica lingua omnium latiff* 545 Imago bonae Reipub. ?88,c.55 Impudicitia honori ducit 578,c.57.<S^ fe. |mmunitas militum 54* Incantatio ne uulnerari queas 598.^.5 IndiaeinfuIxii7o<* * ^i^.c.^*'

Indix regni defcriptio ibidem Induflriae uis 571 Innocenttj papae legatio ad Imp.Tarta

rori3,ne Chriftianos affligat 490'C,5 infigneregtjuexilU 547 loachimi patria 5o<s lochi primogen.Hoccpta Can 459»c.xo loponce pailium contra frigus &f im/

br^s 49i»c»^

E X ♦

loppe > JI8.510

lordanisorigo jox. lordanis fitus, &l circa eu rcgiones 510 Iordaniscrefcens&:decrefcens 5" lofaphat uallis J15 Ifraeliticarumtribuucatalogus 51« Iftula fluuius ^oc.c.ii. Itineris arenofi nulla ueftigia 548'C.43^ kinera difficilia 542- Judictj temeritas ^xi.c.t ludiciaria porta quae & lebus 517 luhra ScythieE terra 505.^,14 luhri qui poftea Hungan* 498»c.io luhri Gothos fuis fedib^ pellut 505.^.14 luhri puIfisRomanis,Pannonias occu/

pant ' 504.C.14 luhrorum denuo,uidis Pannontjs , re/

gionemoccupant 5o8.c.i4 luhroruScytharubarbara uita 508.^,14 IC

KAIendae Odobr. dtes Sarnagittis faccr 5io.c.a Kioumetrop.RulTiaeuaftatio i84.c.5 Kirzoth auis rapaciffima 509*^.14 Kracquas &l Petra deferti 5«^

LAchis 5ai.quae<^Lefedam 518 LaC? quida in Zorzania, fola qua dragefima pifces habens 55^.c.»4 Lacus margaritis refertus 579.C.58 Lacequinum ad libamenta 5<5o»c.<S5 LaGacetofuminprecio 491.^.« Lac fublimatu cito inebrians fbidem Lae prouincia , &: eius incolaru mores mirabiles 4o7,c»5o Lambrircgnum 4oz»c.is Lanaexterra deficcata 55»'C'47 Lana in frutedis 5^2- Lapideslignorumuice 574.c,x6 Lapides contra uulnera efRcaces 59S.c5 Lapilli pro moneta 581.C.59. Lapones populi ■ 558

Lazuli lapis de quo Azuru fit 558.c.<S4 Leges Mofchouitarum 545 Leges Borufliorum 5«« Lemmacafale 509 Leonis pont.Rom.fuppIex ad Attilam • oratio 5o7^c.f4 |-€o dcuratu&ad pedes Cublai 569.C.1S

Leonestf

I N D E

ILeonesjIeopardi, lynces,arteni uenato riamdodi ^ j^p.c.iy

Leonu cum canibus certamen 587,c,49 Leopard*^ cicur loco canis uenatici 559» Leopardorummons 501 (c. «5

Libanus mons 501 Libani altitudo 505 Lida jzo Lingu^cSclauonicaelatifl^ufus 504.CJ5 Lingua Lithuanoru quadruplex 5^4* Litfani popuU 5^2, (c.j Ltthuanxae ducatus -iiT.c.x Lithuani undeoriudi & ficdidi 5i7*c.r Lithuanorum paupertas ^is.d.acfubi tapotentia ' ibidem LithuantChriflianifadi 518.C.2. Ltthuanorum uidus 5i<s.c,5 Lithuanorumcrapula ibfdem Ltrhuaniajamplitudo s'^^ Lithuanorultngua quadruplex 5^4.^.5 Lobna 5^1 Lombardia ab Attila uaftatur 50<s.oi4 Longitudoterrscfandas ni Lop ciuitais J48«c.44 Lucorum pro numine cultus 51*»^»^ Ludus diuturnus &^ acerbus Ho-c^? Ludouicus Francoru rex capitur 4«9' c.5zjtberatur ibidera Lupi pont.Ro,cu Attila colloquiu 5°^» Luxus Mofchouttae regis 548 (c.i4 M

MAabar regis luxus 4o4'C.i5 Maabar> qua & India maior,dt^ ■ : tiffima ' 4o?.<;-^? Maceda 5ti (y-^ Madianitae g Beduini & Turoniani. IVladaigafcar infulae magnitudo dropu lentia 4ii.c-59 Magdalum caftrum " 5o4»505 Magedan ^01307 Magiae praeftigia 5«o.c.(S5.4o4«c»i5 Magicae artis exemplu nobile 54».c.t8 MagogquaeMungugregio 558.c.<s4 M^gnasopptdum 509 Mahaminlccus

MahumetChrtftoprafertar 49i.c,5 Mamre praedium 5i9 Manathat,quae Kato Mangala filius Cham ^ ^ m-c.^i Matigt prouincif bene co^tttuta Refp» 588,c. 57 iti xij.regna diuifa 595»c. <J4

Mangidedftio 589.C.5* Mango Can Imp. Tartaroru 1 1 1 1 .

eius res gefta: 440.^.131 Mango Can baptizatur 44i.c.i4 Marigo Can obitus 445.^.19 Mangodanior Abaga f-ater turpiter e

prxlio aufugit 449. c,5«. ueneno ne/

catur 445.c.J<s Mappa ex Salamandra, qux igne pro

lotura muhdatur ?5i.c.47 Marcus Paulus Nicolai Pauli filius jji.

c.5.focfus itineris alTuptus a patre c,6 Marcus Paulus fuis uirtutib9 clarus 6f charus in aula magni Cham 5J5.C.8 Mare Galilaeae &: Tyberiadis tdem ?oi Maremortuutti ^ , 110.51« IVtargath caflrum joi IVIarix fepulchrum

D.Martae cultus 5iz.c.itf Maronita 515 Maronaquaejoi.» 504 Marfarces Neftorianus Cingianfu con

ditoi: ^9uc,6i Martiani Imp.fomnifi de Attilae morte

folio 507.C.14 C4«o*c.!3f Mafculina infula a fohs uiris inhabitata Matrimonij leuis fides j^y.c.^* Matrimonium inter fanguine iundlos.

folio 55i.C'49.554.C.55

Maufoieum regis Mien ss^.c.^^ Medan 502? Medits incols Barga f$7*C'6t Medo potionis genus 54^ Medorum regni defcrtptio' 4^5.^.8 jVlcIataflaraB^^oIdanus Elfi cajjtt Aco/

fiem.folto 4*y.c.5* Melecmees Soldanus 469X45^ MelernaferSoIdanus 570.C.55 Mieltbar regni incolae rapto uiuunt 409» Mella nobilia 54i (c.?4 Memphis qug &: Damiata m Mengrelli 494'C.7 Marcatores Cambalu 56<s,c. «.«Sk^mer/

ces quales ibidem Mercatorum fimplicttas 545 Mercurij die efus carniu interdidus ib. Meretricum copia $j-6 Meretrtces extra moenia i'n fuburbijs. Mefopotamia ipS.^z^.c.ii C5<s<s.c.ii jMefraeafale , ?o7

7 4 Mcffis

f N D

Meffis iti Martio $^o.c.t^ Mien prouinciaz metropolis 585.C.44 MiUtiini immunitas 548 fvdinerazChalybisa^ Audanici jjs.c.n |v4i'raculum ingens 54<jx,59.5ii»cj<s Miflfa in oriente celebratur ?i<s |Vlodm mons 510 IVloguU oUm Tartari didi 4j5,c.i<s (Vionachi Grajci 508 Monachi CheGmur 545'C.55 Monachi idololatrae diuerfaefed^ i6o

MonachtMofchouftarurrt 544 Moneta ex cortice mort 571.^.2^1 Mortcfa6«etus argentea apud Polonos eiFodtturpaflim 5oo»c.ij Monsferef caftrum 501 M^ntes uarrf 5«i»& ?o4

Mons Chrifttconcionibusdarus joy Mons offenfionis tis IVIons miraculofe translatus jjt.c.iS Mons uiridts 5<S5«c.9 Mofiamons ?i5Ji4 Morflfpifcis mirum ingenium 5i8.c,i4 Mof tiJorum coniugium 555.C.58 Mofehouta metallo caret 542- Mofchouitxolimgentiles 545 Mofchouitarum fidei dogmata 545 Mofchusamnts 55? Mofcha urbs ibtdeta IVlofchae urbis nobilitas f4i Mofcouia MofcorumetropoU 505.C.14 JAokouix defcrtptio 5i7'e.4-55t.555 Mofcuua ciuitas celebris 4»<s.c.4 Mofekiuttas 4x5.^.11 Mofutregnidefcriptto ?5<s.c,is Moseracaftrum Jio Murfiltregnum 407,^.19 Mufchum unde fiat 557»c.6t N

NAiam Cubtat patruus bellum in/ fertCublai 5<Si.c.r Naiam captus occiditur 5<J5.c.5 Natmciuitas 507 Nautgui regio opulenta 590.^.58 Nafon uilla NeptaUm 504 NatagaiTart.numen 555'C.58.4'5.c.47 NataUs Cublai celebris magnificentia.' I<f8.c,i4

E X

Natatoria Siloha? ^ 514» Nauesabfcgferrameto pifcium fumine linuntur 559.c.is Nauiumlndiaeforma 597.c.if Nauigates ^infamibus babentur. 405. Nazareth 5o<j (c.if Neblofa turris 5i5 Necura infulae incolae nudt ^ot.c.*» Nemus magni Cham muris cin(5i:ij.55? Neptaltm 504 ic.6s Nefcordim princeps militiaj regis Cu/ btai.folio 584. c.4»

Nefcordim rege Mien ptio utnctt.584»c Neftoriant 5i5.5i<s (4i Neuphrus caftrum 5oa NicolausiSk^Mttahx*? Pauli fres 550.C1 Nigredo corporis» decori ducit 4o<s.c. Nili defcriptio 47i'C,54 (^s NiUdiuifio

Nobeciuitas S^» Nobititatisinfignfa 5<S4'C.7 NogaibelUcaarteclart 557 Nonarius numerus Tart.facer 457.C'i7 Nouogrodiae laus 54* Nubiaquae&f Aethiopta 5^7 Nubiani eoru fedla 514,471.^.54 Nugardiae magnitudo ^i-J.c»? Nuncrj Cublai cum tintinnabulis cur/ runt peregre 575,c.a$'

OCha ffuuius 54»' ®IgerdusLithuanta^dux 5i8.c.t ®let fons ?55.c.»3f ©Uueti mons 5i7 ©riens habet multos Chriftianos 5*5 ©ftrogotht unde dtdi 49?. cii

(Dtumanus obfcuro toco, fed fortitudie ceIebris,i.TurcQrumImper. 599.C.15 (Stumanilmpp.Turcorucognome tb. P

TT) AgIoIa,td eft,aurum 580.C58 17 Palattj Cublai magntffcetia 5<S5.c.? Palatium in Zuinfai magniScetifllimii fblio 594.c<s4 Palxftina triplex 298 Pamerplanicies 545»CS7 Pancht infignis ciuitas 590»C5<i Panis lerofolymitanus opttmus 5*$ Panis amarus 540.^.14-

Pani»

I N D E

PanisexriTo 4o^C4<j.4oi.ci9 Panis ex pifcibus confecf^us 4i5.c.4<s Panncas $oi Panni qui illaefiin ignem conijciuntur

purgandicaufa J5>»c.47 Paiihonia 5clauorum terra 5«>7»c.i4 Paretes numinu loco coluntur 585.c.4^ Pauiinae famili^ clantudo jjo.c.i Pauli Vencti quomodo redierint in pa

triam j54.c.io Pauli Diacont tcftimontum 499.^." Paulini Nolanae urbis epifcopi pium fa

dum 505.C.15 Pauli ioui|' Nouocomenfis liber 55* PauluscenturioGenuenfis 5^^ Pedes feraru ad armoru ufum jtf^^c.ie Peim prouincia ^^.y^a^^ Pepones deficcati dulces j45.c.5o Perfidi^e exempluseius^ p02na.59i.c.(Si Perfarumregnidefcriptio 4i5.c.7 Perfidis vuf.regna,d; incol.mores 557-c. Petan infula 4oo,c.u (19 Peta Tartarorum dux 485« c.5

petra dcferti 506,510 petraciuitas $n peucinipop. 575 Phanud 505 Pbarma cimtas 5^7 Pharmaca ex feUe ferpentu 58i.c.4o Phafellum cafale 509 Phifon flauiiis 4i5.c.7 Phcenicia i?» Pifcatio marg^rttarum 404'C.i5 Pifces uafti ibidem Pifces deficcati iumehtorupabulu 4»5' Pifcina probatica 514 (c.4<J Pifcina interior ibidem Plefconia ciuitas 524«c.5 Poloni ex Sclauis oriundt 501.^12. Polonorum ftrages 485.^.5 Polpuci qui Gothi 485.01 Polouci quid fignificent. ib, & 497.c.io Polygamia 5i4'55i*C.49.554»C.55.4oo.

c.9.4P4*c.t5 Polygonia

Pompa paradiS ,5^5 l^ons marmoreus 575.c,i7 l?ortaeHierofolymisodlo5itf» &:feq. jPotus ex rifo &: aromatibus 574 .c. 15. , 58i.c,4i

Pofus ex arbofum quarutidla hicca cj^> preflus 4o».c.itf.4oV.'? Prajcopit* 55* Prxdones Perfidis graflabundi 557.c.i$>» Prxliumatrox 552.c,4 (545.C.51 f^raefagiu uidoriae futuras 555.C.5J? Pr^ftigia magias $60^.6^ Prodigiu infantis loquentis 497.c;^ Proftitutio uxorum honoriducitur 550^

C.4<S.58o,C.58

Prouerbium

Ptolemais ^99

Puerperae uirgines 5i*'C.itf

l^uerperam agit maritus J8i.c,4i

PulifachnitzRuuius ingens 575.c.t7

Purgatortj uanitas 545

Puteus aquarum uiuentiun» 199

Pygmeorum ftatura 558

Pyramides J*»»

<5

QVarentanamons 510^ Quelinfu ciuitas s^ic^s Quenquinafu regni metropol. 577.c.52^ (Juefitam equites didi j^^.c.i^ (^utam maximum flumen 591.^59^ (Juianfu fluuius 57S.c. 55

(^uinfai Mangi metropolis 589.C.54 (^uinfaimaxima totius orbis ciuit. 59 R (c.«4

RAmatha Sophim 5i8 Rama uilla 5o<s.ciuftas 509.510.519 Rapere phas, furari nephas apud Tar/ taros 492-c.tf (c.54 Raptt Chriftiani Aegypti incolae 47V Regaytofrater Argonifucceditin im/ perium Tartarorutii jhomo nullius precq 455.^,59; Regix Cublai magnificentia 5«5.c,9 Reip,florentis imago 588.G55; Reuponticum 495.^.7" Rhaflu.qui(9k:Volga - 54»^. JRiga Liuoniae 54* }Riphxi motes fabulofi 5o?.c.i4.5i9.c.4 Rofibmaka animal uoraciffimu st6,c.r Roxolani i anais accolf 5i4.c.i.557 Rubinus ingentis precij 4o5.c.i4' Ruc auis magnae molis ac roboris in/ ftargryphonis 4K.c.4e' Ruchenorum prouincia 4i7.c.5d^

Ruffiag

I N D

|lu(Tiaj,q dd Roxolonta dercrip», 514*0 Ruffiae magna fertilitas 5«$.c.i KuflTitarum rehgio 5i<s+c,i Ruflltac Poloucis auxilio uenictes tru/ • cidantur 484'C.2^ pLuffitarummgenscIades ibidem

SAbuIcaftrunt 505; Saba^campus ?o7 •Saccarum in terra fanda 5" Sacerdotesuxoralt ~ n<s Sacerdotu pcena fi adulterm comktant Sachtonurbs 548U:.45 Sacraapudflumina 544 Sacriffcia daemOnii H9.C'45»5<50'C.65 Sacriticia pro aegrotis 585»c.4i Sabmandrae exuuias 55o,c»47 ^iaUnx ?45-C.5t.590.C.57 Safpromoneta jSo.cjs Sal ex aqua puteorum 581.C.59 Salomonia Bafiltj uxor 547 Saltus domini 5o« Samagithiaedefcriptio 5i9.c.i Samagithia fide Chrifti accipifr ibide Samagithae igne pro deo colunt 5^o.c,t Samara regnum 4oi»c.i<s Samarcanda inclyta urbs ^ 557 Samarcha tributaria magno Cha 54«^» Sandalido caftru ^99- («^«J? Sanirmons ^ $04.30$

Saracenoru f?des,qui dicunt & Vanni, a^Afinini n^,ns Saraceni miraculo ftabiliri fidem Chri/ fti cupiunt 557.C.10 Saracenorum impertj exordiiJ at^in/ crementum 4Z7,c.i5-&; feq.

Saracenorum religio 49i»c,5 Sarepta Sidoniorum 5oa Sarmatia duplex 485.C.1 Sarmatiae Europes defcrtptio ib.5i4.c.i Sarmatiae Afianseincolae ibidem Saron caftellum 505.5^0 Sarona tbidem Satellitium ftiagni Cham j<«7.c.i2. Saturni dies genialis 544 Scandalt mons ?i7 Scandia Cue Scandinauia inll 504.C.15 Scafte ciuitas 545.C.55 SclauorG Itnguaj latiffimtts uf«s 504^c»i3f

E X

ijcoirac tnf. incantatores 4io.c.$t Scythiae translatitij incolae 497.c.ia 5cythae^Tartari nunc 55^ Sebarte^amariae metropolis 198.508

P.BgGli|martyEio nobtlis 555.c.it Seilam|[nf.magna 405.^,1^ Seirmons 501,50^ 5egoroppidum 5« SencxL^e Montanis tyrannus 54*.c.xs SepelteBdi crudelis mos 554.^54" Sephet; 505. Sephorott op, $os

Septcnicaftrefis regio cur dida 5o7.c.i4 Sepulcl^rum Mari^ ?if Sepulcl|iri dominict defcriptio 5x<s Sepulchrum D.Hieronymi 51? Sepulcliru D.Thom5& mirac^ocJ.c.i? Sericir^agnacopiainTyro 5<3« Serpetu maximoru defcriptio 58i»c.4«» Seyfer^haues ^4<S4.c.47 Sianfufvfauigui metropolisa Tartarts

capi^r 590.C.58 Sicartj fpe immenfae uoluptatis demen/

tati ip omne facinus paratt 54i.c.i8 Sichem quae &; Neapolis 50» Sidon phoenicis inciyta urbs 50» Sidon glius Cha Sidonis conditor 5oi , Stgnu ^onti inuft u tefteta militaris 59^* Sito 51^518 ■ (f*«'7

Simiar^im copia ^qjX-is Sincolinaeaues jss.c.ii Sindac|ii armm-u ofFicints clara 56S.c»64 Sindinj[ti prouincix metropolis ?77.c.55 Singut ciuitas regni Cerguth 557*C62.

5S>i*c^59.nobilifl",ciuit,orientis %9^»c,^ Singuipatu urbs 5S7'C,5» Sinulgii urbs grandis jstf.c.49 Siontr|ons 5iy Sitiones qui Qi Suedi . 58J

Sitopoiis 50* Snack anfmal mirabile 49i,c.<s Sbchoth ludae 5*» ^ldacJia qux &: Armenta 550. c» SoIdat;|,us praefecflum fonat ^i6,c.% Solda^us mortuo Haolono Syriam &^

Aegyptum recuperat 44<J.C3» Soldanps Aegypti, uido rege Armen.

unij f X fiiijs cepit,aIt.occidit 447. C55 Soldan.ueneno e uiuis fubiat? 449.C.55 Soldat^i Aegypti potentia> 44<5.C5«

Sontiutx»

I N D E

5onti'nmcarnescomeduntur 56ox,6^ 5ophia loannis Mofchouitae uxor 54<s iSopiirga ciuitas J45»c.rJo SoGmx oleu illitu nigrificat 407X.X8 Spelunca duplex 519 (^oj^j^ .Stihcon comes. Ro. impertj gturbator Stratagemata j84»c.4i.598.c,5.4i<S'C.49 iStrigontj urbis indy tg expug» 49o,c.4 Subimbre 507 Suburbja Cambalu fplendida 56<J»c.n Succeffio regum VandaUcoru foJ.c.ij JSuccini defcriptio 5751 prouetus 57«5 iSuccinum fuluum 57<? 5ucci'ni precium ibidem Succus ex cera fis 54<s iSuchur ^uincia (^" metropolis ?5i»c.48 iSudinipopuU 575 Suedi 585 Sues fpino^i ?45.c»55 iSueta ciuitas ?o4'5o5 5ueuus fluuius 5oi.c.ii ^ueuorum origb ibidem ^lueuorij in Galiia transiatfd 501,^.12. Tultanus Babylonig in Armeti; 55i.c.<s ^^amen pifcium pro pice 559.c.i5 5unaciuitas 5^7 ^uperftiiio crudeUs j54*c.54 5uppU'cia Mofchouitarum 545 Surcicum oppidum 54i Sufisciuitas 55tf'C.i<s 5uxatopIugrexPannoniae fugiensDa nubio mergitur 5o8«c.i4 5yenaE ultima pars Aegypti 52^7 iSyneus Synochin conditor 501 i^yriaz defcriptio 417.^.14 Syriazlatitudo ^ 5yria Phoenicis ibidem SyrianorummoresiaGfides 5i4 T

'^Adinfucimtas 587.0.5»

Tamljurlanes 557 Tamor Can fexti Tartarorum Impera

toris potentia 4<S5.c.47 Tampinguiciuitas J95.c.(5<s Tanais qui 6d Don flumus 495.C.7 Tanais origo 5i8.c.4- l^angodor filius Haoloni fecundus A/

bagafratrifuccedit 45i.c.57 jangodorin Chriftianos-tyrannica f«

uitia tbiden»

T^godor ab Argono iterficit 451 .cjt' Taphium,quae6iTaphnis 5x7 Taphue terra 509 Tarfx regni defcriptio ^te, c.»

Tartarorum potentia 554.C.54 Tartar. ueftitus ac armatura 555.c.5<5 eorum uidus 57. peruerfa religio 58^ fortitudo ac uiuendi modus 55<s.c.59 Tartarorum naufragium 598.C.4 Tart.erga Zipagrios mira fraus 59?.c.5 Tartaronim fefta 5<S8.c.i4.^i5 Tartarori! primaeua habitatio 45j.c.itf Tartari olim Moguli didi ibidem Tartarorum mores ac uita, forma^ co/

piofe 464.c.48.49i.c.5.<^' Tartarorij ifi iitj,h6rdas diuifio 494.C.8 Tartarorum immatiis crudeiitas perfi/ diacj 484.c,i.49(S.C.^ Tartar.in Poloucos expeditio 485.c^* Tartari criniti 495»c.7 TartariVlani 5ii»c.i<s Tartari qui olim Scyth^ 55«* Tartarffciezele calamus aromatfcus 500 Tauricae inf.defcriptio foo.c.ii (c.i» Tauricanae infdefcriptio 5iz.c.i<> Taurifium nobile emporium 55tf.c.i7 Taurifiu Acmeniae opuIet.ciuit»425.c.9 Tebeth prouincia 578.c.?<J Temur primogenitus Cublai ?<S5.c.9 Tenebrarum regio 4i<s.c,49 Tetoria Cublai regis magnifica j^i.c.za Terr^ fandae fertiUtas jii. eius frucf5:us jxj.eius incolae ibid. Tetrao 54<^ Teuduch regia presbyteri loa. J58.c.<s4 Thabor mons $06 ThebaisrCgio 518 Thecua 519 Thedaldus comes de Placetia legatus Anconae 55i*c.5.in pont.eledus.ctf Theodorie*? Gothoru rex cadit ^o5K*w Theodofia inclyta urbs , quaj SkI Caflfa»

5ii.c.i<s. 556 \ Thermss 555.c.i5.54c,c,z4.595^.C.tf4 Therfc?ciuitas . 509' Tholoman prouincfa 5S<s.c,48 (c.x7 p.Thoms fepulchru,<^: ei'^ mirac. 4o<5. Thorifmud Theoderici filius patri fuc/ cedit fo«s,c.i4 Thoroncaftrum

f igra

1

t N D

Tigra filius laphet 500 Timochai regnu Perfidi cofine ^^.ucjij

pulchris uirisjpulchnodb? fcemu ib Tingutciuitas ?9o,c.57 Tirck rapidiffimus fluuius 494*c.7 Titiafluuius Hungarix 489.C.4 Traconitldis regio 504 ■jjTi^asfugae Chriflianigniciofaeuitse j^s Trafamundi fxuitia ^ojr.cjj Tribuslfraeldecem 5" Tripolis urbsinfignis joo (5G7.C.14 Tumulc*' in Panonijs p*? Attilx morte Turchifigemmae 5j8.c,ii,$8o.c.5S Turciae ac Turcoru defcriptio jjf.c.i^ Turcarum origo &: propago 5io.c,i5 Turquia^defcriptio 4i<J.c.i5 TurrisDauid ?if Tuuerd metrop.Tuertzkeducat*? 5^7. Tiberias q <5t Cinereth 506 ( c.4- Tyranntcuiufdam mira incantationes

&:faEuitia I4i.c.zg.&: feq.

Tyrannidis mifer exitus ?^^,c,^9 Tyri celebritas.eiusc^ conditores joa Tyrocinium Mofchouttaru 545, V

VAlania ciuitas 501. flumeni ibide Vallis illuftris 508, Vanislofaphat m Vandalorum origo 5oo.c*ia Vandalum flum,unde didum ibtdem Vanni 5x5 Cres4o5.c.z4 Var regni idololatria &: ncphandi mo/ Vecfligalia Cublai j?4»c,<J5»J9<J.c.7o Venationu Cublat regis ro jtfp.^S^ feq. Veneris die ef? ouoru et ladis ^hi.544 Venetta^ob metu Att.extrudae 5o*»c.i4 Ventus urens j^o.ctj; Veredarq Cublai,& eorum diuerticula

folio 575.C,15

Veftigta arenoG itinerfs nulla 548.^.45 Veftitus ex corio 544'C.54 Vetrapetae monachi uocantur VtAortae futurat praefagium 55J.e.55 Vicfius Mofchouttarum 545 Vilna Lithuaniae metrop. 5iJ'C,5«542' Vincenttji hiftoria fabulofai 49J.C.5 Vindelici foz.cii Vindemia «no anno triplex 3*j

E X

Vinum cx dadylis jj9.c.iV Vinum bibereinfameeft 405.^x5 Vini ufus nullus apud Mofchouit. 54«^

V ir puerperus 582.C.41 Virginitas probro ducitur, &: impudi/

ci tia honort 57JS. c.57. &: feq»

Virgines puerperae ^i^.c.itf Virgulta: aurex pro moneta 58o.c.5S Vifigothi unde didi 499.C.11 Vislaflumen , ^oax,iz

Viuariumagni Cha fumptuof 559.c.<J5 VladislausrexPoloniae . 5i<J.c.» Vladtslai fauor in fidem Chriftta* ibsd. Vlani Tartari unde ^nx.ia VIu Cham.i.magnus Imper. 494.C.8 Vncham rex.als.presbyter Ioan.55i.c.5» Vnchamregnoexuitur 555.C.55 Vnchiam Arclada metropolts |8z.c.4* Vnicorntu delcriptio 4oi,c.?5 Vnquen. faccart abundans ?9<s,c.«? Vocam prouincia: defcriptio 545.C.57 Volga ftuuiusaqui &: Rha 54» Volba qui &: Edel 49?.c.7 Volha triplo maior Tanais 5z9.c.4 Volhae xx , particularia flum .pifcofiO^ Volodemaria urbs 541- (495'C*7 Vrf^miraculum 542^

V xores adutteraf comburuntur 5i<s Vxorum proftitutio j8o^c.|S

YDdifa mineraru montes ?5^^c,64r Z

ZAbuI caftrum 5oy Zagathat Tartarorum nobiliffi/ mus.foiio 557 Zambifottipanni pulcherrimi 558.c.<S5 Zanizibar incplae uaftis corporibus ac rbbuftiftimis 4i2x.4« Zarten portusoptimus 5?<s.c«70' Zauolhenfiu Tartar.defcriptio 495.C..7 Zebellina pelles 4i5.c„47 Zebeilinarum pclliu praftantia 55? ^ipangri tnr^&: incolaru mores 597.c.3^ ZipangriorudeTartaris uiclo. 59S.c.^ ^ipangrij idQloIatr^ prodigioforum antmantiu cultores 599*^.7 Zoph oppidum 5rj> Zorsanix prouinciae defcriptio 5J5-C.i4' F I N I S»

fYPI COSMOGRAPHICt Et' DECLAkAtlO if

ufus,per Sebaftianum Mjpnfterutti.

(5 N ignoramuSjOptirae ledlor , quifquis es qui iftud Hifto/ ricum atq^ Cofmbgraphicum opusin manus fumpturuses atque ledturus jiCi deftituaris Cofmographix mediocripe^ ritia , tehincnon tantum capeflfurum uoluptatis dC reporta

turum lucri,ac fi terren^ molis habitatas partes,regna,pro/

uincias,infulas atcj^ earum habitudines 8C fitus memoricc commendatos ha bueris,aut faltem in tabula regiones depidlas lugiter infpexeris. Sicenim hV cebit te quodammodo comitem adefTe fingularum nauigationum atc^ pe / regrinarionum, 6i fpedatorem omnium iliarum rerum , quas hi fcriptores, quos in hoc uolumen coegimus,comemorant.ConfuItum propterea uifum fuir.huic tam infigni uolumini, 81 quale orbis hucuf^ uix uidit^adtjcere anu uerfalem orbis defcriprion^m, quse exprimeret SC ob oculos poneret torius terr^E fitum difpofirione,maris amplidimas regioneS 61 uaribs finusimon rium quorundam 5i fluuiorum infignium traclus , 8C quicquid demum pro terr^ generali cognirione utile dC neceffarium uifum fuit.Non licuit quidem Gngularum regionum 51 quarumlibet infularum indicare fitum,quum tabu \3£ anguftia id minjme pateretur, nec id eriam inftituerimus. Verum quum Aloyfius CadamuftuSjChriftophorus CoIumbus,8i Albcricus VefputiuS nauigationes defcribant,traied;as in longinquiflfimas orbis partes, puta ad Nigritas,extremos Aphros, Arabes,Caiechutios 5i Indianas infulas,Ludo uicus uero Vartomanus patririus Romanus,8i MarcusPauIus Venetus pe regrinariones texant dC irinera defcribant ad ulrimos ufq^ cxtenfa Indos,.ta ad meridiem quam ad feptentrionem expofitosf fat efte duximus, fi fimpli/ ciori lectori obiter indicauerimus,quem mundt locum h$c uel illa prsecipua occupet regioi 81 quo pelago.qua plaga,quoq^ itinere ad ea pateat acceftus* £t certe fi uel id ex hac orbis defcriptione didiceris , ut faciem eius in genere memoria teneas^hoc eft , ut fcias quomodo tcrra ipfa mari meditcrraneo iti/ terlui£,8i hoc ipfo Aphrica ab Europa feiungiturr mari uero Rubro Aphd/ ca ab Afia fecernarur,terram non ufc^adeo admeridiem expofitaquin na/ uibus circumiri poflfit , a feptentrione uero id minime fieri pofte,quuf« tefr^ ipfa ferc ad polum ardicum porreda pateatjitemq^ ob uarias marisirrupti oties plurimosemerfos finus.uteft finus Adriaticus,i^rabicus,Perficus,Bat' baricus,(Sangeticus Sic.multas enatas infulas,peninfulas, cherronefos,ifth/ mos dC id genus alias quamplures 8C uarias terrx facies, abunde fatis didici/ fti, dC quo in hiftoricis legendis 8i intelligendis plurimum te iuuarc poteris, Alidquinfihac generali Cofmographi^ portione deftitutus fueris,qutd qu^fo cogitabis,fi quandocp audieris uel Iegeris,a Germania tnferiori 5£ ab Anglia ad partes Synx naues transfre£are,praefertim quum Anglia fepteij/

4 trionem

tABVLAE ^OSMOGRAPHICAE

trionem uerfus m oceano fit fitaff^alaeftinf uero i'n oriente terminus fit maris mediterraneitaut per Vngariam 8i Bulgariamjec tandem per Afiam mino^ rem terreftre iter patere ad terram promiftionis, quum tamen mare Euxiau ez Propontis interfint.(5_uid prxterea apud te cogitabis.fi quandoc^ legeris Venetos per finum Adriaticum, per mare mediterraneum atc^ Rubnjra Caiechut petere , tufitanos uero peraltum mare totam Aphricam circuire, & traiedlo finu Indico, ad Calechut ufc^ peruenire C H«c Sl fimilia tibt forr fan apparent fcitu diflficilia^pra^fertim quod itinera illa non fis eraenfus,& ta men funt homini qui in Cofmographia uel mediocriter eft dodtus.comper tiftima.etiam fi extra patriam fuam nunquam mouit pedem. Nam hoc pri/ mum ^ pr^cipuum Cofmograpbia; eft ftudium, ut fciamus totius orbis 62 fingularum eius partium fitum ;Ex hoc enim facile licebit cognofcere . qux medisE regiones fint peragrandse | fi ab una prouincia ad aliam longe ab illa diftitam fit eundu. aut quo mariiquibuscp fluuns tiiuc ueniri poftit/denique quanto itineris interuallo inter fe du^ cettx diftent prouinciae aut ciuitates, fiue una ad Aquilonem,6i alia ad Auftrum fit expofitaifiue una Occidente, 6i alia teneat Orientem»

C©nuenit inter omnes doidlos molem terrae (pbxxkx efte figUf^ , atqaii totius mundi occupare centrum.%s6 fit ut Hifpani 8C Indi fint antipo/ des.(5uiq5 enim homines in terra fua recloscum hac fpha^ra conftituunt an gulos.|!tpoteft effcutnobis Germanis ex tam multislndianis infulis etiam aliqui habitatores fint antipodes , infra in oppofito hemifph:Erio auerfis re/, fpeiflu hemifph^rti noftri degentes capitibus l miile feptingentis decem 8ff pdlo miliaribus germanicis a nobisdiffitt. Tanta enim eft terrs diameter craftitudo . quandoquidem ambitus eius contirt^ere deprehenditur quinque milia &: quadringenta miliaria Germantca, refpondentibus uni gradui (qui m circuitu terrx utin coelo numerantur trecenti fexaginta)quindecim miliari buscommunibus. Vnde aduertere licet, etiam latiftimos motesqui in orbe reperiri poftunt , terr» rotunditati minime obftare , quum nullius fere finc momenti ad tantam terr^ molem . Patet etiam fi terra undique a mari eC^ fetfegregata^SC folo aere circumfcriberetur^poftet ab homine circuiri in roilla 8i odloginta diebus,hoc eft,fere in tribiits annts,qui cottidie iter quinqufe mt» liarium conficeret t fed qui3 mari fit fmmerfa,iam id non Itcet. Patet quiden» bomini tter pedeftre ab Hifpania per Galliam, Germaniam, Vngariam, Gr^ciam,Syriam,BabyIoniam,Perfiam,&c. ufque ad extremas Indi^ pac/ testfed ulterius naui iter illud perficiendum eft|quoufque iti oppofito bemiV . fphxrio per tam uarias Indianas infulas tandem circulo cotiipIeto,ad Htfpa niae littora perueniatur.(!IJuando igitur mappam feu terr^ defcriptionem iti^ tueris , non imaginaberis fuperficiem terr^ effe fic planara , ut in tabula eft

proiedla»

DECLARATIO

profcdat (ed duas cius extrcmitatcs recuruata tabula iti fphsevx ligiitamxo |i'tabi's efle connexas:ut qui eft io Zipangri infula | quam uides longe ultra Hifpaniam i'n alto mari expofitam , (imul Gt circa extremas Indije oras id quod uel cx ipfo numero longitudinis, quem circa squatorem defcriptu ui^ des, colligere poteris . Nam ut extremus meridianus circulus Indianus ha/ betcclx.ita meridianus qui Zipangri infulam ab occidente ci'rcumfcribit,ha/ bet cdx. quum fint unus 8C idem circulus, 82 mox fequens meridiapus habec cclxx. Et quonia i'n huc numerum mcidimus , obiter indicabimus quid prs/ feferat . Solent mathemarici terram Gcat 82 coelum duplici meriri uia , (ecm* dum longum 6C latum . Latrtudo attenditur a polo in poium , feu potius ab aquatore ad utrunq; polum. Et nos hunc latitudinis numeru (jgnauimus in utracp tabul^ extremitate tam ad dextram quam ad finiftram , numeris ab aquatore incipientibus 51 per dece di fcreris . ILongitudo uero numeratur ab occcidente in orientem, cuius inirium Ptolemxus coftituit in ulrimis finibus Hifpanix 8C Mauritaniic . Et quanto regio uel ciuitas aliqua longius ab hoc inirio 6L meridiano circulo uerfus orientem diftat,tanto maiorem dicitur ha/ bere longitudine. Vt Calechut habet in longitudinecircirercentu dC quinc^ gradus, qui perquindecimmuItipIicati,oftenduntCaIechut jm.o.lxx v, iniliaribus Germanicis a primo diftare meridiano. Numerus igitur ille uer^ fus orientem extenfus,conrinuo crefcit donec tandem completo terr^ circulo ad primum recurrat meridianum. Nam ubiprimuslongitudinis gradusin/ ■ cipit,ibifinem habetccclx.gradus. ^

TERRAE DIVISIO.

Pr^ter sonarum ac climatum diuiQonem,unde dierum nodiumcp potiD Qmum colliguntur longitudines 82 contradtiones, uetuftiores Geogra/ phi terr^ molem feu habitabilem fuperficiem in tres diuiferunt partes, nem pe in Europam /Hphrica 82 A(jam,qu« in fua uaftiftima excurfione Indiam quoc^ ipfam compleditur.etiamfi bona orbispars illis nondum eftet cogni/ ta. Nam mult^ regiones orientales ultra clxxx.meridianum (ad quem Pto/ lem^us fua exploratione peruenit) fit£E,ueteres latuerijt, nifi forfan per Ale/ xandrum Magnum, qui Orientem aperuit,nonnihiI de extrema India occi ^entalibus innotuerit. At hodie qualis i|Iarum regionum fit facies,82 quanta tnaieftate magnus Cham,Tart3rori3 fcilicetlmperatorillis terris pr^fideat, Paulus Venetus 82 Haytonus edocent . Sic fi ad Auftrum fped;es , magna pars terrx noftra tempeftate explorata eft,quam Ptolemsus ut incognitam reliquit:ab Hifpanis uero quum in orientem nauigio contendunt, obambu/ latur 82 circuitur,utpauIo poft differeraus. Quin 82 in oceano occidetali ferc nouus orbis noftris teporibus ab Alberico Vefputio 82 Chriftophoro Co/ lumbo, multis^ alijs infignibus uiris inuetus eft, qni no abs re quarta orbis pars nuncuparipoteft,ut iam terra no fittriparrita.fed quadripartita.quum

<A 1 h^Indianas

TABVLAE ^QSHOGRAPHJC AE

Jndian^ infuk fua magnitudine Europam excedat, pr^fertim ea qu^^, ab i?^merico primo inuentore Americam uocant. Europa termmos habec ab oriente Tanaim fluuium,Mf otides paludes « pontum:A meridie marc mediterraneura,quod apud Gades primum anguftum^nec amphus deceta milibus paiTuum patens.terras aperit atcp intrat:fed illico latiflime dittundi, tur,&: in orientem adSyriam ufc^extenditur^ infulas magnas 8C paruasfine numero efficiens: Ab occident^ uero habec Europa terminum oceanum ma gnum,dC a feptentrionc oceanura Britannicura.® ritur Tanais non a tnonti, bus,ut antiqui fenferunt,quura ducentorum miliariorum fpatio circa Mofco uiam, in qua Tanais fontes uifuntur,jnuUi montes inueniantur, fed latifluni, ibi funt capi,8i mult? paludes.De hac re late differunt Mathiai de Michou,. ScPauiusiouius.InfigntoresregionesEurop^funt Hifpania,©allia, Ser/ tnania,ItaIia.Panonia JUyris,qus bodie funt Sclauonia ,Carinthia,|5olna, Croatia,Coruatia 8Cc . Poft Germania fequitur Sarmatia, qux noftro^uo in pluriraas abrjtregiones, nempe Poloniam, Lithuaniam, iiuoniani,lS^/ fcouiam,Ru[fiam, Podoliam 8Cc. Poft Pannoniam fequitur utra^ Mbefia. 62 Thraci3,qu3E hodie funt Rafcia,Seruia,Tranflyluania,BuIgaria dC Vala/ chiaiitemq^ Macedonia, Epirus, Achaia, & reliqu^ Gr^ci^ partes Europ^ annumerantur.fe funt fere omnes dC iptxdpux Europas partes pr«ter infu las quafdam 8C peninfulas^ ut funt pritannia, qu^ hodie eft Anglia, Daf la, Norbegia, Suetia : & in mari mediterraneo, Maiorica , N^^norica, Corfica, Sardinia,SiciIia,Candia,qu^ k Creta Slc. Hasc Europa licet comparationc aliarum terr^e partiu fit paruaj eft tamen cultiOfima 82 populofifljma , ut etia in ea re excedat totam Aphricam,non obftante quod illa in tripio fit maior. Nam eft tota habitabilis,pr«terquam in exigua parte , ubt propter frigons uit^i habitari neqqit. H^bet nniltitudinem pugnacem,& qu^ agros coIacSC qu£E urbes qvtoc^ contineat . Affert frudus optimos mtx necefl^arios, 82 txie> talla qu^cunc^ ufui funt. Similiter pecudum mitium exhibet copiam : at be/ ftiarum ferarumc^ habet raritate. ©dores 8^; lapilios magni fumptus extria fecus petit.lnfignior fluuius Europ^eft Danubius, qui 82 Htfter, originetn dqcens ex Sueuia Germani^, labens per utran^ Pannoniam 82 Valachia. S2 tandem fexaginta nauigabilibus audtus fluuijs, feptem magnis oftijsiti ma^ Ponticum fupra Conftantinopolim fefe exonerat . N*>ntes uero mfi/ gniores habet Europa , Pyllneos 82 alpes . H«c in genere de Europa did^ .foSciant^

t)E JVPHRICA.

APhrica altera pars orbis ad meridiem expofita,82 magnis folis ardori/ bus obnoxia,terminat' ab Qccidente mari AtIantico,iJmeridie oceano iEthiopico,a feptentrione mari mediterraneo,82 ab oriete Niio flumincfeu tootius ut Ptolemgo placet,mgri RubroJnfigniores eius regiones funt, Mau

^itania^''

PECLARATIO

tamaTfnganica SC C^farienfis, Aphrica minor, Numidi'a,Libya, Cyrene* iEgyptus, utraque Aethiopia dl Troglodytarura regio. Yerum hodie h^c nomina fere omnia prxter Aegyptum euanuerunt . Nam loco prouinciaru maritimarum fuccefferunt Mauri, Barbaria, regnum Marochi.regnij Fefifa, regnum Thuneft),quod ferc eregione Sicili^ia Aphrica locum habet,regnu ISlubi^ fub Aegypco , regnum Gambr^ in fktore oceani occidentaIis,regnu Melli 8C Nebeorum ad meridiem,de quibus ac altjs Aphric^ meridionalio/ ris maritimis prouincrjs.ex nauigationibus Cadamufti plurima difces. Ne/ fcio fi hodie Aphricas interiora loca fatis fint explorata , 8C a do(5i:is cognita» Id unum omnesgeographt fatentur , pleraquc Aphricx loca inculta ,6^ auc 'arenis fterilibus obdu^flajautob coeli fitum human^ habitadoni incommo; <Ia,mnko denic^Uenefico animalium genereinfeftata^utuniuerfa regioma gis fit uafta quam frequens,fed ubi incolicur eximie fertilis eft.Contra meri/ diem plurtmum eft defertaob nimios xftus:qua uero Europam fp-d:at,fre/ quentior eft illi cultus . Eximia agrorum fertilitas,ijtpote qui locis qUibufda centefimo fcenore cnltoribus reddunt meflem.Mirum eft quod de Maurita nix ubertate dicitur.effe in eauites, quas duorum hominum complexus ca^ pere non pofl^it, uuarum racemoscubitales, arborescirca Atlantem proceri/ tate infigni acenodi.Sed omniCi nobiIiftimacitrus,Romanis delittjs inferta. Alit Aphrica elephantos 62 dracones,qui ipfis beluis infidiantur^fuoq^ com plexu enecant leones, bubaIos,id eft,boues fylueftres, pardos,capreas K fi/ mias multas. Herodotus quoq^ cornutos afinosibi nafei afl^erit . Interioreni Aphricam inhabitant Nigritac: & hxc quidem torret folis a(pe<ftu & uicini/ tate.In medio eft arenofa,ad orientemdeferta,circaocciduum montofe. Ha betgcntes non paucas,diuerfo uultu,8d fpecie horribiles.Regem ex facerdo* tibus creat,qui omnia facere debet iuxta patrios mores. Plures folis propin/ quitatenudi agunt.ouillis pelliculispudenda obtegunt: a\i) omnino pecorij ueftiuntur pellibus.Pecuatiam rem uulgo exercent,& funt pecora pufilla ad/ tnodum duri hirtic^ ueIIeris.MiIi] hordeic^ freques eft apud iIIosufus,unde edam potum conficiunt,cxtens carent &ugtbus prxter raras palmas.C^uida herbis utdlttanctenutonbusc^ harundinum radicibus. Hodie prxfidet tllis, utMarcus Antonius Sabellicus ab ipfis locorum indigenis accepifte didt, Prstotanes , feu ut uulgo aiunt , presbyter loannes , quem illi Giam, id eft, potentem uocanti|nam aiunt tllu imperare fexaginta duobus regibus. Qat/ ma eft urbs regta, qu^ non muns , fed tabernaculis tn ordinem digeftis , ex ferico, byfto dC purpura intexds extrud:a eft . Bina meffis eft'tIIis,S^ bina x/ ftas. Agnofcunt etiam Ghnftum: fed quicquid Libycarum gentium ab hac * Aethtopta eft ufque ad occidentem, omnes Mahumed impietatem colunt, ittiautcj^eoderaculcu quobarban qui in AegyptoXunt, 8d appellant: Maurf.

} Nugantuc

tABVLAE COSMOGRAPHICAE

t^uganwr ctiam quidam circa originem Nili habitare pygmeos,qui cubjtii non excedunt,hominibus in figura perfimilesiredte incedunt^ imperte(5le b/ quuntuKtertio anno generant,8C odtauo moriuntuf.ufu rationis carent. non colunt iuftitiam,uerecundiam aut honeftatem,ideo non homines fed bruta cenfentur. Infignior dL maior Aphrics fluuius,& toto orbe celeberrimus^eft:' Nilusi quem quidara aiunt oriri ex fontibus in extremis iEthiopi^ finibus, ferturcB per plures 6C uarias regiones,faciens plures infulas,unam autem m'^ fianem Meroen nomine. A folftitio ^ftiuo ufc^ ad ^quinodium immenfa aquarum mole fingulis annisinundat/62adeo totum iEgyptum adduiflo U mo fcEcyndat,ut fegetes quatuoraut quinque exaaismenfibus, ad meflem redeant . 6t interim uulgus ab oper ibus uacans , ociofum indulget epuUs ac uoIuptatiiSi pecora in ftabulis reclufa nutriuntur.Proinde ex incremento hu ius f^un Aegyptq uim aut penuriam futurarum frugum pr^uident . Nam quum Nilus duodecim cubitis tantum excrefcit, Aegyptus famem f€ntit.ki tredecim cubids eriatn «inum efurit|fed cjuatuordecim cubiti hilaritatem af ferunttquindecim fecuritatem.fedecim deiiriastquod iuftum^fertur efl^e incre/

mentum . Et quum huiufmodi Nili inundationes agrorum limites confun^' derent, nuncminuendo,nunc mutando autdelendo figna quxdam,quibus proprium ab alieno difcernebatur . iterum atque iterum menfurari eam ter^ ram oportebat:8C fic primi dicuntur inuenifle artem geometrix.Sunt in hoc fluuio crocodili : qui quum ex ouo fimiU ouo anferino prodean^, crefcunt ta/ inen longitudine uit^ adfedecim cubitorum magnitudinem. iingua carlt, dorfuro fquamofum habent prascipua duricie , ut nullo tormenri ia:u pofliE uulnerari . Homines K anima^a terreftria flumini appropinquantia ungui/ bus difcerpit . Habet quoque Aphrica montes plurimos K maximos , inter quos prxcipuuseft Atlas.qui e media arenarum uaftitate confurgensjukra tiubila caput erigitt 8C pars qax ad oceanum extenditur,manat fontibus,ne/ inoribus inhorrefcit, QC rupibus afperatur : non eft tamen herbida fed nuda liumo. (^ua uero Aphricam fpe(^lat minore, eft opimus, nafcenribus fpon/ te frugibus,arboribus opacifl^imus , qu^ ueftiunt' lanugine fericis uelleribus «lihilo uiliore. Vertex eius femper eft niualis.

D B A S I A

AiSia terria pars orbis^ terminatur ab occidente ad Europam 6C Aphri/ cam,hoc eft,ad Tanaim 8C M^orides paludes, & iuxta Aphricam ad tnare Rubrum:Ji meridie uerp habet mare Indicum maximum, 81 a fepten/ tribne mare congelatum,feu Scythicum:porr6 ab oriente oceanum orienta/ lem.Hsc pars orbis maior eft Europa atc^ Aphrica, 8i habet regiones pra/ uincias^ inniimeras»regaaa(imperia multaatque potenriflima.montes • ^ Sffluuios

i|) E C L A R A T I O

fluuios ceIeberiimos,uaria genera animalium 8C terra^rtafcetitium/qu^ m alijs orbis partibus noti inueniuntur. Nam Arabia deferta m quadam con^ ualh fert baifamum : dC altera Arabia qu^ propter fertilitatem & fruauum

copiamfelixnorainatur,producitcaIamum,myrrham,thus,ca(iam,dnamo/ mum^Iigna odorifera.e^ rednam fuauiflfimi odoris, utetiam mira fragrantia ex illa regione fpiret ad eos qui in mari a longe adueniunt.^^ui uero intra re gioncm degunt,propter nimiam rerum fragrantia ac intolerabilem in fenfi/ bus percipiunt ftuporem, ut cogantur etiam illam leuare bituminis fuffituSC hirci barba . Abundat quoque h^c regio auro optitiio , ut etiam inter terrsf ^glebas temere iaccntes aure^ maflfe glandium magnituditie reperiantur,

(Sanges fluuius Indig nominatiflfimus alit crocodilos deIphinos,alias4 horribiles beluas Jnueniuntur illic plurimi elephates, 8C aues ad imitanduta human^ uocis fonum dociles . IS^are quoque illud infundit Itttoribus gem/ tnas SC margaritas.In fyluis uero tnueniuntur lauri 82 baccsB. £ft illtc magna uis ferpentum.fquamis fulgorem auri reddentiij. Circa littora Taproban^. quam hodte Sumatram uocant/uagantur pafifim cete, animalia monftrofa. - 6C tantsmagnitudinis,utco!Iesquidam Iittoribusaduea:iuideantur,quori5 dorfum longo fpinaru tradu exafperatur . Infeftiftima funtambulantibus in littore.ut nemo facile ex eorij faucibus eftugere pofifit,(i uifus ab ets fuerit* Habent tantos hiatus,ut f^pe nauem cum hominibus deglutiant. laua infu lahabetfyluamnucuramufcatarum, MareCafpium gignit criftallum 8t jafpidem. Hircania habet in fyluis tigres . Habet hoc anima! multas macu-^ !as,6i eft mir§ uelocitatis.ut etiam nihil adeo antecedat quod non illicoaflre/ quatur.Eius potentia maxime pr^dicat?". quando maternis curis incitat" I^a enim raptores mox in marisprx{ldiofuerint,nuIIusaftus uel fuga quahta libet Iiberat.Badtriana ficut dC Arabia nutrit plurimos camelos . Eft animal boc oneri feredo accomodatiftimum.Sitim in quatriduutli tolerat, 6C quuiu occafio bibendi data eft, refarcit omnia pr^terita defideria . Turbulentas a/ quascaptat.puras refugit. Colchorum regio melamarum producit. Babjr/ lonix regio crebris i(fla fulminibus, ex fcatebris illis euomit bitumen ad late/ res ^dtficiac^ opportunum. In Margiana 8C Aria aiunt f^pe reperiri uitemi cuius ftipitem duorum uix hominunvulnx compIe«5lantur: racemum uero duorum cubitorum longitudinem implere . Illic etiam uinum ad tres homi/ fiiis xtates.id eft.in nonagefimum annum perdurare.td^ in uafis minime pi catis . India term faluberrima bis in anno metit fruges, fert cinatiiomum,piV " per, & calamum aromaticum, ebenum arborem, pdtacuth auem, monoce/ roten beftiam, beryllos, adamantes, carbunculos, marg3ritas,8CaIias gem>^ mas . Caucafus mons Indi^ ea fronte qua foli obuerfus eft , habec arborei piperis , ;quas ad iuniperi , uel feeHndum alios , ad heder^ fimilitudinens

tABVLAE «OSMOGRAPHICAF

f«,am fuosjedere fctiptotcs tradat.3ed quid pergo ifta cnumetateC qmi^

Otiente uiderint lis quidem in India citertort , 8£ pr*fert.m .n Ca^ 2roTtllndiat,ltiL.8CmagmChamUtiffitnai«peno.^^^

SSiiiiramuemes.

navigatio^ ab evropa calechvt Indi^emponum nommatiliimum,

TV tEc» homimtnmeMotia. necpantiquotumliteris Ngationesillasitioceanofaaas^uiEnofttotemporefiettcoepemt^^^ Lsfsquidem8cStrabo,amboinfignesKtotootbe ce eberr.miCoCno/

SSrQt ultraHifpanix K Aphtics occidentalia ^ SSs«FottunatL infulasreperiti .NecuHialilmot^

fatoes ultosquicqaam conftitit de i„numeris«max,m.S.U.s.nfete. qu« 3^tteteLrApbricamoccidentemuerfus,,Klnd.am.noceano.no. L*uXtinuenta?SednecapuduUumautoreminuen.esmortar«

auamTuL «tfefecommitterentpebgoiUiuaft

r«etSn orientem ducit: im^o putatunt Aphric^ tettam ufqueadea

Emetidionalempolum ptotenfam , ut ob imm^nfa ft.gora non ketet

tepa«eLemcitcumduceJeiriOrientem.(%uipp^qm

Sutexiftimarinttertccmolem.pra=fer«min Aphnca .^que ue fus «e^

ri&mabundisdenudatamSChabitatam utinplagafeptentr«.nalt Nam

£untea«inquinque.onas.excpbusdttxc^^^^^^^^^^

feiadiffims quidem . quod maxime abfint a uia fol.s.8J proptete» a paucts

KlrhL.mbus.hiscf fylueftribus.pr^^^^^^ fubeft p^at,

fflco Namfubpoloantataicocompertumeft nultameffeterram. faltea,

fodarAlia:duLonste«peratiffim?habentur.qusfoU«fequu

S"oL.quranonnimiofegoterigefcunt.necnim.ofol.scalo^

mr.quumlim\eshabeantcirculosaraicos atquetr,^.cos. qu.bus.«

^«^Araicu«circulu«qulda«aiunt effequemutfama.or pno^^^f'"' birpelAIiiuerointeIIi^ntdtcuIumquempoIus2od.ac...oo^t.oneptu

« Si hCdefctibit. Etdiftatiscitculus • g-*bus«d,m.d.o a^olo^ TuQuoIueris.potetiseum(5gnarein«appam..oftra«.Na«habetWujn

Lit«etfexagefi«um SJfeptuageGmumpatallelum. S^en.«^^^^^^ derequasteg,-onesfibiuendicetzonaillate«petata.qua«compleauntuc

drLlus ariticusaittopicuscancri . Potrb ficirca polum anrara.cum e„am rtpatal elum fexagefimumSCfepmagefimum circulom ««ara.cup.nxe rfs auiunacumtropTco capricomi alteram conrinet te«peratam sonatn. « Sea fete ndlam e&e tettam continentem l fed mate duntaxat «

PECL,ARATI0

mfulas quafdamihi(i qmd portio aliqua de Aphrica in eata extenditur.Caj terutn quint^m sonam aiunt eflfeinter utrunc^ tropicum,6^ hsc ob foliscon tinuos ardores uocatur sona tordda.Non eft igitur,ut prifci putarunt,quocf Aphrica ia Auftralem frigidam 8C intemperatam sonam adeo excurrat, ut ob id orientalibus minime pateret per mare accefrusin occidentem,aut contra occiduis in orientem : quum hodie a LuQtania frequetis (it nauigatio in Indiam uiciniores orientis partesjnon quidem per mare mediterraneij^ quum id ducatum nequeat prsftare naut nifi ufc]^ ad iEgy^ptum 6£ Syria, non autem in Arabiam aut PerGam|aut etiam Calechut| fcd per oceanum orbis circuitur meridianus. pr^tereunturq^ multa regna ^pfouinci^, populi. terrs dC infubidonec tandem perueniatur ad finum barbaricum, & htnc ai finum Arabicum at^ Indicum . Igttur aduerte tabulam terren^ defcriptio^ ois, ducam te ab Hifpania in Calechut infigne emporium Indi^, no quiA dem proximo itinere,quod eft per mare mediterraneum,8C deindeper Ara/ biam aut mare Rubrum^ tandemc^ per finum Indicum, iuxta quem Cale/; chut poniturj fed per oceanum primo occidentalem j deincie meridionale, 8t ultimo Indtcum J quod iter hodiea Portugallis frequentatur . 8C ab Aloyfia. Cadamufto primi libri autore perquam diligenter defcribitur.Primum kac^ quum Hifpani in Indiam traieduri funt|petunt Portum fandum.Medera, 8C feptetn Canarias infulas iqu^ ohm Fortunats did;^ funt ,Hifpanis ferc omnes fubietftiefde quibus habes quarto.quinto.fexto 8L feptimo capite na-^ uigationis Aloyfq . Hinc nauigatur ad Caput aibum , portum continentis Aphric«,ubi eft poli eleuatio xix.graduum. Lege de hoc caput nonij Aloy/ fr).ReIidto Capite albo dc infulis adiacentibus, uenitur ad regnum Senegx* quod Gc uocatur a fluuio Senega|qui prf terlabit^a^ irrigat fere tota iEthio/ piam I difterminatc^ Asenagos a prtmo ^thiopum rcgno| de quo in ktitj. capite Cadamufti.Haud longe abora huius fluminis^ft Caput ui'ride,pro/ tnontorium infigne.fub eleuatione poli xiti.grac3uu,quod Ptolemxus uocat promontorium iEthiopu:de quo captte trigedmo quinto . p.elinquitur eti^ ad dextram in alto mariinfula , quam Hifpani appellariat Bom uifus,quam Hos eregione Senegae fluurl fignauimus. Relido Capite uiridi dudlore Aii ftro peruenitur ad oftii5 fluutj Gambr^ , a?quo regnia Gambrs denomina/ tionenj habet , fluitq^ per anfradus 8C ambages multosjut alter M«an^ drus.yinc nauigantibus oflFertur caput Sagresjac deinde tranfito regno Melli,peruenitur ad caput Boncc fpei, quod corrupte & Hifpanice De bona fperantsa quidam appellant: 8C tenet extremam Aphricic uerfus meridiem ^ partem, quam Pomponius fronte Aphric^ appellat. Na hinc nauis fenffm . redit uerfus fquatore.ubi fcilicet eft regnCi Melindf|5: Troglodytarti regiot .9pud quos eft aurifodtna quam Zaphallam uocant. infula fcilicet haud loti ge a finu diftans Arabico ( ubi etiam eft infula Achiloa feu Aquiloa , quam , , tameuj

TABVLAE COSMOGRAPHICAE

tamen aln upcant Cbilo^m , 8i diftat fexagintaleucis a :?aphalla,u|cintor quide Arabi^quam Zaphalla .iS)mtttamultaaliacamtalittorum,itilulas ^ 8J prouincias,quJE nullibi non occurruntin tam uafl:of)elago, KGgno dun^ ' taxat celebrtora loca,Traiea:o uero Cim Indico,peruenitur M Calechut,no/ bile illud Orientis emporium, quod toti ferme mundo mittit aromata, etia fipaucailliccrefcant. Numerantur itaque a Portugallia ad Cakchut tniUc Koaineentrleuc^lrefpondentibus uni leuc» quatuor milianbus Italicis: non qui^em redto itinere.fed in Auftrum defiexo. Alioquin fi e:^ mari mc/ diterraneo mox liceret intrare mare Rubrum, longe propior nauigatio eHet per mare illud , quam per ©ceanum , id quod oculorum iudtcio facile depre/ hendere poteris,fi utrunc^ iter in mappa aduerteris . Venett quidcm quum foliantetrigintaannos Europ^ prjefertim occtdentalt aromata fuppedita/ rent, priufquam illa nauigatio a Lufitanis efTet adinuenta , a finu Adriatico per mare medirerraneum Alexandriam adi|rut^ qu^ iuxta Nili oftja fif"*» habet . 6: hinc aliquo fpatio terr^ emenfo^ per mare Rubrum ad Calechut peruenerunt^itinere quidem breuiori,8e quo commodius baberi nequit.|if c uolui fimpliciori kaori paulo uerbofius indicare, non ignorans Gcographi carum,ficut8ialtarummathematicarum repm inexperto^nihil fatis dici poffe I>alnsciuitatibus,prouinciis,&infdlis,qu^ultra8CcitraCalechut

ab Aioyfio 8C Vartomanno fit« defcribuntur , non eft quod hic multa kfu | bam,quumi'pfifatisexprimant,quotleucis,autquantofpac!oadillam uel

illam diffit^ fint plagam » Nos taraen fitum Ormi infignis infute tndicaui/ mus, nempe fub finu Per&o tuxta tropicum cancri. Gulphal infula ponitur in finu ipfo Perfico , id quod apud Cadatuuftum legis capite feptuagefi/ , tnoprimp»

NAVIJGATIO CHRISTOPHORI COLVMBI, ET

Ajberici Vefputi} ad nouas infulas.

CEIebratur iVexandermagnustotoorbe terraru, quod primus fere pc' n^rarit Orientem,nonnauigio,fedpedeftri « tutiori itinere inillum dedua:us.Veri3 parua erit laus illius, fi comparetur uiris illis qui noftro^o maria etiam incomperta fulcarc tentarunt, SC Occidentem fua exploratbnc aperuerunt , innumeras infulas hominibus K opibus plenas in uaftiffiroo mari adinuenientes |de quibus haaenus nulK mortaliupi quicquam c6nfti tit a duobus milibus annoru 8i fupra,nifi fortaCfis Indisorietalioribus&m/ cinioribus habitatipnes illae hominum compert» fuerint . Nemo inter do/ dtos no putabat totam aquarum uim a principio creationis irj, illud pelagus reie(5la,5iaquam ipfam illic in magnam coaceruatamolem, ut poffibile noti fuerit ibi arida quoquo modo apparere:fed falfi font omne^s qui in hac fuerc fententiafquiS nullibinon /n mari emineat infulas.fiue ad oc:cidentem ieris fi/ qe adorientem,fiuemeridiem luftres fiue feptentrione. Infulasoccidentaks

nempc

|)ECiAIiATio

hempeHiTpanam, Ioarinam,SpagnoIlam, Cubam, Tfabellam, Antigij.i^:, Ganibalorum terram,Americam, 8C reliquas incognitas terras primi morca lium adinuenerut ChriftophoruS Columbus 8c Albericus Vefpurius, labo/ res innumeros exantlantes , dum hinc mde per uaftiffimum 8C faeuiftimuni f quor uagantes,6c innumera pericula fubeunteSjnouas contendunt qaxtete terras,eriam longiflime a patrio folb abdudti, quippe cjui adeo in meridiem digrefti funt , ut polus antardlicus illiS triginta tribus fuftolleretur gradibus, fub qiia eleuationeetiam infulam innerterunt Melcham appellatam . Reli/ quas uero pro maiori parte inter utrunque repererunt tropicum, tametfi' no paucbs eriam citra tropicum cancri deprehederint. Porro qui mores-6^ quis uiuendi haodus fit illarum terrarum incolis , nort eft quod hic referarii ■» lege nauigarionem Columbi, quam inuenicspagina nonagefima prima,6C itera nauigarionem Vefputq.pagina cxxti. 82 quatuor eiufde nauigationes,pagt/ oa clv.8i edoceberis h^c omnia . Poteris eriam aduertere fi orbis defcriptio) tie adhibueriSiqua linea,8£ quo itinere nauigationes fuas ab Hifpania in no/ uas infulas inftituerint,qutec^ mirabilia experri fint,

^VKSVS {'EREGRINATIONIS LVDOVICI VARTO

manrii patritr) Romani ad partes Indi^.

ITer quod Vartomannus ad regiones Qrientales fecit> fuit tale , Ab Italii per mare mediterraneum ad iEgyptum primo demigrauit, 8C hinc per lit tus marisuerfus feptentrionem confcendens,ad B^yntum,Tripo!im 8C Ati tiochiam , qu^ fere omnes funt maritimsEjperuenit • SCab Antiochia paulu/ lum uerfus Orientem digrediens,pamafcum adijt.Hinc irinere quadraginV tadierum Knodium ad Mecham c6ce(Tit,qucE urbs in Arabia deferta qua/ draginta mille paftibus, hoc eft, magna dieta a littofe maris Rubri i pralfer/ tim ab oppido Zida,(^uod portus eft maris elegariSjfita eft . Pertranfqt ta> men medio irinere urbem Medinam , in qua gens cascaSaracenorum uene^ tatur corpus Mahumetis fui . Aportu Zida per mare rubrUm uenit ad A^* den Arabiae felicis urbem pulcherrimam 81 famigeratum emporiurii? Iiftr^ tisc^ multis Arabi^ urbibus , commiftus pelago , ut ad Perfiam nauigaret, tempeftate iadtatus eft in iEthiopiam, 81 illinc abfcedens in Perfidem uelifi cauit i ubi multis confpedlis urbibus , ad Ormum ciuitatem 81 infulam inff/ gnem fe tranftulit . Ab hac rurfus foIuens,ad Cambaiarii Indi^ urbe hauJ procul ab Indo fluUio poGtam conceft^it. ^t digrediens ad alias uiciniofes ut bes, nempe Ceul, Canonor, Decham, 8l alias quafdam { tandertj ad Cale/ chut peruenit. ft ab hac ftt ulteriore profedUs Indiam , uifis uarqs urbibus, atc^ multis infulis , pr^fertim qu^ fpecies mittunt aromaticas , poftliminio reditad Calechutt& hinccum Luficanis in Europam reuerfus , ad Hifpania peruenit,82 tandem pd Italiam patriam fuam. Marci Pauli Veneti iter hic pon duxi explicandum , ^uum ferc nullam fignarit prouinciam , quam per/

EranfieEiflt

TABVLAE «OSMOG. D E,C L A R A T I O

traii(ierit,pr«cer Armeniam, di quafdam circumiacentes regtones,ad quam traieclo Bofphoro dC Euxino mari peruenit . Armenia uero quas regio/ nes permeauerit, donec ad extremos Scythas,qui hodie funt Tartaria ma^ gna,peruentt,non fcribitfredicns tamen ab oriente ad occiduas partes,Ggna uicplures. }d unum ex fententia agit, ut nobis diiigeter defcribat Orientem, tam terram continentem quam infulas meridionales dC orientaIes,potiflimu quicquid locorum efl: fub ditione magni Cham. Presbyteri quoc^ loannis facit mentione , quippe cuius regnCI coterminum ait imperio magni Cbam, quu tamen c^teri fere omnes regem illum in Aethiopia Aphric£C haud lon/ ge a Troglodytis dominari afTeueren t.^ic enim habes apud Aloyfium c&p^^ fexagefimo,nempe presbyterum loanne in Aphrica circa regnum Melind^ confineeffe Sultano . Jdem fenrit Ludouicus ^ Vartomannus lit. fecundo.capitedecimo/' quinto.Nodum hunc foluendum

tibitoorrelinquo. . t

i ■ ' ? '

f !

' ■ ^

1

V V

ORBIS^QVI INSV^

las habct Indici Occani,qua£ fupcrioribus an/

nl^^^^^^^

queper Alexandriam,hodieucro aLufitanispcrOccanummc- ridionalemlongiirimanauigationelixcomma adnosdeferuntur.

.^ij Tabula nouarum infularuni.quas dmcrfi

ocftibus Occidcnta!cs &Iadianas uocant

^Tr^^r__^'^ Oceanu» oca<kncalfs

ir- Smiis i >^,.> Atlanticii^p

NAVIGATIO AD TER '

RAS IGNOTAS ALOYSII CADAMVSTI, ARCH/

angelo Madrignano interprete.

CAPVT fRIMVM,

V V M ego Aloyfius Cadamuftus e Vcnetis

tritiis primo animu induxerim fulcandi eius O/ ceani, qui a freto Gaditano per infulas Fortuna/ tas , 8C iEthiopas inferiores uerfus Auftrum ten ditt quumq^ ibi pleraque fcitu cognituc^ non i'n/ digna deprehenderim.ut fiat teftatum pofteris. animo mihi hxfiffe | hadlenus incomperta qux/ rere,8i adire inacce(ia,prout rebus memoria fup/ I petet,exci'pia 8C profequar calamo, donec earum ^ mcmorabilium rerom qu^ uidi,8£ locorum qu^ coram adiui,ueram prorfus efticiam hiftoriamrqu^omma fi noftris conferantur,aIterij profecfto orbem eflicicnt . Et fi ea forte minus ordinate abs me defcribentur in reriS tantarum uarietate,non fum tamen defuturus,quin hiftoriam ueram denarrem,Si ubi fere incredibilia 61 prodigiofa occurret, licet uera,temperabo tamen de indu ftria,8i fciens citius nonulla fum prajtermifturus, quam uelminima citra ue/ ritatem relaturus» Primus igitur qui memoratum Oceanum 81 ^thio/ piam fupradi(5ta adire eft aggrelTus , poft protoparente noftru Ada(unius Plinrj hiftoria excipio)is fuit noftro iuo illuftriftimus D.infansDon Ir^mic Do»¥«ric natus Lufitanis rege illuftriffimo Don loane: qui quidem prittceps infans, licet fui nominis pr.Tclara , 8Z prope innumerabilia percenferi poffent , pru' des pr^teribo omnia in pr^efensiid unum haud pr^termiferim,quod Cbw fti feruatoris noftri alm^ fidei eximie ftuduit , 8L nihil magis in uotis geflit, ^ nomen Chriftianum a barbaris 81 dei hoftibus afferere, matrimonq ex/ pers fuit,adoIefcentiam fuam caftitate mira honeftauit,domi 8: militix ftre nuus,Mauros f^penumero fudit,8£ bello clarus euafit , (^uum itac^ eius ge/ nitor diffolurionem corporis fibi imminere confpiceret,annori4 iam plenus, priusnatur^ non conceffit,quam faluberrimispr^ceptis filium monuerit,ut uidelicet facrariffimam Chrifti fide animo inconcuffo illibatoc^ coleret , nec deeffet fuis uotis , quibus inftituerat Chrifti hoftes debellare, 82 fando no/ mini reddere fubiedlos » Adiecit etiam ad hjECUt Lufitanix gentis, 8C in pri/ mis patritif: Cordat^ meminiffet:82 ut paucis abfoIua,f?pe didlus illuftriff. Dqn Huric patris monitis libens audiuit: fato iam funcflo parente,fratre ta/ men patrocinantcqui regno ^taris conceffu fucceffit.Huic nomen fuit Don TionDmth Pamtb,cuius aufpictjs Mauros raale accepit,qui id regnum occupant,quod

a Feffe

i ALOYSII pADAMVSTI

FefTe dici'tur|quod quidemregnu indpitab AmpeluQa promontorjo Mau/ ritani^,n6 longe a Gadibus, 6C mari Atlantico alluitur,8i uergit ad Auftru* Singulisigitur annisexinftituto Mauros Iacefi[ens,celoces fuas mittebat, ^d^utdcnon quo ad id promontorium deuentum efi:,quod Caputde non appellatur ab incoiis,argumento,quod qui ultra didlij promontoriu iuere,n6 lunt regrefli, 1 8C ibi prifci nautae terminu feraper conffcituerant fuas nauigationis . Hucuft^ itaque celoces principis deuenere , ncc auf^ funt uetere terminura excedere, QiisE ubi principi funt renunciata,animum accendunt magis peragrandi or ' bis.Inftituit propterea rurfus coeptam prouinciam perfequi,& promontoriii Capitis de non aiiquando tranfcendere dv\s fauentibus i quonia celoces Lu/ fitan^ omnibus Occani Liburnicis eximie pr^ftant. Et quu iam ad id opus nauandum prarfto eflfent nonnuliiE Celoces, cenfuit non difficulter poflfe na utgare uaftum Oceanum,cupiens admodum loca hadtenus inaccefta adire, nouos populorij Mncx ritus uiderejquibus omnibus exploratis,in prom ptu haberec Mauros p arbitrio profligare,6C fu^ ditioni addere. luflTit itacg celoces ternas expedid , cum armamentis,cum etia commeatibus fere omne genus,quibus uiros ftrenuos prsEfecit. Qui did;o principis audietes profecfli funt,8i didtum promontorjum Capitis de non , littus baud deferentes , pec centum fere miiiaria prsteriere , 61 quum nibil prxter incultam tellurem, ac omni habitatoreuiduam coraperifl[ent,domum regrediuntur. (^uum igituc princeps de nouis populorum Afric^ moribus ac locorum fitibus,ex his na/ uigationibus nihil adhuc comperti haberet, rurfus ciaflfem comraunit omni genereannon^,8S rebus omnibus,quibus hoftes propuI(are quirent,6i fuos diutius alerc^data lege ut tamdiu nauigarent,donec fuperiores fuorum naui/ gatioties per centu 8C quinquaginta miiiaria excederent,8C ultra (fi eis uifum foret) progrederentur , quos pro labore tantoint^umerispromiflfisonerar, (§ui principi obfequetes , uela dedere,&: quum niliil nad;i fuiflfent nifi uaftu 82 fterile foIum,rediere.Quibus non obftantibus, princeps indies fit auidior nouarum rerum , animusc|i accendebatur magis,ut aflfolet, in rebus uetitis: quare lam tertio mittit,qui terram huiufmodi expIorent.Et ut breue faciam, tantifper annis Qngulis nouos expediuit nautas, donec ab Arabibus cultam terram inuenit , qui in defertis uitam trahebant:8C paulo ultra progreflfi.no/ Ac^negi uos populos inueniunt, qui Asanegi appellantur.uiri coioris fubcinericrj.de quibus in fequentibus latius didturi fumus . Et poftremo iam ip(?s adnaui/ gantibus,tellus iEthiopum inferioris AfricK,qu« Oceano adiacet Auftrali, apparuitlrurfuscp indies nouos populos, cum idiomatctum eda ritu 82 mo ribus differentes nancifcuntur,ut ledtori diflPufius deinceps liquebit.

Caput

KAV1C3ATI0. f

(SAP.VT «ECVNDVM.

Vum igitur ego Aloyfius forem Venetijs,quas urbs mihi foluni eftpatrium,annoapartuuirginisM. d. liiLannumagensal/ terum dC uigefimum: 8C quum iam fere noftri maris,quocl medi _____ terraneum appellantjittora omnia luftraui0em,decreui in Cel^ cdtozM togalliam iterum contendere,qu6 alias iueram commerctj gratia:ea enim eft teoto Galli£B,qu^ ab Oriente terminum habet Rhenum fluuium,^ Septen/ trione Oceanum Brit^nnicum, in quem exonerat Rhenus pr^didus, 8C ibi fiobile emporium uiGtur,Brugim appellant , nullis empori]s Septentriona/ Br»s* lis regionis poftferendum. QC eb lucri caufa contedebam.Quii ergo illb pro/ ficifci decreuiflem,accinxi me itineri, no quide multis onuftus pecunrjs:nam pauciftimi cenfus erac, 52 Liburnicas,qua2 eb tendebant,confcedi duce Mar/ co Zenone equite fplendidiffimoi prius Chrifti nomine inuocato: Venetijs foluimus anno Chrifti memorato, Augufti odlaua luce 1 8C profperis aufpi/ ctjs uetus inftit:utum inter nauigandum obferuates,iier agentes per certa ho fpitia.hoc eft,ad confueta loca applicuimus femper.donec in Hifpaniam de/ uentum eft, Et quu ui ingends tempeftitis dua:i applicuiffemus ad id pro/ montorium,quod Sacru Pcolem^us appellat, in Oceanu uafte prominens, ^«^i"»»»*'* nunc Caput fandi Vincentijf forte fortuna no longe ab hoc portu princeps infans per id tepus in oppido, cui nomen eft Repofera,agebat animi caufa. Is ut accepit nos aduetauifte , ad claffem noftram internuncium mitrit utrCr, a fuis fecreris egregium , Antonium Consallem nuncupabant , comite pa/ tricio Veneto,qui illic confulem Venet^ genris agebat,ut diplomata Vene/ torum principum figillo infignita dedarabant, quiq^ fub principe infante fti pendia merebat. Adiuere itac^ nos ex pr^fcripto principis, faccarum feretes promercalcfumptu ex infula Meder^, qu^ Oceano Atlantico innatat,e re/ gione Mauritani^ : tulere etiam comercrj gi^aria fanguinem draifonis,82 alia plerac^ fumpta ab infulis princfpis pr^didti. Pum igitur de faccaro , 81 altjs mercimonijs fermo fit inter nos, ut affolet merces commutantibus , percun/ dlamur Lufitanos j unde h^c tam pr^clara eruei:int| 81 regiones locaque fci/ fcitamur:plura referunt, principem fuum fubegifte gentes innumeras,Chri/ ftiano nomini hadtenus incompertas,unde 8L faccarum 8C draconis fanguis, 81 alia quamplura naturas coducentia exportantur i addidere eriam ad hasc, parua effe qu^ retuliffencfi coferantur cum alijs rebuSiquas pr^clare didus princeps egerat : aperiuntc^ nobis hunc principem egregtii inacceffa maria fulcauiffeperinternuncios nautas.nouas^ regiones peragratas,domitas prodigiofas gentes, res miratu dignas repertas i unde innumera lucra com^ parantur,adeo ut ex nummo denos efficias , nullumcf fcenus effe , quod lu/ crum fuperet huiufcemodi.H«c »Wi ^^^^^^ denarrabancmiranttbus nobis 82

a i obftupe/

4 i^LOYSII «ADAMVSTI

obftupefcentibus prae rerum euentu cofpicuo . Ea igitur me inter csteros ac/ cendunt lucri auididimum-.ftatui propterea hunc principem coram adire, ut fi forte dC nobis fulcandi dicfta squora poteftatem faceret ; quoniam fuum eft eius freti ueaigal^J cuftodit propterea ipfe Gaditanum fretum non incu/ riofe. Refponfum habui ab eis, qui daftem noftra, ut pr^feci,adiuerant,mc non difficulter impetraturum a principe , ut meo defiderio fiat fatis : uerutn fciremduorum optionem principem daturij,utrum uellem,fijmerem» Coti'' ditio hfec eft : qui celoces fua impenfa expedit, fuoc^ periculo agitomnia, i's earum mercium.quasferret , principi quartam det partem,ex uetere inftitu/ to : auc princeps fuo impendio claftem expediat i quo ad armamenta 8C illa omnia qu^ tueri poftunt naues ab incurfu hoftium i reliqua ageret qui mer/ ces ducit, 8C quum redriftet , principi dimidium daret omnium : 8C ubi nihil mercis ex nauigatione allatum fuiftet,omnem impenfam 81 operam luderec mercatorflicet haud dubie conftet,eos qui illocontcndent.confequututos lu/ crum non mediocre|adiecit etiam principem,fi qui k Venetis regiones prfE/ di(5tasinuifere uoIuerint,id facillimeconcefturum,im6fauturum plurimum: quandoquidem fibi perfuadebat \ aromata omne genus , Si alia pler a q^mi/ bi nautas reperturos j qu^ in primis Veneti fuper oranem gentem callent ad amuftim.Propterea principe prxdicflum adiui,qui me etiam ultra quam parerat , honorifice excepit , 8C ea omnia qu^ex relafu fuorum acceperam, pr^fens comprobauit : hoc etiam plus addidit , modo cceptam prouinciam non defererem , fe ingentiftimis fauoribus & gratps pfofequuturum hoc ce^ lebre uotum. CJuibus auditis^apud me h^c omnia penfitatius rcuoluebam, uegetam ^tatem , habilitatem corporis , uires 8C ingenium,qu^omnem la/ borem fubire poterant : 81 peragrandi orbis percupidus,accendebar magis, quum prxfertim nullus e conterraneis meis h.TC aggreftus eftet , non diffi/ dens ex his magnis laboribus me aliquando,& honorem 8C emolumentum reportaturum.Decreui prorfus uotum meum abfoluere.percuncflaturus pri/ mo negociatores Lufitanos,quas merces magni facerent Nigrit^ i£thio/ pes K Auftraliflfimas gentes.Redii demu reuifum eos,qui Liburnicas in littore habebantjK ea qux in Celticam Galliam uehere inftitueram,uni afHni meocommendo,8imercatus Li burm'cas,qu^ nauigando itineri facerent faris,ad continentem applicui.if^naues Venet« in Galliam uela fecere»

NAVIGATIO. $

Quando abierint Libumic£E,8i quibus uentis uela feccrint»

^APVT III-

QVum igitur eb loci me adhuc continerem , quem Caput fandli Vift^ centt] appellant, aliter promontoriu Sacrum,ut pr^fati fumus.Id gra/ tum principi admodum fuit.excipiebatme propterea folito magis honorifi/ centius, 8: elaplis quampluribus diebus , iubet celocem armari, qu^ uehere dolianonagintaqueatfccui pr^fecbus erat Vincentius Lagus incola oppi^ di cuiufdam a did;o promontorio diftantis miliaria fedecim. Celocem uero muniunt omni corameatuum genere,8C earum rerum prv-Efertim , qu^ nau/ tis uidlum diuturniorem fuppeditarent . Deorum itaque implorato auxi^ lio,apromontono foluimus die uigeGmo 8C alteto Martij * anni m. d. v. flanteuento Apeliote SZ Borea : Sl primo uela dedimus uerfus infulam Me/ der^ iter agentes,eundo ad quartam Lebegt) Occidentem uerfus irinere re/ d:o:die uigefimoquinto Martr) applicuimus Meder^ per Portum fandlum circiter meridiem . Diftat didla infula a Sacro promontorio fere miliartj^ fexcentfs.

pefcriptio Portus fancfli 82 rerum in eo memorabiliumi

(APVT |III»

HRc infula fandli portus parua admodia eft, utpote qu^ uiginti quincji miliarium circuitu patet , circa feprimura 81 uigefimum annum a naui/ bus pr^Edidi principis reperta . Hanc Lufitani iuflu fui principis incolunt, alias a noftris nunquam cognitam . Hnic moderatur Bartholem^us Pola/ ftrus di(5ti principis alumnus. Fert bxc infola innumeras fruges,triticum,fili eine, dC alia id genus, boues, iuuencos, apros, 6C in primis cuniculis fcatet.SS ibi fanguis draconis,qui lachrjrma eft arborismam ftato anni tempore arbo sanguk drd res ferro faucianr/ quce ubi funt incif^ , anno fequente gummam emittut per conis. incifiones . Summa uero ahenis decoda 8C defecata,fanguis effidtur,quem appellant draconis . Eius arbor producit frudtum cerafi inftar menfe Martii guftu eximium,coIoris Veneti. Infulam circumuectis conftat pifcium uber/ tatem maximam efte,in primis dentalium , 8C oftrearum. f ortu caret, ftari/ onem uero habet perquam comraodam ab omni uentorum afflatu tu / tam, exdpio Subfolanum 61 Vulturnum , quibus haud tuto naut^ fe freto committeret, h^c Portus fandus appellatur.mel gignit faautflritTium , adeo ut nullibi fit pr^ftantius: ceram quoc^ produdt abundefnam ibi apum con fertidimacernuntur examina innumera%.

a } ^^onchricus

ALOYSII CADAMVSTI JaONCHRICVS PORTVS |NS VL AE ,

Mederas,

CAPVT (lyiNTVM»

ILIinc die uigefimo fepdmo foluimus, uidelicet ab infula SanAi portuS, K eadem die portum Monchricum applicuimus ? is eft inful^ Medet^ por/ tus,qui abeft a portu Sandto miliarqs quadraginta, 6i ni nubes coelu mum/ brauerint,altera alteram uidet.

DE INSVLA JNiEDERA, JflVSCU^E

praefedis,

CAPVT aEXTVM.

yf Edera infula aufpicijs82operainfantisprincipi'scoIitur,frequettseft lYihabitatore . H«c igitur a LiuGtanis incoliturab annis quatuor 8C ui'' ginti.aiias incognitarhuic praefecit princeps uiros duos egregios equitestpri/ nio nomen eft Triftanfer^ , 8i hic medise infuk moderatur i alteri loanni Gon2:ak,qui inful^ quod fupereft moderandum fofcepit.Et huic infulx no neSeuunde inditum eft a copia lignorum : id enim indigenarum lingua medera diaa fignificat,argumento quod quicquid inibi erat foli , totum id fyluis opacum condenfiftimis confpiciebatur . ©pera^precium igitur fuit his: qui primo co/ luere infulam . ut igni multo compurgarent : qui adeo graftatus eft aliquan/ do,ut eriam uiros corripuiflet,ni prope aquis humerotenus immerfi,fibi con fuluilTent. Nam didusloannes Gonzales, ut ignem euaderet cum^ coniuge naris,famem bidui iugiter in aquis tolerantiffime fuftihuit.Ighe igitur ex/ purgata infula , femini pr^aratur idonea . Haec quatuor c parribus colitur. una appellatur Monchricus,aItera SancStas crucisrtercia Fonzalaiultima lo/ uis camera. Et licet quamplurimas alias habitationes habeat,hx funt tanien potifiim^.Si uiri percenfendi forent,hi proculdubio od:ingenri eftent,e quC/ bus feligi polTent equites centum . Jnfula circuitu patet quadraginta miliA/ rium,portum non habet, uerum peropportun^s ftationes*. feracis eft foli,li/ cet faltuofa, inftar Sidli^.fcatet tamen frugibus fere innumeris.Iegit quotati nis tritici fcaria 30000 Venetorum . Pefnt tamettefle feraciffima, licet fetrilis adhuc plura producat, nam frequentiore femine attrita eft : quomam indics aratur,atteritur magis.Regio eft irrigua fontibus , 6C amnibus confpicua, o/ (fto uifuntur ibi,qui infulam interfluunt:8i ibi aquatic^ ferr^,quibus ih affa/ menta fecantur ligna, 81 alia id genus efficiunt, ut funt menfae tripodes, qui/ bus fere Lufitania omnis condecoratur eximies necnon drcumadiacentes te/ giones exornantur . Aflfamenta tbi multnuga uifuntur . alias dedolan^c in menfas ex cedrO miri odoris , nec abfimiles cuprefto . Ex alijs fiunt abad,

tripodes.

tripodcs , cophini , fcrinia , K fere omne genus receptacula , 82 in primis ex narTo fiunc pulcherrimJE , qu^ quafi purpurei funt coloris . <§uoniam uero harcinrulafrequenrioribusirrigatur f!uminibus,memoratus princeps fac' .careum harundinetum ibi plantari iullit | ex quo faccari quamplurimum k/ git: inde ueniunt fcitiflima faccara toto orbe pra^cipua , primae decoc^lionis» Uccarunt necnon mixta, dl quantum ex aliqrum relatu colligere quiui |indies meliora faccara fperant : quoniam ea infula temperie cceli meliore faccarum fuapte natura gignitmam ea qualitas eft plagse illius , qu« Cypri , 81 Sicilis Jnu»/ quam algent,8^ ibi bellaria,8C tragemata exfaccaro omnium generura,mei/ lisque plurimum.Cer^ quidem fatis|fed non tantum: uineas habet non de/ fpicabiies , in quibus taleas dl malleolos maluarici plantare luffit princeps infans |afferuntut ex Creta infula , quam hodie appellant GSndiam | ube/ res funt uine^ , cceIo ad id iriclinante : uites plus mx quam foliorum ferunt* racemi proceriores.ut menfuram quatuor palmarum excedant,res uifu con/ fpicua mirac^ uoluptate afficit intuentesrSC ibi uuce quibus color efl; niger,in arcuatis pefiles.lnde etiam exportantur ex naffo arcus ceiebres,qui feruntur m Occidentem , 8C fiunt ligna apta arcubus conficiendis , Et ibi paui quam plurimi fyiueftres , colore ad albedinem indinato . Perdices neque id genus alia ibi uidebis,pr^tercoturnices,SJaprosinnumerosin montibus. Memini etiam ab indigenis accepifte,ibi quum primo culta eft infuia, copiam maxi/ mam columborum fuiiTe f quibus capiendis non alia arte ufi funt aueupes, quam alligato pertic^ uncino ex arboribus,quibusilIic infident,traherentur ad fe non pauendbus auibus | fed mirantibus ueluri ad rem non uifatn ha/ d;enus:quoniam nullo habitatore humano culta fuerat infula, a folis auibus 8£ feris habitata . Fidem huic rei maiorem adftruit ^ltera infula nottris tem/ poribus teperta , natura no abfimilis,pr^ferrim in auium aucupio:ea utrac^ humani ritus expers fuerat : animaiia ibi quamplurima ufui humano aptat uiri iilic etiam cenfus non mediocris jcompiufculi dites ac iocupletes: omnis infula adeo culta eft , ut uiridarium 8£ hortum reprsfentet amoeniffimum quicquid ibi iegttur ueluri aurii eft. ibi celeberrima diui Francifci ccenobiauitae obferuantioris fandliorisc|.Accepi etiam

abincoiisfidehaudindignis,uuasedani tn^euemde tnaturefcere circiter fandlara hebdomadam*

a 4» Ganarije

•i

8 ALOYSII «ADAMVSTI

Canariae infuk numero decem,

C AP VT YII.

APfda infula Mederx Auftro flante foluimus , quo duce iter confed/ mus, donec infulas Canarias applicuimus, qax abfunt a Medera fere miliarris cccxx.H^ funt decem numero.feptem cultx,tres defert^:qu^ colun tur hx fjnt,priui's priua nomina. Prim^ nomen efl:,f ratolanceieifecundx, Magnsforrisjterris (Srancamari^^uartfTeneri^^^^quint^ (Siener^ifexts Palm^cfeptim^Ferro. Necid eft prxtereundij,quod exmemoratis(eptem infulis,quatuor Chriftianum nomen colunt.uidelicetFradtalancea^Magna/ fors, Gienera &. Ferrum . Tres uero qu^ fuperfunt e feptem,idolis feruiunt. Chriftianis infulis pr^eft eques nobiIiffimus,qui Ferrara nuncuparur,onun dus ex urbe SibiIia,ditionis Hifpaniaru regis . ^ui colunt has infulas,uiuuc paneordeaceo,carnibus,K lacle pIurimo,6C in primiscaprino,quibus abun^ dant.HiE uini tritici impatientes funt , nifi aliunde importetur eis.prorfus carentrfrudus fercnulli, reliqua uero optima ffcatet onagris,id eft,fylueftrir bus afinis,pra:rerrim ea qu^ dicitur Ferrum. Diftantinuicem bx iMx my liatv\5 quadraginta: at^ ita alia refpicit aliam, ut de induftria continenterc^ fubordinats uideantur,5C OrientS prima,ultima uero Occidente refpicit. (^uarum fint rerum feraces Canari^,

AP VT ¥111. I n.

EX his infulis aduehitur herba , qu^ Oricola dicitur,cuius colore uefteS inficiuntur , qu^ quidem herba Gades in finu Sibili^ comportatur , 6C illincin Orientem,6Cdemum in Occidentem iturt exportatur eriam indecor ti) hircini copia ingentiflima,quod caeteris pr^ftatjfeui plurimum,cafei uero multum i 6i incok harum quatuor infularum nomini Chriftiano parent,8S Canarij dicuntur. Idiomate diffcrunt,adeo ut altel: alterum haud intelligat. tnoenia non habent, fed uicos undequaque patentes , uerum iti eminentifli/ mis montibus fpecus excauant.ubi degurtt turi ab omni impetu hoftili.Sunt hi montes fuapte natura fere inaccefli,ideo inexpugnabiles, perinde ut nulla uis eb penetret,nifi una fames aditum prxberet: dC ambitus minoris harum mfularum non minuspatet miliarijs nonaginta.Tres uero qu^idola colunt uaftiores funt,6i frequetiore babitatorcpi-xfertim Canaria magna, qu^ho minibus cirdter odlo milibus exornatur . Teneriffa autem trium maior eft, hominu quindecim milia,fi utruc^ fexii fpedles^emitteret.Palma uero rari(> fimo eft habitatorel uifu tamen cofpicua, & delecflabilis admodum. Id ctia apprime eft dignu fcitu , quod nulla alia de caufa ha:c regio eft prof>e inex/ pugnabilis, nifi ob fitus locoru prope inacceffos,6i ftrenua gentetfit^ ^pte rea ut fubdita fit nemini,licet pluribus fit laceffita prxlijs . Nec filendij puto de infula Teneriff«,qug 6C eximie coIi£,6i inter orbis infulas eft eminentior,

Nam

KAVICJATIO. p

Nam cceIo fereno eminus cofpicitu^adeo ut qu! abfunt ab ea ad leucas Hi^ i^i'' fpanas fexaginta uel feptuaginta , non difRcuIter eam intueantur : & fi leu/ carum ratione coiligas,mihan3 ducenta quinguaginta excedunt*<^uod cer^' natur a lohge,id efficit acuminatus lapis adamantinus , inftar pyramidis in medio.<§ui metiti funt lapidem.aiunt altitudine leucarum quindecim men^ furam excedere ab imo ad fummum uerticem, Is lapis iugiter fllagrat inftar Mimsmh Mtnx montis , id affirmant noftri Chriftiani, qui capti aliquando hxc anv dticndkm tnaduertere.Hi pr^sfeaos habent nouem,quos ducesappellant:nec iure hsc teditario fuccedunt, fed ius eft in armis: inuicem digladiantur , dl fxuiunt U£ belua2:armis carent,quia ferrum no habent, uerum lapidibus dC fcipionibos res getftur inter eos:nam lignis acuminata cornua adfigunt,ut uicem ferri ge rant:nudi fere omnes incedunt,tamen nonnulli auerfe 6^ aduerfe pellibus ca prinis teguntur j carnem inunguntfeuo hircino conditoherbarum quarun/ dam fucco , ut cutis effeifta den(?or algorem toleret faciliusi licet ibi uix ab gcant , quoniam ad Auftrum funt politif domos non habent,neque mapa/ lia,nec quidem uiles cafas , uerum fpecus BC cauernas montium incolunt: or.' deo,carnibus , &: caprino lade pafcuntur , abundant nonnullis frudibus, 61 in primis ficis,metunt fruges raenfe Martr) dC Aprilisifidem habent nullam, necdeum norunt I fed alp alia idola colunt , folem nonnulli, 8C alt) Iunam,6£ pianetas.fuperftitibfe admodum idolis feruiunt|mulieribus quidem in pto/ mifcuum non utuntur,fed j^ro arbitrio ducunt innumcrasiuirgines coniuges priusnon accipiunt,quam a principe deftorentur , SC id apud eos ingens de/ cus 8C honos ducitur. Verum (i quis forte argutulus diceret,unde hxc noftiC Id pro refponfo nobis erit, Incolas uidelicet conterminarum infularum qu^ Chrifto parent,ex inftitutouit^ confueuifle hos infideles crebris incurfioni/ bus laceflere , no<5lu pra:fertim : ^ ubi aiiquando in congrcftu fuccumbunt mfideles, captiui ducuntur fexus utriufque , qui fic capti in Hifpaniam mit;' tuntur, h^cnos docuere. Vfueuenit aliquando , ut e noftris corripian/ turaliqui,quos Canarrj ad contumelias feruant Mut publico fint ludibrio, fanrjofficio fungt eos cogunt , eisque exenterandis bobus 81 fuibusaddi/ i5lfs , quod apud eos ignomini^ fpecimen 8C dedecoris ducitur magnum: tantifper captiuitatem tolerant , donec permutatiohe aliqua redimantur* Seruant etiam alium morem Canartj in augurandis principibus. Nam quum fceptra fufcipiunt , complufculi fefe offerunt certatim in memoriam 8ihonorem noui principis morituros , 8^ fponte quifpiam uitam deuouett congregantur propterea in ualle deuexa,& ibi peradis nonullis cerimonijs, ac proiatis uerbis quibufdam,ille qui fua morte feftu principis eft exornatu rus,fe dat e rupe prjteipite, perinde ut fere tn frufta concifus exanimet". Pro qua re quoniam fit in gratia principis , debet princeps fuperftitibus agnatis

ALOYSII &ADAMVSTI

lfanai,ptofeqait'c?eosbencficns.acfauoribusmnum^^^^^^ iDfimct imptobet,femant tamen.K pro competto habemus ueru ellc quoa re tuKmSliunt mirum in modum agiles fupra quam tefcrte qaeam.mftat flrbu i a Pctaurift^ corpota libtant.K ut hinuli dc faxo m iaxu m.gtat. [toStum dift«,K id nudis pedibus Oapidem iad^^ SuTcqu^ pto fcopo ac iJgno §cdetint,n„fquam abcrtant = uim max.mara fc Dtope inctedibilem lacc7tis inferiit, adco ut uno uel altcto >au umboacm Xlant mini dum iUic agetem uidcrc e ChriftianisCanarns qucnda hoclulcS<«agentcmKondi.ionemptoponebat.propoGtamc5fanc^

E i gSristSbusma^^

in cum.nec propius acccdctent quam ad odo ucl deccm paffus.abcttaturos "s adfeuetabatjncc ipfe eorii poma mcdica tangcrc uolebat . mtoanu rcpcrcut.^ndo, alioquin inancs iUo^um ia<aus fututos pt^d.cabat . lllc uero auodcc m fur^cbanS in uitos pra^didos uibrabat,nuUo abertate. Abnuete ?ondi Sne« omnes.quandoqSdem probe nouetant quamu pt^ft«ct cor, pot* dextetitatc , nc?cos latebat ipfum etiam plura fadtutum quam .aflta^ S.f^ Sumt^aeftigitur.ipfo^Canariosmobili.atcacag.l.natutafetc

omncs^te re „ortales Hi etiam eximium cultum ccnfent.betbamm fucco

rgcrccSrra"olotemultipIici.modoPum

Veneralfqnandoccsrulcof&nibilcultiusomatiusueducun^^

rietatt Kh«piautacftciusomatusapudeos,cuiusomat.orcsueftesa'

Komotram uidelicct 6cFlrmm.Pa!ma.quide« appku.,uetum nufqua dallem defcrui,ut coeptum iter cootummatcm.

Pefcriptio Capitis Albi cum itifulis pioximioribus,

Sluimusabhacinfula flantrAuftto%opiam uetfus,8£breui perue S^ls ad id loci,cui Capiti Albonomen eft.abeftcp a Canar.a m.i;arns fo^feptingentisfcptuaginta:SCilludptiefettimcftfc.endu,quodqu.aC^ nariaiLlaadCaputAlbumproficifcuntut.hilittoraAfi:.c«nonn.h.ldefe ruZquoniaqui Auftro ducunV.ad kuam Africa relinquunt.quantoq, ma, cis quis ducit naues in aM.tanto minus contine nns uidetqu.a Canana: m, |fflmaabfuntablittotcAfticsOccidenteuctfus.lg.t'naut*tamd.u abfu« alittorc dum nauigM»°ad ultta mcdictate itincr.spereger^^^^^^^^ infula Canatia aCapite Albo abeft,8£demi5obl.quantadkuatant.fper. do„ecCaputAIbufpccuIcnt'al5ge.ncptiusappeUanttcrraq^^^^^^^

explotauctintiquoniam ultta didlii caputnrtj.l "'fif duoadpcmeniasadidIitws.ubicumdidloCapkc6tnnus,qmd.atForaa

j«i,4r/Datgin,cuiabinfulaq«adamGnusciufdediaaDars.n,nomenmd.mrfl.

NAVIGATIO» II

quod qutdetn nomcn habet odgine a parua infula rn eodem (inu fita.Inrra finum per miharia quinquaginta, 6i ibi etiam tres infula:,quibus indita func bxc nomina a Lulitanisiprimam Albam appellarunr,quia arenis ftrata eflt alteram Garzararum infulam , argumento,quod Lufitani qui primo coiue> runtcara, magnam marinarum auium copiam ibi nadti funt/ adeo ut inde duas naues onuftas omni genere auium in Hifpaniam duxerint» Tertia itl^ fula Cori didla efl;:& hx tres inful^ paru^E funt admodum,arenof^c^ ac de fert.xin illa qu§ dicitur Dargin,aqua potu dulcis inuenitur,in altis uero non ^argia nili marina. Et fignatcr animaduertendij efl^quod hi qui afreto Gacjitano foIuunr,8i uerfus hanCiSthiopiam,qu^ Auftrum refpicit,tendut,nibil culti reperiunt.etiam a BarbarisJdonec ad id loci uenias, qui Caput de Cbantin dicitur/32 abeo uerfijs Caput Album femper a latere, 51 tunc tellus arenofa, qu^ eft deferta,§i uSeptentrionalem parte refpicit,pr«fertim eam,qus mon tibus adiacet,qua: cft noftra Barbaria citra Tunctum, 61 loca illa omnia a la tere/quos quidem montesBarbari appellant Sarra,5C uerfus Auftrum con'' termina eft Nigritis &thiQpix inferioris : uafta eft hxc regio |adeo ut fi ex ^gmk re/ tranfuerfo metiaris itinere dieru fexaginta uel celeris ueredart) , haud confe/ gio quaris magnitudinerno fcruac tamen uaftitate hanfc undequacp, 8^ Oceano ailuit^ab altera parte|qu2; tota eft alba ^ adda,ac plena arenis,depreffa eft, nec ina:x|ualis,6£ ufq? ad didlu Caput Album,ffiif*am pr^ fe fert a:qualitate, Inuenerunt Lufitani primo hoc Caput Album,8i in eo nihil prsterarenas* uputAlim nulla herbariJ aut arboru ueftigiatuifu tamen eft confpicuiji , quia triangulu reprxfentatt nam in fronte eflficic pyramides ttes^qvix Qnguk inuice abfunc miliario.Id latus totum fcatet pifcibus ommu generum,nec noftris minori^ bus, forraatamen difttmilibus.Totus is Bnus Dargin,8i illa fere omis regso indiga eft aquarum,8i ibi arida 8C petrea telIus,8C paulopoft uaftum ^quor, ^ aquarum concurfus ingens : nec fulcant hoc mare, nifi interdiu exploran/ tes contis fcopulos,qai ibi funt frequentiores: ob id quandoque obrutx func naues dax fecus aridam hanc. Et fciendij eft, quod didum caput de Chan/ tin uerfus Auftrum 8^ Septentrionem Caput Album refpicit . Et notandu^ quod poft diiftum Caput Album in mediterraneis eft locus,quem Hodenii ^odenm appellant,introrfus fitus ad dixtas fex.8i ts locus nullo muro clauditur . Sed eft diuerforium Arabij,»: ftatio Camebrura,quo appellut Arabes di Dro/ tnedarq,quos uocant Carauanas,qu^ de SanibutueniunRS: etia illac tran/ feunt,qui3b Nigritisproficifcuntur, S^ooftrasBarbarias inuifunt.Eiusre/ ^gritmm gionis incok uiuunt ordeo $C cariot{s,quibus ubertim abundantralibi etiam tnores in fuis locis crefcuntpr^didla.fed parcius f potus illiscamelorum 8C aliorum animalium lac , uino prorfus caret, Boues fcsrainas habetSi capras,uerum .;paucas,id efficit ftersle folum , 8£ roiofme herbidomtboues funt parui, fi no/ ftris conferantur.Mahumetem cokmM odere Chnftianos piurimiltnun^

^uiefcunrj

12 Aloysii cadamvsti

quiefcunt,uagantur femper per deferta.Hi Ni^itarum tcrras adeunt,K no/ ftras Barbarias uifunt.frequentes funt,6i Cameloru copiam ingentidimam habent,quibuscomportant xs8iargentum,&: alia quamplurima.FBarbaA riisnoftrisin Atanbut,8^ ad Nigritas pr^ fatos:inde uero exportantaurum, idc^ ad nos aduehunt.His eft colos niger, ueftis albajadnris rubricantibus, abfq; tunica interiore ueftiuntur, codem habitu dC mulieres utuntur abfque camifrjs,ut priefertur.In capite more Maurico peplum gerijit,quo circumuol/ uunt caputJn his arenofis locis uifuntur leones, 8C pardi,ftruthiones quoc^, quorum oua ego comedi non infuauiter . }d eft etiam fciendum,quod prin/ ceps infans Lulitanus prcedidus in hac infula Dargin padtum fecit hoc mo/ ao,ut nemo finum intret mercaturus aliquid cum Arabibus, pr^ter eos,qui fcedus inierunt,8i didtam infulam incoIunt:8C qui conuenerut cum pnncipe, in didla infula negociatores aftiduos fouent, qui comercia exercent cum Ara bibus,qui h^c maria mercium gratia frequentat,qui^ uarias merces impor/ tant,ut funt panni,tel5,argentum,tapetes,8i id genus alia,8iin primis triticu. quoniam fame prope iugi Iaborant,8C comutant mancipia cum noftris met cibus. dant etiam auru . (|ua de caufa princeps infans illic oppidum erexit. ubi fabri quamplurimi degunt,ut hxc comercia non definant , fed perpetuo conferuentur : ob id propterea atjnis fingulis eb contendunt Lufitan^celo/ ces.id eft,ad Dargin infulam ducut etiam Arabes equos pernices, quos Bar baros appellant | pro quibus ab eis Nigritarum feruos 8i uernas acdpiunt, nec minore precio eos uendunt equos quam dece aut quindedm manciptjSr E6 etia uidelicet ad Nigritas plura ex ferico elaborata contextac^ Maurico raore, argentum SZ alia pleraque comportant ex lllyberi, id eft, ex Granata Hifpaniarum dirionis, 81 Beric^ regibnis . Merunt etiam plura exTuneto Afric^ minoris , quod Barbari^ regiam appellant, SCpro his omnibus rur/ fus mandpia,8iauricopiam maximam cofequuntur. Hi ferui primo appel/ Junt ftariones Hodeni,8£ inde ad montes Barch^,iIIinc in Sicilia deueniunts refiduum uero uernarum ad infulam Dargin ducunt,8e Lufitanis uendunr, illis inquam , qui cum rege de mercimoni]s conuenerunt , fitc^ propterea,ut Lufitani quotannis mancipiorum circiter mille ex Dargin aduehant fecum> 8C id illis magnum commercium:nec hadlenus^nifi a diebus paucis,inter eos comercia fiebat.Nam prius Lufitani infenfi erant his Arginenfibus, 8i eorii finum ternis uel quaternis nauibus infeftabant,82 aliquando nodu meditee ranea depr«dabantur,8i uicos pifcatoru aggrefTi^pIura afportabant, 8C gen/ tis Arabum fexus utriufc^ ^ plurimos captiuos trahebant | qui tandem iti Lufitania dudli fub hafta ueniebant t pari modo alterum latus ultra CapuC Album depraedabantur ufc^ ad flumen Seaegx.

De regno

NAVIGATIO. 15

De regno Seneg«,8J Aeenagis populis,

CAPVT X.

SEncga flumen eft.quod Azenagos a primo regno Nigritarum diftermi nat . Asenagi homines funt qui inter nigrum K fubcineritium colorem funt dubrj, incolunt qu^da loca ultra Caput Album in latere illo quod mox pon Caput pr^didlu decurrit , 8C introrfus per deferta: plures ex Asenagis contermini funt Arabibus Hodeni , Hi uiuunt ordeo 8C carioris,8i camelino l3d:e;uerum quia proximiores funt regno Nigritarij , leguminibus alunturt pauci funt admodum cibi,adeo ut polline ordei, uel minimo pulmento tota die alacres uiuant:efficit eos inedix patientes annonse caritas. Hos aliquado capriuant Lufitani,uendCitc^ pro mancipiis domi:pr:Eftant hi feruitute uer^ nas fere omnes,pr^ferrim Nigritas. Vtcunc^ fit,ab annis paucis rediere no/ ftri Lufitani fecum in gratiam,& a ui temperat omnes, 6C comercia inter eos magna fiunt,nec paritur princeps infans,ut eis de c^tero inferat; iniuriajautu mat eos propedie fubituros Chriftiana lege^nam in biuio 8C ancipiri adhuc h£Erent,utrum legi noftr^,an Mahumetane feruitutem exhibeat,nihilcp de lege huiufmodi apud eos agitaCum erat.nifi Asanegi eos edocuiftent , Et hi Asanegi prauura morem feruant.fafcia linea caput inuoluunt, demifto fin/ donis capite per fronte,ita ut os totum cooperiat:pudet enim eos oris^quc, acinguinis uel cunrti:os tedtum ut rem pudendam circunferunt,argumento quod ueluri fenrina qu^piam halitum tetrutii femperemittat, nec detegunt nifi fumendi cibi graria.Principes non habent,uerum locupletiores inter eos eminent,his obediunt 8C obfequutur.In uniuerfum pauperes funt,medaces, 8C fupra ^ referre pofTim,proditores.Mediae funt ftatur^ ,capillG calamiftro cxornant ut Alamanni| promittunt^ plurimum, illud^ nigri^ adipe pifcis mungunt,d{ olent peftime,quod apud eos uirtus 8£ honos ducitur.

Commutatio falis 81 auri,dec]^ diftanria,

C AP VT Xt.

MAgnifat:iunt etiam hi populi praspingues 8C obefas muIieres,Si in pri/ mis proceriores mammas habentes: propterea ubi annu circiter fepti/ mum 82 decimum attigere, rumpunt" eis ui a uiris mammce fune per medii5, perindeutfers a ped:ore auulf^ penfiles remaneant: quu uero femel pepere rint,longiores fiunt,8i uifu fcediores turpiores^: necg hi alios nouere ChnV ftianos nifi Lufitanos,qui annis circiter quatuordecim eis multasclades intu lere, captiuos ducendo plurimos , haft^ demum ut mancipia eos fubijcien^ tes.Pro comperto etiam id habemus, quod ubi hi populi primo Liburnicas &C aliasid genus naues confpexere in mari uelificates , antea illis incognitas 8C inuifas,arbitrari funt aues efle albis alis aera fcindetes,e'remotioribus par ribus ^duentafl^E. ^au aute uela deprimerent,ut appellerent Iittus,credebac pifces'bft^^ ^minus uifis nauibus: nonulli cenfebant fore phantafmata quum

b nodii

14 ALOYSir «ADAMVSTI

no^lu fulcarent marta : erant hx naues eis terticulamenta non mediocria, utpote qu^ modo huc modo illuc diftrahebantur , inftar phantafmatis ali'' cuius ui uentorum dudlae^uart^sc^ in locis eis inferebanturdamria a nautis, nodlu in primis , qm tamen inter fe celoces abeffent per miliaria prope cen/ tum,prout conuenerat inter naucIeros,& ut uentorum ratio patiebatutjhuc atque illuc pulfastficq^ intra fe f atiocinabantur,fi hi eflfent mortales homines, quo nam modo quirent tantum itineris no£te una medriiquantum nos nec triduo abfoluimus prorfus nauigadonis expertes.Itaque loco phantafmaris apud eo3 ducebamur.Huius rei cerriore me fecere ex Lufitanis quamplures, qui per id tempus ea iittora frequentabant comercr) gratia i Accepi eriam id a capriuis.qui fere per eadc tempora capti fuerant , ex his teftatu fuit nobis, quam ftupidi ad rerum noftraru confpedlum fuerint,quando de nobis talia ftoiide fibi perfuadebant . Sppra etia ftarionem Edon introrfus fex dierum "Mdgizo^ irinere locus uifitutiqui denomina^ Tagaza, quod noftri interpretant'' Auri farcinam. Vnde aduehi^ falis petrei ingens copta.id afportatur camelis Ara bum Si Asanegorum uaria loca petenriij: nonnulli Tambuto iter f3ctunt,82 Amelum contendunt ditionis Nigritaru: quo ubi applicuercmox fal omne expediunt,utputa o<5lauo diefquicquid aduedtia eft falis uenditur prope Mi tigallum.cc.uel cccdemum fuas repetiat cafas auro onufti. pt id in primis eft $.egni»MeJlis fciendum, hoc rcgnii Mellis caloribus infeftari , ut fere quadrupedia omnta illic fathifcant,qu(^ nihil pabuli ibi pro quatrupede crefcat nifi pefttlens|fit^ propt^ rea,ut ex centum camelis qui eo onera ferunt, no redeant trsginta do ' mum|hinc quadrupes fere nullu uidebis,ibi pcreunt omnes xftu nimio. Ara bes eriam 8L Azanegi illic correpri morbo efflant animafxgritudtnem parit torrens fydus,cui fubfunt. f erut ettam Tagasam a Tambuto atyefte irinere dterum quadraginta equitis unius : 8C inter Tambutam & regniJ Mellis iter trtgfnta dierum tntercedit.percundlatus fum etiam hos quomodo mercato/ res regni Mellts tantum falis confumant.Referebant Mellitxnonnihil con'' fumere in regno fuo Nigritaru,quoniam uerfus Meridiem pofiti,non longe ab JEquinod;iolt \ ubt dies cum nodlibus femper prope certant de pari ( \ow giufculi tamen dies, quonia illorum Zenith de diredbo non eft fub a:quino/ d:iali,non!enim eftent in Meridie. Sunt itac^ ultra rtquino(H;t'alem nonxiihil, 6C ideo plus diei quam nodlis habent,8i ibi feruenriftimus xftus. ptcp pro/ pterea,ut ftaris anni temporibus eorum fanguis inficiaf , adeo utni fibi fale mederentur,prorinus exueret uitam . N^odus medendi hic eft,Salis modicij aqua liquefadlum fingulo dte hauriunt , 8C hoc eis pro medicina 8C remedio prxfentaneo . Reliquu uero falis in glebas diminuunt tanrillas,ut uiri untus humeris finguls ferri poftint, arte quadam ad id no inepta, ufc^ ad regnum Mellts,qu6 quum uenerint»^ fingulis camelis duas falis glebas tmponunt: 8C id quadrat oneri, uidelicet uc fingulis camelis du^e falis glebf tmponantur.SC

poftremo

I

KAVtGATrO» 15

poftrcmo i'n regno Mellis Nigritae | qui Mauri nigri uulgo dicutitur , rurfus id onus falis capite portant,ut priui priuas glebas ferant,numero(iores adeo ut prope ferenrium uideatur iuftus exercitus hominum peditum,qm' per ua/ ftum iter falem humeris conue6lant.Et hi pro leuamine laboris,Si felTorum folatio, tridentibus quibufdam utunturhumi infixis , quibus falem feffi im/ ponunt tanrifper,donec uires reuocauerint. Hocmodo fal prxdidum adue hunt ufc^ ad quoddam flumenjCuius naturam non fum percundlatus,an fal fum ueldulce efifet:nec id ab redixerim,quoniam aequdrcreditura mulris.Et his Nigriris oper^precium eft fic falem fuum conducerejquoniam quadru/ pedibus fere omnibus carent:id foli efficitiniquitas,quod aut parum fert her bsetaut fi fert,id totu eft peftilens,ut pr^feci. Hinc non difficulter colligimus, quam frequentiore hominum uehentium falem c^tuopus fit,quum tantura falis confumant. Quu ucro appiicuerint ad id flumen,quod mare prope cre/ ditur,qui falem detulerunt,finguli fingulos ex fuo fale monticulos erigunt:8C ita difponut, ut alter alteri fuccedat conrinenter redto tramite, dC unufqusfq^ quopiam figno fuum aceruum infignit,Kdemij| recedunt omnes irinere me/ dix diei, Vbi igitur receffere,aduentant alrj Nigrit^,qui cognofci noIijt,nec^ ^emuutio aliorum colloquia admittunt,8^acceduntci4 fuis Liburnicis acnauibus gran JWfmwm dioribus ab infulis quibufdam,6C littus appeIIunt,uifo^ faIe,pondus quod/ dam auri prope aceruum falis ponunt,prout fibi congruere commercio uide tur,nec ab squitate abfonum , 81 mox recedunt , falem dC aurum relinquen/ tes . Nigrit^ uero qui irinere medi^ diei fecefferant, rurfuS redeunt,6^ unaO quifq? fuum aceruum uifit,8J ubi aurum dimiffum placueric auferunt,faie re/ Iinquentes,8i abeunt non reuerfuri : fi uero conditio auri relidti non placuit» . utrunq^ dimittunt,uidelicet aurum 8C faIem,8C iterum abeunt infra pr^ didii tempus reuerfuri. At Nigritse qui cognofci noluncrurfus accedut, 81 eos acer uos a quibus fublatum ^rum uiderunt,auferunt : aut eis quibus adhuc reli/ dlum eft aurum, addunt nonnthil auri:uel fuum aurum(fi ultra addere non libet)afportant,faie reli^flo.ft hoc modo fua commercia exercent,ut alter al/ terum non uideat uetere inftituto.^t licet id forte a fide deuiet,utpote no cre dendum:illud tamen pro comperto habemus,quoniam a fide dignis eft ac/ ceptum,a negociatoribus in primis,

Quomodo Jmperator negodatorem quendam cognofcere uoluit,

C^PVT XII.

NQueritis igitur me aliquando negociatores Nigritas regni Melfis per^ cundfeatum fuiffe talia, quur princeps eoru qui 81 diuittjs 8C regno pol/ iet pIurimum,non nauaffet operam ui uel amore 4ut tandem aliquando fci/ ret,qu^ nam gens effet.qu^ hominum forma,quod idioma,qui mores foret ilIorum,qui cognofci nolebat : |d habui pro refponfcPrincipem fuum iam/ pridem hoc conatii fuiffe, ut cognofcerec hos Nigritas,82 excogitauiffp talia, -

b 2, ut hos

l6 ALOYSir CADAJaVSTI

ut hos caperettadreuerabantipfum uidelket habito confiIi'o,tempus aduen/ tus pr^didtorum obferuauifTcquo confueuerant comercrj caufa accedere ad litcus, SZ per nonullos diss pr^ueniflfe eoru aduentum,difpofitis infidrjs hoc modotiuOTit nonnullis e fuis priufqua mercatores qui Carauana ducunt,ad/ uentarent.ad id loci accederent ^ ubi falis 81 auri permutatio fiebat,& efiofla humo caueas flruerent , in quibus ad tempus tandiu deIitefcerent,donec ex Nigritis,qui cognofci nolunt, aliqui adueniret,3urum depofituri pro falef dC demum erumperent impetum facientes in eos,tres uel quatuor caperent,ad/ feruarentc^ diligenti0ime,8i ad principem ducerent regni Mellis. ptut pau/ cis expcdia,fucceflfit principi ut difpofuerattcepere quatuor , reliqui fuga fibi confuIuere:8C ex his quos ceperat tres miffos fecerunt,rati fatis ac fuper fore, fi unus ad principem duceretur gratia ge ntis cognofcend^,ne Nigrit^ indi/ gnabundi fuccenferent,& temperarent demum a c6merctis.Capto ita(^ Ni grita.acaddudlo ad principe, adhibiti fuerunt quamplurimi uaria idiomata callentes,alrj alia lingua captum interrogantes,ut eius linguam explorarenc, Js uero captus ad omnem fermonem conticuit,8C nufquam efl Ioquutus,nec cibum fumpfit unquamttridup folum uixit. Qu« res regni Mellis Nigritas in eam opinionem adduxit, utcredant eos populos ufu loquendi carere , QC fuapte natura mutos eflfe, Altj rentur id tueniflfe ex indignatione,quod uide/ licet prociiti fuiflfent. Retulere hxc principi xgre ferentes^quod nequiuiflfent principis defiderio facere fatis. Animo iniquo tulit princeps,&: enixe auidec^ percundtatus efl fuos,quf hominiiforma eflfet.Refponfum efl iIli,uiros eflfe nigerrimos,8i proceros adeo, ut fuam flatura plus palmo excederent t QL in/ ter c^tera referebant eos labrum inferius promiflfum ad pedlus ufc^ hab.ere, rubrum di introrfus exulceratu perinde ut fanguis exeat /fuperius uero par/ uum inftar noflritfiebatcp propterea,ut dentes omnes apparerent,quos ha/ bent noftris grandiores,duos etiam habent hinc 8C hinc reliquis eroinentio/ reslkiminaueroprominentiora , eademcp nigra,torui afpecflus admodum: ferunt etiam gingiuas ut labrum fanguine emitteret femper . His uifis prin/ cipes reliquos poenituit (a€ti huius,nec deinceps gentem huiufmodi infefta/ runt,quoniam ob unius mortem reliqui defiere mercari triennio,quod cede/ bat in damnum eorum. Nos aucem cenfuimus eis fic labra putrefieri ob ar/ dorem torrid^ plag^;82 quu fale fibi medeantur,nequiuere diurius fuftinere quin rurfus ad inftitutum uetus redirent,quum fale carere no poflTent.ljgitur rediere elapfo triennio,6iexnoftris incommodis & ^gritudinibus merimur fuas infirmitatestnec nofter princeps magni facit loquan^ uel ne,modo emo lumentum ab his fentiat.|d eft totum quod ^ multis accepi eius regionis in/ colis,8^ quoniam plures hoc adfeuerant,non diflPicuIter adduci poflfumuSiUt mulris credamus.Ego quidem quantum in me eft , hsec 8C alia non impofti/ bilia credere uolo , quum ex ufu multarum rerum plura didicerim . Id igitur

aurum

\

KAVIGATIO* if

aumm aduehitur in Urbem Mellis , 8C ibi tnpartitorlparte qui* Carauanam ducunt, iter per rcgnum Mellis agentes, Cochium uerfus Siriam ferut duas iiero partes refiduas Carauana ex Melle aduehunt Atambutum, 6C ibi rur/ fus diuiditur.partem ducunt ad eum locum qui dicitur Ato, 6C iade Tunetu Afric^ minoris.quod eft Barbari^ caput,8i Regia per fuperius latus ad O/ ceanum,aliam uero partem deferunt ad illum locum qui dicitur Hodenum, ut fupra memorauimus,& illinc ad Hona dC portu Qraranuqui dicit" a Bar^ baris Marfacubi,a Larinis,Portus magnusXoca funt Barbariie i'n Maurita di'a, non longe ^ Gadibus e regione Illyberis, id eft, Granatas, aduehunt 62 aurum a Fe2es,82 amarum,8C Choos,8: Argi's,82 Asafi,6: Amefa loca Bar/ bari^ extima.id eft,extra fretum Herculeum|illb contendut Chrifti'ani,pra2 ferrim Itali^,empturi aurum.multrjugas merces aduehetes.Et ut eo congre/ ^iar unde fum digreftus: aurum prxdidtum quod aduehunt ab diclis Aza^ oegis fiue Subdnerictjs cundlis mercibus prasftat j quoniam illud auru adue hitur Hodenum,ut prasfeci,ad littus maris comportant,8£ ibi Hifpanis uen/ dunt noftris» Propterea Hifpani frequentant infulam Dargin, 8C ibi ferc iu/ giter habitat commercq caufa. Apud hos fubcinericios populos no fignatur aurum,neq? argentum.nec^ cuditur aliqua moneta, fed rcs permutant,ac al/ iPemutdm teram pro altera fufcipiunt,dantc^ uiciffim,8i hoc modo uitara ducunt Ac/ **^^''* cepi tamen a nonullis introrfus apud Azanegos 81 Arabes eam monetam, quam Lufitani expendunt efte in ufu,monetam, appellant mitigal , ualoris unius nummi aurei*

Viri honorabiles ac diuites,8^ ibi mulieres 8i arma,

^APVT XIII*

QVi hasc deferta incolunt , hi regem no habent naturale,deferut tamett plushonoris ac reuerenti^ uniquam alteri, coiunt pr^ferrim locuple/ ridres,8£ hi maioreshabent fautores: ut etiam ufu apud nos euenit pluribus in locis,K licet diuites fint , maiorq^ ad eos hominum frequentia palpi 61 af/ fentationis,ut aftolet,graria eat, non funt tamen principes:MuIieres ibi fub/ rinerici^,uefte cotonina utunt^.Id genus ueftis mittunt Nigrit^. Veftes etia habent quafdam,quarum in fuperioribus iam meminimus, Alchisel appel; lant,tunicis interioribus,id eft,camifns no utunt". Armorum genus apud eos hoceftrnon enim habet arma qu^ addefenfionem induant,ut nos thorace» ecloricam, quonia nullo alio euitat,acpropuIfant uim illatam $ cIypeo:ha/ ftas igitur habent longiufculas, eafdem^ Ieuiflrimas,8C telatno tamen ut no ftra uibrant, equisinfidec ut Mauri;fed no multos fert regio deferta, quonil herbidi foli no eft»Nequeunt propterea multos equos alere, fit etiam iniuria candetis fyderis,id eft, flagraris foIis,ut prope fit exufta. Aquaru eft indtgaj inde proueniut tot incomoda,uideIicet fterilita^ fere rerum omniu* ibi tantij terais pluit menfibus,uidelicet Augufto , Septembri dC Otaobri. In eifdem

b 3 emm

l8 ALOYSII CADAMVSTI

€ti'am regionibus innumeronfifima locuftarum multitudmem aerauidimus inumbrante:nam fere fingulis triennrjs aduentant» & cceIu obfcurant,cater^ uatimc^ uolitat,& ubi terras cooperuerint,corrodut fere omnia,adeoc^ funt frequentes, ut fpacio miliariuxrj.ccElum inumbrentj rubent,K maioresfunt cauaIetis,non apparent nifi triennio uel quatriennio femel^qu^ fi quotannis aduenirent,corrofa ac deferta iam forent omnia : ego aliquando eas uidi ca-' teruatim fupra mare uolitare,numerus erat prope infinitus.

De finu Senegae,difl;erminante harenofas terras a feracibus, c A P V T X I n I .

P0fl:quam didum Caputalbum pr^Ceriuimus, illudfempef cotoentesj nofl;ro itinere peruenimus ad flumen , quod finum Seneg^e appellant: illud enim eft praecipuu flumen regionis Nigritaru introrfus per hoc latus. Difl:erminat itac^ flumen prxdicflum Nigritas a uiris fubcinericijs di€tis Asanegis : feparat etiam aridam 8^ fl:erilem tellurem , hoc efl: , defertum ab irrigua dC feraci terra Nigritarum.(^uod quide flumen patentioris efl: aluei, oOiiac^ habet fpacio unius miliart): aidflfiraij efl: , 8i rurfus aliud oftiijtdemii etficit in umbilico infulam,82 deniq; oftrjs duobus exonerat in mare:tunc ui> debis breuia,ut in fyrtibus harenis obdudlis^quv-e abacos SC fcamna pr^fen-^ tat introrfus raare ad miliare:fingulis fex horis crefcit 6C decrefcitinftar flan/ tis Sl reflantis Oceani| 8i ubi reuomit aquas, tanta ui immittitur, ut flumen retroagat ad fexaginta miiiaria.ut retulerunt Lufitani, qui id cora colpexerc aliquado flumen ingreflifat fi qui didu flumen ingredi uoIuerint,eis opera:^ precium eft cauere a breuf)S,8i harenisobducflis,ne imraergant',quoma pra: bent fpecie folida: telIuris,8C ramen tacflas fathifcut, 6C in uagam harena dila/ buntur.Id etiam eft notandum, di€tti Caput album abefle ab hoc flumine miliartjs fere ccclxxx.8i totum littus harenofum cernid' ufq^ ad oftia fluminis intorfus per miliaria uiginti , 82 appellatur latus De ante rota, ditionis Aza/ negorum populorum fubcinericrj coloris.ld ante omnia miratu dignum eft, quod trans flumen memoratij, homines funt nigerrimi,^ procers ftatur^, ac habiliflimi corporistSC omnis illic regid uiret, ac uernat pomifeds arbori^ bus referta.At citra fluuiu contrarias uices cernas,uideIicethomines fubcine *icrj coloris, ftaturas contrad:ioris I hoc flumen ferunt a Nilo deriuari,equa/ tuor prasftantioribus fluuris uno:eafdem uices habet cum NiIo,ut ilL- iEgy/ ptum,ita hic i?Ethiopiam reddit irriguam. Pam Nilus Babyloniam pvxtet fluens totam iEgyptum madefacir. Hoc flumen alios amnes emittit, 8C pras ferrim eum quem Senegas appellant , 82 magna funt flumina, totu latus M/ thiopi^ irrigant , cuius tamen larius in fequentibus meminiffe eftanimuss huius eriam commeminit Plinius libro quinto naturalis hiftori^i

NAVIGATIOi

(^ipnncipesadlatusCapmsuindisregttent, Cap. xv.

REgio horum Nigritarum,qui pnmo loco regnum Seneg^ obtinent,hi funt in introitu regni i^thiopi^,6: omms terra dicitur inferior uulgo di dta terra Ba(ra,copIures populi accolut pr^dfau fluutum, uocant" Zilophl,

ulterius per fpaciij imraenfum omnis regio dicitur terra Baffa ufc^ Achia Ei/i tida.^ trans flumen. Si tamen Caputuiride excipias^ubt tellus efl; eminen/ tior,c^ in toto latete ad miliaria fere cccc.ultra didu Caput uiride.Citra ue^' ro pcr miliaria fere centu omnis terra efl: littus patens,depreffius tamen.No ueritis eriam hunc regem Seneg^E quum illic agere, appellatij fuifle nomine Zuchalin.lbi enim multiplices funt principes,nos regulos nuncupamuS,qui zucUUi ahquando zdotypia regni confpirant, 8C rege quem libuerit pr^ficiunt, cla^ rum tamen ftirpe,6: eum precario dominari uolunt. Nam quum eis non efl: c^pIacitum,exautorarum e regia fede detrudutmonnun^ rex huiufmodi' eftedtus potentior exurgit in eledores.SS inuicem digladianf.No eft tameti firmum regnij.ne^ pcrennat,ut in Syria Soldanus. Nam afl"idua exped:a/ tione pendet ne regno priuen£iis eft tamen de paupere regno Jnopes funt admodum fere omnes^quibus reges domiaantur : nullas urbes habent , ru/ fcula uero,6^ mapalia citius ^ domos,quandoquide calcenon habent, qua parietes ferrurainent' carcnt Iapidtbus,a^ angufta eft reg!o,utpote,qu^ a la/ tere miliaria cc.no exccditt Mare aute introrfus tantundcm,ut mihi relatum cft:Iatitudine etiam otx didlam menfura excedit.|lex igitur eorum redditus no habet annuos:ucru tributa pendi^t reguli illi quotannis:efFicit hoc metus^ tie indignatione regis incurrant:donat rcge equis , qui iilic magni pcndun^ ob raritatem . Carenteriam phaleris,8i omnibus equorij inftratis. Rex etia donatur quadrupedibus aIi]s,bobus foeminis,capris,8i leguminemuitipIiciV His uiaitat rex eorij.adticit tamen ipfe ad hxc multardepr^dat" c6plures,fur dpit mancipia coterminis ui uel amore, fibi uia:u parat: maneipia uero non/ nulla cultur^ addicit l alia exponit mercatoribus Azanegis uenalia , qui eo contendut caufa comercrjfequos pr^fertim adducut, uendunt etia Chriftta/ nis,poftc^ confuetudine habent cu Nigri'tis:huic regi licet tot ducere uxores quot uoluerit . Itide regulis licet, 8i indigenis omnibus, modo alere queants nulla lex matrimoniu tmjlriplex proHibet.Rex uero fupra xxx.uxores fem^ habet:plus tamen una altera caripendit, Jn his tamen rario ftirpts habe^ niaxime:quonia qu£E loco pr^claro funt ort^ pr^ftat c^teris . Rex itaq^ bac uiuendt confuetudine feruatJuxores fuas ruri alit,8i adferuat hoc modo: n^ fingulis coiugibus agros,& latifundia armenta^ impartit'pro earum maui mancipia eria 8Z ancillas elargit^ets.Mancipia agros colijt, 8C alia nauat.qu^ ad re fsmiliare fpea:ant.Habet boues tam mares g fceminas, gbus arat tel/ !ure:quu uero ufu uenerit,ut rex rus cocedat,diuertit ^ arbitratu ad quacijcg libHeritjfinguI? uero terna uelqcerna obfonia deferijt>adeo ut ipfe rex & oes

b 4, aalicl

iiLOYni CADAMVSTI

u^ESrmWinnumetamancipiadapesmultiiugasfetet,aadp^^^^

Sm i Inia Condo adfetuada daat' . Condus ueto Ptomo, hi ue^ Sho pet gtadus fubminifttat.petinde ut pamo tempot,s mtetuaH^^^^^^

peSesfnnfmeta:aduehanmt.%uumautemcompl~ E„ml3ete felioit ex his obfonijs qus uoluetit.teliquum ttibmt aulic.s.uetum S;=imuntedendiPote«.e(utiunt^^ mrtHo huc modo iliuc teeem fequunmt.aiiena fempet impcnla. S"''^^ tKX tJLs fumptibus,K fe K fuos alat, huius tci cuta fpeftat ad

Nigtitarum habitus SJfides.

CAPVT XVI

•» r Ahumetem primi Nigrita colunt: no tamen adbuc pcttmaces funt w IV^SSco iEthiopes, quos Mautos albos appelUnt, pt^femm iLSS^uetotenadusclntM

fSctdot bus Azanegis 8C Atabibus, qui ptincipes lcge hmufmod. do.

crsh frrmentispe?fuademeis%^

necprincipis otdiniconfe^^^ XnretL ptoptetca ut non difEculter principes add«cant'ut ctcdant

hn^riZniaaliotii gentiiSconruewdinenefdunt: fac

Eu TS°^« Atabesnouetefidei magifttosM^^^^^ „eoca;eteuerf1ricumChriftianis,«noftramfidemanoftt.sfana.^^^^^^

ex Xsprsdicari eximie audiuetc^minus Mahumcri ctcdunt noftns obfe Smatm^oLs,Satguuntfidemnofttae(re fana^^^^^ todrumStesac\capIeriotesillis-excmplumfumu^ KSr«.addentesnLrummopeteanofttodeoamari^argum™^^^

q„odtotdiuiriaslatgimtruis.eos^totanimiaccorpor.sd^^^^^^

nec Doffe lceem huiurmodi,niQ i bono conditore profic.rc.m.h.l m.nus lcge

?aXond!r"uttt.IicetKnoftta«ptobent.aiunt^5inm^^^

eurcSris.Habitusiftotumtaliseft.Nudiptopeinccdunt,n.Qqood

rrSigScorio caprino utunmr, hoc pudenda cooperiunt . At pr.nc.. ^sSloSoteso«nesca«ifnscotoneisutunmt,quon«^ &Xbundat,Sexfilismulietu«penrafiunt:namfiIumnentKpar,

nSotcrpalmisbinisefKciant.N5euntibilon^^^^^^ DcSnon habent maiotes. quibus texete queant.lnruunt ptoptetea ter/ Kq— telasBmuUmnicasconficiuntlatgasq^ Xtalentes ,uixi« media tegunt btachiatooralia et.a cotonma racut. S:sSrsapVeHa««s,Q«effeac„laobIonga.adeo«tt„^

/

PIAVIGATIO. 2i

credasjs habitus efl; latifTimus , perinde ut ora eius pateant circuitu palmo^ rum xxx,uel xl;& ubi ueftem fubci'ngunt,innumeras plicas efficiunt ob lon^ gitudinem ac latitudinem habitustnam finuat inftar fagi prascindli.aduerfe dC auerfe,!d eft, retro 8C ante terram uerrunt uefte : dC quu fit res ridicula ad^ modu,ipfi tamen rcm putant honorificentiffima f uari quoq^ incedut,id eft^ diuaricads cruribus.inftar midurientium mulierum.percundlabantur quan doq? nos ipfi,an uidiftemus unquam honorabiliorem habitum, quippe qui decentiorem in uiris non credunt . Mulieres partem corporis fuperiorem, id cft,a capite ufq? ad cindluram nudam circunferunt:inferiorem uero findone ufq? ad crura media cooperiunt^pedibus ambulant nudis,is mos eft, dC uiris 8C mulieribus tam coniugads quam nubiIibus|aperto capite incedut, torque ex capillis agunr, 8i eo exornantur uiri ^que ac foEmin^fuiri etiara pleraquc puellaria penfa exercet,nent enim,8{ pannos compurgant aqua. Ibi fempet calores eximtj,nec un^ magisalgent uel bruma,qijam nos Aprili menfe*

Viri habitu elegantes,fed uidtu immundi.

^ AP VT XVII.

HVius plags homines corpora eleganter curant: nam ter uel quater Qn/ gulodieaqua immerfi Iauantur,utpotequi balneis obledantur pluri/ tnum:uerum in culinis adeo immundi ac turpes^ ut dum eorum concinnant obfonia 81 dapes,ftomachum fufcitent & naufeam:& earum pr^ferdm reru quarum prorfus funt expertes.no folum funtfimplices^uerum etiam ftolidit contra,in illis rebus quas ex frequendore ufu nouere, ut nos, funt accuradffi/ mi:|oquaces funt admodum,adeo ut uix unquam definant nugarifante om/ nia mendaces.ac fallaces.alioquin hofpitaIes,quippe qui biduo ac triduo do mi fua impenfa hofpitem libenter alunt»

%iomodo inter fe concertent principes Ni'grit$ 8i regni (Sambrcfe,

CAPVT XVIII.

Hlprincipes Nigrit^ f^penumero inuicem digladiantur : pedites bella conficiunt, quoniam equis carent ob iniquitatem foli | nam ob ^ftus prope diuturnos uix ibi herba crefcit qua alantur equi i loricas nec thoraces habent, quibus ueftiantur ad bella,eis prorfus earent : uerum dj^peos & fcu/ ta fereomne genus habent:utuero hoftem feriant,telisutuntur quibufdam qu^iaciunt ueloci dexteritate.Nam id pr^fertim callet.uidelicetuibrare ha/ ftas,& iacere tela: his adfigitur acuminatum ferrum ad palmi menfuram, 8C mira arte fabrefacflum, perinde ut quum quempiam fauciauerit,uix extrahi queat,ni carnes lancinentur 8C atrociter concerpantur, ferro reluctante ex op pofito:utapud nos fagittari5 funt qua:da genera ( ferunt etiam enfes 8C ficas quafda more Maurico obIiquas,fii4t ex ferro ab% caIybe,quonia in regione Gabr^ Nigritaru ulteriore calybe n5 habetj 8C fi forte habent id metallu,trt effodere nefciiat . Jn bello etia haftis quibufda utunif quae laccas pr «fentant.

2Z ALOYSII CADAMVSTI

alia arma non habent-.bella illoru funt atrociOrima, quonia dilon^ati ut prae/ fecimus, prdianturthinc maxima hominum ftrages, audaces funt maxime, utpote qui ultro fefe periculis obiedant | maluntc^ in bello oppetere ^uam terga dare,Iicet fuga fibi confulere queant: nec eos perterrefacit fociorum cla des,im6 atrociores redduntur,mortem contemnentes , adeo affueuere pr«/ lijs ac beIlis,6C cladibus innumeris»

De eo quod natant eximie,8i de regno Seneg^.

CAPVT XIX.

HI naues non habent quibus maria tranent,nec eas uidere ab orbc con^ dito,ni(i poftqua Lufitani illo funt profeditaccol^ uero fluminis utun^ tur cymbis quibufdam ^ qux humeris trium hominum deferri poHent | his pifcantur,8i traiedto fluuio uaria loca petunt: funt etiam ifti Nigritx natato res acerrimi, prout ex ufu didici,8i accepi ab nonnullis,qui ex ledione multi plici id didicere.Regnum Senegs Nigritarum introrfusOriente uerfus con terminum eft regioni dia;^ Tuchmorf : at uerfus meridiem regnu Gamb.-e contingtt,ad Occidenteuero refpicit Oceanu, uerfus autem Septentrionem lu, Nigro fluuiocIauditur,quiutdiximus fubcinericios populos difterminac a primis Nigritis f 8C id flumen prius per annos circiter quinque quam ego ebconcederem ,Lufitani naut^ iam explorauerant tqui quidem Lufitani cum Nigritispacem iniere , 8C foedus maxiraum , adeo ut deinceps magna inuicem exerceantcompiercia | frequentarunt propterearegione huiufmodi antiis fingulis naues ufcg ad meum aduentum.

Quas merces Aloyfius Cadamuftus permutauerit cum principe iudomeli Senegie,

%AVVT XX.

TRaied didlum flumen celoce mea , dC tantifper nauigaui, donec deucm ad regionem qu^ dicitur BudomeI,8C is eft principum tituIus,8C dicitur terradeBudomel,ficutinosappeIIamus principum uelcomitum regiones uario nomine.C^uum igitur ad id loci perueni,immoratus fumillic nonnihif, quoniam idioma huius principis callebam, SCad id adducebar non difFicuI^ ter , quoniam audiueram hunc principftn efte candidift^im^ fidei , 8C nemi^ ni imponere , magnas que probitatis uirum cfte , perinde ut tuto merces ad tempus huic uendi polTent . Nam adprsfcripta temporaad unguem fi/ demferuareaiebantinconcuffam.(|uum igiturmecum adduxiflem non/ nullos equo's,qui illrc preci) erant non contemnendi, licet plerafque res alias detuliftem , ut funt ex lana panni 8: ex ferico findones more Maurico , 82 alia quamplurima . Decreui itaque apud principem efficere , ut eum locum adirem , quem ad Palmas dicunt , ditionis principis de Budomel | ubi non portus , fed ftatio uifitur| qub quum ueni , reddidi certiorem principem ad/ uentus mei, internuncio Nigrita meo mancipio, iuffi que ut meo npmine illi

omoia

I

NAVIGATIO» IJ

omnia mea offerret,82 equos in primis, qmbus fciebam principem deledari plurimum. Vt ergo paucis expeclia,Pn'nceps mcmoratus certior lam k£tus rerum mearum,ad id nos equis xv.ac peditibus d.comitatus, mec^ commo nefecit» an libcret terra appellere uidendi pdncipis gratia.addebatc^ me mu nimc lufurum operam,ncc me unquam poeniturum laboris fufcepti,gratuni animum,cundemc^ liberale principem gerere. (§^uibus addudlus littori ap/ plicu!,6d uiiiprincipem,nec uidiffe poenituit.nam fada non diflfimiha uttbis fuere: excepit me honorificentiflime, pofl: multa equos emit meos , quiC quid abs medeQdcrabat.mox efl confequutustfidi illiingenue.Rogauit me propterea ut fecum irem in regiam fuam ^qus fntrorfus eft ad mihada ccl, Pollicebatur cnim inibi fe equorum precium perfoluturum , hortatus^ eft enixe, ut dies aliquot pr^ftolarer, quoniam inter negociandum conuenerac inter nos,ut centum mancipia pro mercibus daret. Abduxit itaq^ equos cum phaleris 81 alio ornatu, mercemcj^ plurimam, qua^ omnia emeram ego non pluris quam ccc.aureis.pecreui igitur fecum ire,nec prius abiui, quam ab eo perpulchra adolefcentula donatus fuerim: nigra quide erar,ueri4 formofa,82 annum non excedebat duodecimum . Yoluit effe cubili meo additflam uO qucquaquetfufcepi puellam libens.Sd ad nauem ducendam uni ex mess tra^' didi.Iui igiturcum principe percupidus nouas res uidere 8l audire , (olici/ rabarcp non minus hoc defiderio quam pecuniarum exigendarum ftudio uelamore.

(J^uomodo Aloyfius Cadamuftus conceflit cum ptmcipe eo loci qui dicitur Budomel in Mediterranea» <:apvt xxi.

CfCDntendi igiturBudomelam regiam principis locum Mediterraneums f prius cquis ac neceflTarfjs ad uiaticum a principe acceptis,& ubi ad quar tum lapidem prope regiam principis deuenimus, corhmendauit rhe nepoti fuo cuidam eius ruris domtno quo iam deueneramus) nomen huicerat BiP tishotdr boror,& is nepos fuus me domi excepit honorificcSi ibi xxvii), diebus fteti menfe Nouembri,82 dum illic ago, f^pcnumero eo ad principem de Budo/ mel nepote comite. Interea plura memoratu digna uidi mores regionis con/ cernentiatut etiam h^c attetius uiderim, id efifecit, quod ad flumen Seneg^ ubi mei me opperiebant^^terreftri itinere fum regreUus \ na undabudo mari fiderc nolui,quoniaper id tempus admodum f^uiel>at , adeo ut ad celoces meas prius redire nequiuerim , quam naues Buminis iittori applicuerint 1 6C dum certiores meos reddere fludeo , natatorem qusro qui nando literas fe/ ndndimin rat , quibus meis nautis compertum fiat me non poflfe aliter claflfem repe ^ - tere , ni priusipl? nauesad flumen dirigant, ob procellofum mare . Scirenc propterea me ufque ad id loci terreftri itinere contendere . QusEro igimt abincolis, an quifpiam natator adficquiuice ueredarrjfungi uelit,quic^

calleae

24 ALOYSII CADAM VST I

calleat artem nandi,8r ad meos ire non formidet , introrfus mare ad tria mi/ liaria. Mox fefe multi ultro ofiferunt id nauaturos : ueru quia ^quor incredi^ bili feruore concitatum erat , uix mihi perfuadebam hominem huiufmodi nando id confequi unquam pofTe, eo minus adducebar ut crederem , quo freuU miYis breuia innumera confpiciebam propelittus iadlu arcus:hi funt arenas acerui, qui ubi onera fentiunt quxpiam,mox euanefcunt,6i naues uorticibus obru/ untur.(5[uum uero fupra aquam eminent,uidentur abaci uel fcamna,quibus fi infederis ilico rues. pt inter hsc breuia feruet mare atrocius utpote coarta/ tum,nihilc]5 adminiculi ibi comperies,quo innixus uires laflas foueas. Timc bam igitur illisne ab profluentepefifundarent^Vtcunc^ fuerit,Nigrit« duo aflfuere nauaturi quod petebam. (^uxro quam pro labore tanto mercede cu piant: refpondent maiulias duas ex ftanno pro unoquoque pctere: quatuor hiviiuUiC! enim huiufmodi maiulire nummum noftrum aureum efficiunt. Acceptisigi tur Iiteris,fe mari iadlabundo crediderethorrefco referens, quas difficultates fubierint hi natatores, dum fuperare breuia cotcndunt, perinde ut credideri mus aliquando eos fubmerfos.Nam urinabant fub aqua fpatio hor^ ,nec ui debantur.Tandem alter illorum ceflit uiribus undabundi maris, nec (xaien tes undasdomare potuit,redqt ergo uoti impotens.AIter uero maiorum ui/ rium compefcuit rabiem maris, 8C ad clafiem peruenit, refponfumc^ retulitt quod fadum uifum eft mihi fere impoffibile . Hf c ita^ fumma eft,hos Ni/ gritas uidelicet nando fere omnibus mortalibus pr^ftare . (^ax uero uide/ rim dum agerem apud hijc principem,h^c funt. Primo nolim credas ibi effe urbes,neqp oppida^Iicet dicatur principes ut pr^fedti : nam illorum rex rura tantum 82 mapalia poflidet : 6C is princeps quo curo egi plura,partem regni eius tenet,quae res eft parui momenri. Nec principes habentur quia diriores nummis uel thefauro aliquo inueniantur. no enim in precip eft aurum,pras/ ferrim moneta,quas nulla eft apud iIIos:fed obfequio 82 fide praeftant noftris principibus:mira eft obedientia quam exhibent principibus fubdiri, fv^palia,82 ruraBudomeI,& mulieres,

CAPVT XXII-

VT nihi! prstermittamus dignum fcitu,noueriris huc principem femper effe errabundo no abfimilem:quiefcit fere nunquam,modo huc modo illuc contendit,82 eo jptxkttim ubi funt fu^ contuges. Na ut retulimus, ma/ palia 82 rufcula habent, ubi mulriplices adferuantur coniuges, Et id rus quo ego iui,domus principis nuncupatur: ibi uidebis circicer x l. uel l. humiles cafas confertas paleis , id eft, mapalia in ordine conrinentercp difpofitas, ut alteram fequatur mox altera:his circundedere fepes no ex tribulis uel fpinis, uerum ex proceris arboribus , dimiffo interuallo quod oftii uicem fuppleat: quo quum es ingreffus,aulam comperies ruralem feptam fepe arborea,Cor rile appellatur a rufticis. Noucm ex huiufmodi aulis domum principis pKC/

ceduQi;

I

NAVIGATIO* 25]

ccdunt eo or (li'nc,ut ex altcra in alteram aditus interior pateat,ibi noue mu^ Iteres hic pdnceps habebat : funt etiam in alijs ruribus coniuges quampluri/ tnx,c{ux huic principi inferuiunt pro fuo arbitratu . At quxlibet ex his mu^ lieribus quinc^ uel fex adolefcentulasiEthiopasdomi aIit,quibuspro libito princeps potiri poteft , citra omnem coniugis indignationem , quippe qux haud jcgreferunt uetere inftituto principis , ut hac Veneris uarietate cori^ iunx princeps obledet". Suntcp hi Nigrit^ admodiji proni ac falaces in Ve/ nerem,nullac^ fatiantur libidine.Percudatuseft me propterea princcps,ati aliqua noftem,qus Venerem exdtarent frequentius:nam unus tot fceminis oix fatisfacere quibat . Induerat enim opinione hanc , uidelicet Chriftianbs cfte ingeni) acerrimi , 8C fere nihil nefcire. Adtjciebat ad h^c G uoto huic fuo turpi quidem feciftem fatis,rae beneficia innumera illico confequuturum.La borant selotypia hi principes adeo atroci, ut nec ipfis natis fatis ac fuper fi^ dant. Vni igitur principi patet ad mulieres aditus,

Quibus ftipetur princeps lateronibus.

C A P V T X X 1 1 1 ♦

HVius principis latus cuftodiunt uiri cc. quocuncg pergere contigen't:S2 licet frequenter per uices fuccedant qui principis habent cuftodiam,n5 defunt tamen ufquequac^ innumeri , qui undequaq? falutatum ad principe ueniunt. Ante regiam igitur principis ubi ipfe diuerfatur diutius. prJEcedunt feptem atria,8C ante ea platearqufdam uifuntur,in quorum diametro arbor eft procera & umbrofa,quiE principis fores obferuantibus umbram amcena prxbet.Habet itaque princeps difpartitam familiam,8^ qui propius regiam degunt,hi funt principi magis accepti,digniores ue : & quo magis elongan^ a regia,tanto minoris cenfus,acferc gradus nullius dignofcuntur. Has igitur graduum differentias oftenduntdomusexinduftria continenter in ordine difpofitx,ut cognofcas eos effe excellentiores qui regi^ principis funt proxi/ miores,pauci tamen ad fores principisaccedunt.Id enim fere folis Chriftia/ tiis Iicet,8i Azanegis facerdotibus, qui principem legem Mahumetis docet, quibus maior poteftas agendi qu^cunque eft apud principem , quam ipfis fuis Nigritis.

Mos falutandi principem,8t principis confuetudo. CAPVT xxnii.

PRinceps igttur memoratus magna pr^ fe fert arroganriam , quippe qui non prodit in publicu^nifi mane 8C uefperi: nec tamen a ueftibulo regi^ digreditur, ibi fefe mira fuperbia fpe(5tandum fuis prsebet illuftrioribus . Is igitur princeps quum uarrjsde caufis quempiam admitrit audiendum , tali dignaturreuerenria.Quum itac^ hi qui ad principem petunt admitri,ad fo/ res iam accefTerint^utraqj genua fledlunt , 8C humi fere ftrati harenam idcn/ lidem oudi reijciut in terga,caput eriam harena afpergunt,ut fpeciem humi/

c litaris

Aloysii cadamvsti litatis pvx fe ferantj Sl is efl: raos adeundi prindpis.Nec ihi alfquem compe/ rics eminentiJE tant^.qui aliter principem adeat fuum, quam nudo corpore, ueretidis tantum corio tedtis , humi reptans, ac harena afperfus totustSe ubi ad principem iam deuenere ,humi uolutantur.ut fuesin coeno-.quij iam pro< pius ad paffus duos acceiTerit , fiftit gradum , rem fuam principi explicans. harena femper in terga prorjciens capite demifto in ingentiftims fubieaio/ nis fpecimen . Et princeps fimulat fupplicante no uidere nifi furtim, nec pro/ pterea ab alioru colloquio temperat . Vbi uero Vafallus defqt exponere res fuas,tunc intuitu infolentiftimo toruo^, uerbis duobus dat refponfa, ut nec breuius fit refponfum Laconicum,qui folo elemento mentem fuam declara/ bant:ut fi annuendum eracper u,id eft,uoIumus:fi contra,per n,id eft,noIu^ mus.In hoc igitur fuperbi^ faftu uerfat^princepSsin tanto% asftimatu 8i ue/ neratione apud fuos,ut ipfi nos nec deo immortali maiorem exhibeamus re ueren£iam:id e0icit ciraor incredibilis , nempe de nutu principis eoruni^uita pendct . Nam pro re quac^ minima morte pledtuntur,^^ mulieresac Hln ue/ nales exponuntur excandefcente principe. Hxc funt t gitur qu£E miram obe/ dientiaoftendunt, quu fubditi a principe patiuntf^qux uix hofti coiliberet. Mofehea principis,id eft,templum idoIorum,82 mos facrificandi 8C difcumbendi,

Ai

Deo maximam cum principe familiaritate contraxeram , ut uel Mo/ ^ ^ fcheam ingredi mihi fas eftettideft enim idolorum templum.ubi facra fiunt! (^uu igitur aduefperafcebat,presbyteros fuos Asanegos fiue Arabes accerfebattnam hi apud eos uice facerdotum funguntur, 8£ faccis pritfunt cx. rimoniis,ac legem docent Mahumetis.lngrediuntur ita($ in ceilam facratio rem optimates eminentiores,gratia oranditfic enira orant ftantes, 8C coeluni fubinde refpictentes,terram ficpenumero deofculantur : K princeps facerdo-^ tem imicabatur agente hxc omnia fpacio medize horx.Et ubi defierat orace, percundtabatur me,qu« nam de hoc ritu orandi mea foret fententia , liben/ rerc^ me diflerentem de noftra fide audiebat:dixi ego plura,ut decuit,de ce/, lebritate noftrx fidei,quum principe beneuolum haberem auditorejoftendi enim falfum efle principem 8C alios omnes qui legem illam obferuabat: ad/ didi noftram fanaiorem efte t idc^ comprobabam innumeris argumentis: nec prius defrj concionari,quam excanduerint maiores fatrap^, qui indigna bantur fuam fidem abs me in ordinem redigt . At princeps rifu uultum fol/ uebat,adftipulabaturc^ meis didis.aflerens dC ipfe noftram fidem non ioiq rta colenda efte,8i noftrij deum eo argumento efle,& magnum 81 probum, pb idc^ multiplicia dona nobis eIargiretur,diuitias,opes,dexteritate ingeni). uires.a^ pleraq? alia.Sua tamen apprime extoIlebat,fubdens eam faciliorem aditum ad falute eis pr^ftare ^ nobis noftra. His rationibus nixus,quonia

inquit.

If A V IGATIO. 27

inqmt , Vobis datum eft pr^fentibus bonis frui,erit pr^fensuita uobis pro paradifo illa asterna. Nos uero qui per uarias uit^ interturbationes uita tra^ hiraus afifiduo,fdmus nobis haud defutura illam ^terna felicitate: quoniam perpefli Iaboris,8£ fufcept^^rumn^ prsemium nondum fumus confequuti. Validas ad hoc adducebat rationesuir, ut erat ingentj eleganris, nec noftra fibi difph'cebant,nec]^ difficulter noftra fide i'ndui8et,ni' pauiflet exui regno. Id enim accepera a nepote,qui me enixe rogauerat,ut noftra fidem principi exponere,adfirmabatcp rem dignam efle,uerbu dei . Idqpi perlibenter audi/ endum fore cenfebat . Mores igitur huius principis iam retulimus,& prjcfer dm euridem morem in uidu feruat,quem rex Azaneg^, fufcipita fuis coniu gibus dapes, ut etia c^teri Nigrit^ principes: humi procumbetes epulantur abfcp nitore dl etcgantia uitx,perpauci cum rege difcumbunt,id folis licet fa cerdodbus, aut regulis quibufdam, uel faltem eminentioribus oprimaribus, Reliqui ignobiles xfj.uel x. fimul difcumbunt, dL inter epulandii fere omnes exeodem catino fumunt,5i quidem no immoderate, uerum frequentius,ut/ pote qui ter uel quater interdiu epulantur.

I^egumina 8^ uinum qux ex regno SenegcE proueniutlt,

CAPVT XXVI.

IGitur regnum Seneg^,uIterior9 plaga NigritarCuinum^triticum, filigtV nem,ordeum,auenam,haudquaqua fert iniuria candenris fyderis,quij pr^ fertim ibi menfibus nouem iugiter no pluat,uidelicet a menfe Odlobris ufc^ ia menfem lultj.ld efficit ut iada femina no germinent ob terr^ calorem ni/ miamtproducit tamen milijj^fabas, dl fafiolos omde genus,qua: omnia nuf/ quam eleganriora uifuntur.Siit fafioli inftar nucisauellan^faberrime fadli, diceres torno aliquo infculptos ac ftriatos,adeo uarianris natur^ ars in eis lu dit,res uifu confpicua.Fabce uero largiores,6i proceriores,rubeHt colore uiua ciflimo,aIi^ albicantur, cernuntur uiTu confpedliores: mefe IvAi) feminanturj Septembri leguntur.Quu aute tellus coelefti rore perRjndit'', id eft, uberiori pluuia,tum terram miru in modij colunt, non amplius ^ trimeftri fpacio fe minant,8C kgunt fata:ignaui funtcuItores,8i uix tantij feminant, quantij ad uidtum fit fufficiens,nec in horreis congregat triticia uel alia . Is itac^ mos co/ lendi agri feruatur , inftrumenta quazdam ruftica habeQt , qu^e bipaltjs non funt abfimilia,eis terra egerunt ritu contrario,quam nos cofueuerimus: nam quum ligonizant terram,ante proijciunt,non ut nos, qui terram egefta fem per ad nos trahimus,adeo ut pedum plantas ligonizando cooperiamus ter/ ra, necalrius ^ tres aut quatuor digitos agunt bipalia uel graues uomeres: aliter ipfi non arant. Verum quia terra eft feraciflima, fuapte natura quam/ plurima producit,horum potus prebet fuccus palm^, lac 8C Iarices:nec ea eft palma qu^ fert cariotas . Alia eft arbor, qu^ ibi minime frequens eft: 8C hsc .^bores anno continuo fuccos emittijt inftar lachrymarum , fuccus appella^

c i mignol*

2,2 J4LOYSI1 CADAMVSTI

mignol:8i ut uberiore habeant fucd prouentum arbores fauciant , & ftatitn proGlit fuccus, qui excipitur uafe aliquo.ut tbura leguntur, huic liquori colos eft.fubcinericius, dC feru ladtis prxfentat, nec maioreft prouetus ^ binasuel terna: mefur^ die nodtuc^t huius eft incredibilis fuauitas»8C ut uinu inebriat, ni aqua immixta fuerit:qui prima die prouenit ex fauciata arbore is eft dul^ cior,6^ omni uino uel per^ dulci pr^ftati 8i indies fuauitatem amittit \ fitq^ acidij 8C acre,tamen tertio aut quarto die magis homini conducit:id fum ego exoertus pluriesJ8C non minus, g uino aliquo eleganti hoc fucco obledtabari mignolia appelllt^nec^ eo uti poflunt omnes abunde l hoc eft,ad uoluptate, licet ad hilaritatem plurimi,8C in primis illuftriorest no habent harij arborij uineasXed fparfas 8C uagas,ut fere cuiq^ pateant,qui liquore huiufmodi eli^ cere uulnerata arbore uoluerit.

Varijfrudtus^S^mir^natura^oIeum, Cap* i^^vit,

FRudtus babent muitiplices, nec noftris ab(imiles,fuaues funt licet (yhe/ ftres,qui fi ut apud nos coIerentur,eflent profecfto multo meiiores: regio eft patens,82 aprica ad omnia producenda prope apta,^afcua ibi quamplu/ rima,8i arboreseminenti(rimas,nobis tamen incognit^ i lacus ibi quaropiu/ rimi,qui aquam potu no infuaue propinat, nec^ nimium uafte expandunt'', uerum profundifnmi: 8C ibi pifces innumerr,1icet noftris abfimiles ; inc^ his ferpentes degunt,incok calcatrices uocant Fert etiahsEC regio mitx natur« oIeum,quod pollet triplici uirtutcodore uidelicet uiolaceum habet^faporem uero oliuxidl Ci adhibitu3fueritdapibus,eas ut crocusinficittquamuisipfum crocum fuperet uberiori coIore.Sunt 8^ ibi arbores qu^da qux faxiolos pro ducunt rubentes cum macula nigricante.qua: eft illis pro infigni, 8^ a noftris ocuius dicidalt) hilum appellat,producit igit^ ^ plures,fed paruos admodijf»

Angues immanes,qui deuorant capras,8J anguium fafdnatores,

CAPVT XXVIII.

INueniuntur ibi mulciplices animaliu fpecies, pr^fertim ferpentu fete om/ nium generujuenenofi altj.alrj innoxrj funt,duorij pedum menfura exce^ dunt alas, necpedes habent ut ferpentes,aIioquin immenfi,& tant^ quidem uaftitatis,ut integras capras hauriant,nec Iancfnent,foIide deuorantur I feruC iacolx ferpentes huiufmodi cogregari ftatis anni diebus , dC migrare in ibca quaedam ubi formicarum eft uis magna, quibus eft colos albic3ns,quse fua/ pte natura humiles quafdam cafas inftarfpecusextruunt:nam ore terra por tat,8£ ferruminat abfq^ calce,diceres clibanos aliquos uel rufcula in ordine di fpofita. Na ex huiufmodi cafis uidebis c.8£ c u cotinenter fiJ5ordinatas,u£ altera fequat^^altera miro natur^ ordine . Sunt etia hi Nigntas f^ifcinatores, ideft incantatoreseximrj,fafdnat prffertim ferpentes.Huius rei me certiorS reddidit adolefcens quida , qui anno fuperiore agens apud nepote principis de BudomeI,8£ quu hofpicio receptus dormifet,aHdiuitinnumefas ferpcntiJ

fibilationes;

NAVFGATId*

fibifado tics,quibus cxperredus dam attentiore anirtio eQctitu td ^xfjedlati intelhgfc nepore principis euigilauifTe^S^ domvi egredi uelle : percudatus t(k propterea adolefcens nepote principis quo nam nod;e intepefta cocederetj cu( nep >os (ia inclamauerat feruos a pedibus ut fterneret camelu ) Sum m<gt profedl urus no longe, mox rediturus, luit igi£ nepos 8C fafcino compefcuit ferpete^,illico^ rediens rurfus aIIoquit'hofpite Ligure, Audiuifti ne,inquiti circiter noaem media exfibilates ferpentesC At Ligur, Audiui quide. Subie dt itacp principis ncpos didlus BifboronErant inquit ferpentes,quibus h^c plaga fcatet,obfederat enim domu grege deuaftaturi:ni ego oecurriflfe malo lanto incantationcqua urimur frequerius.Ligur uero his auditis,dixit fe mi/ rari pIurimum,6C rem hanc Chriftianis prope incredibilem fore:tum nepoa ad I Jgurem,Non eft,inquit,quur mireris ob h^c minima;nam princeps no fter multo maioraefficitincantationequu libet.Quili enim inquit,cupitpriE/ fen taneum uenedum habere quod illico mortem afferat, inficit ibi arma ue/ neno,def?gnato m terra circulo , 6C fafcinatione ferpentes eo concedere com/ pellit. Quoquutn uenerint, fpeculatur uenenofiore quem interficiat,ueneni tTolligendi graria,ir£liquos ucro mifl^os facit.Qccifo itacg ferpente,eius fangui tiem cum femine arboris cusufdam mifcet,8C ea mixtura arma illinit, qu^ fic illita ubi fauciaueritit condiclo mortem afferunt , licet paruu uulnus exiftat, modo fanguinis nihil non elicerit. Subdidit etiam Ligu«: nepotem pr^diau i^igrit^ m hortatum eum fuifife,utrei uideret exemplum , Verum Ligurparu huius rei ^^^nmorci curiofus renuit experiri rem huiufmodi , Omnium igitur confenfu Nigrit^ funt incantatores eximii.Sunt tamen eria apud nos huius fadi haud exper/ tes,imb fagaces,contra ferpentes prEefertim. Cap. X X i x.

IN regno Seneg^ Nigritarum boues folum,& buccuk nffuntur inter ani/ malia domeftica: nam capras ^ pecora ibi no uidebis ob ardore torrentis fyderis . At boues tam mares ^ fcemin^ noftris multo funt minores,uix^ ibi uaccam rubentem comperies,aut alb^ aut nigrie omnes funt,uel utroque colore diftinto.Ex rapadbus Ieones,8i pardi frequentiores,nec non Iupi,ca preoIi,ac iepores prope innumeri.Sunt etiam fn eamet regione elephanri fyl ueftres quamplurimi,n5 domant' ut alibi . & fere gentium ubic^ efferantur* propterea 5^ gregatim incedunt , ut in noftris nemoribus apri:cicures uix re/ periuntur ibi. Hi igitur duos eminentiores dentes habent hinc & hincinftac aprorum,uerum ritu contrario: quandoquidealteri fcilicetaproin fuperiora retorri funtdentes:at alteri fcilicet elephanto dimittuntur in terram : nec(uel fenedla^huic funt decidui,uitam concomitantunhominem nifi kfus non I«/ d\t\Si ubi bdit,manu hominem comprehenfum iadt in fublime ultra arcus ladum^ea dicitur manus elephanti, quam alt) promufddem appellant,eani emitrit 8£ retrahit,pro fuo arbitratu nuIIus^inuenit^tant.'E pernidtaris , que (uo mceflu no comprehendatjicet gradarim folii^mbulet eflcetus,magis f^

c 3 uiuoi

ALOYStl CADAMVSTI

uiunt dum paaent,ne catulis uis inferatur , quatuor.ad fummut« pariunt uno partutmaribus uix ett cura fobolis,arborum foltls uiuunt , & trijdlibus: nam promufcide arborem deuaftat, adeo ut fi ftipitem manu complexi fue/ rint,quantumcunq? magnum ab arbore difpartianf.manum habent in infe, riore maxilla,quam exerunt SZ retrahunt pro libitu, hac cibu capiunt,&: hau riunt potum omne,5£ ori adminiftrant fuo, os habent in pedlorcfrequentia incolunt nemora, ac luto plurimu utapri oblecftantur Sunt 8i aiia i ^gentia animalia,uerumfylueftria. De Pfitacis 8C altis auibus, Cap. xxx.

^ — * Vitiorum funt complura ge/

xVnera,8C in primis Pfitacis fcatec regiornam hos odere plurimum Ni/ grit^,quonia totam plagam fere cir^ curauolitantes,fruges pr^fertim It guraina deuaftaf.muitijugi funt , ue/ rum e paruis 5L grandioribus,c6pliK res ego attuiijdiftinguunt^^colore tri> plicijfubGinericio, uiridi,ac ueneto,qs adhuc fere inuolucres ex nido fubri/ pui, fed mox periere . Adultos igituc centii quinquaginta in Hifpania de/ tuli,eos fingulosfingulo aureo nijmci uendidi . His ita^ mirij eft ingeniii, Sifoiertianidificandit nam excelfif/ Omam qu£erQntarbore,quf furculos habeae fubtiies actenues,cuiufuis p5

deris fere impatientes, horu cacumini adligant dependente furculu,cui nidii mirainduftriafabricatu fufpendunt^inftar pikrotundum, relid-o folum fo/ ramine adraodum angufto,quod oftij uicem fuppleat:aiunt id efficere alite, ut ferpentfi fallat aftutias. Nam nidum penfile petere nequeunt,qu!ppe qui furcuio tam tenui nuf^ feipfos crederent mole grauati corporea.Igit^bis ar/ tibus tutaeft a ferpente auis,licet parua.Ibi etia funt gallin^ qufda,quas ap pellant Pharaonis,ex Oriente deferunt',his regio ubertim abundat.Sunt 85 anferes non ut noftras,fed colore dC pennis multiiugis uariatar.

Deemporio,8Cquiebconfluant, Cap. xxxj.

QVonia obtigit illic mora trahere diuturniore, decreui eoru emporium, fiue nundinas quafda uiferet na die htix 8C ueneris in pratis quibufd^ conueniunt a quatuor uel quinc^ miliaribus circunftantis regionis: qui enim magis diftant,alia emporia 8C nundinas adeunt.In his igitur nundinis com/ pertil habui indigi fint reru multaru, quau€ profunda egeftate laborent, id declarabanc eoru uiles merces , hx enim erant cotoni elaborati mulierum

penfis

RAVIGATIO» $i

pe(is,nec eoru itigcns copia,pani ex cotonis. Jnfuper Iegurtn*na,oIeu,miIm,8i pelues l{gnea;,ftorias,tegetes appellat,palmaru folrjs c6ph'catas,8ialia com/ plura ufui illoru no inepta,h£EC mulieres uendunt:at uiri arma,di auri nonni/ hihpermutant oia,pro rc altera.rem altera confequunt'', quandoc]^ pro binis ternas,aut pro ternis binastpecunia Ggnata no norunt,nec numos omne ge/ nus regio cudit.Hi tgit'' Nigrit^ in promifcuu ibant ad me fl;upidi,8d admo^ da admirates effigie Chriftiani, dC in primis albicante coIore,necn6 habitu, dC corporis forma ac habitudine infolita : habitus is erat diplois ex ferico ni/ gro,damafcu appellamus,chkmysiteex pano coloris cyanei,idetidepanni5 ex lana contuebant^^^Si diploide loco miraculi cuiufda:n6nulli albedinis peri/ culu faciebant, arbitrati no efle colore naturale,fed facflitiu . Igit^ut certiores huius rci fierent,fputo illitas manusadmouebant brachijs $1 raanibus meis, ut experirent^utrii coios foret a natura,uel ab arte. Vbi uero uidebant fputii nihil de albedine ademiilejed albicates carnes fore,rurfus admirabanf. M has itaq; nundinas ut multa experirer , utq^ fcirem an auru illic foret uenale concefferamtuerum ut pr^feci,auri parum illic fum nadlus promercalis.

De equis ibi uenalibus,8^ pabulQ,8£ eoifum incantatoribus»

ILIic igitur equos magni pendunt,quandoquidem difficulter eo ducuntur^ nec nifi a npftris Barbartis per Azanegos k, Arabas illb ducuntur . llorij propterea ingens precium eft , nec facilime ibi aluntur ob arida tellurem: na torrida eft plaga,qu£E pabula no producit,facitc^ ^ftus nimius.ut equorum inguina intumefcant , ut uix meiere poftint . Crepant propterea ftranguria huiufmodi labefadlatitpro fceno utuntur faxiolorum laceramentiSifole ficca tis,id uicem fceni fuppletrnam ubtlegerint faxtolos,fecanteari4 caules,8i fole exiccant:loco auen^ fuccedit milium,quo mirum in modum pinguefcut:pro equo inftrato phaleris, 81 reliquo ornatu dant mancipia noue, ad fummum quatuordecim,prout equi, 6L forma elegans, 81 agilitas perfuaferit dandum. Quum aute emerint equos, mox accerfunt fafcinatores equoru ihuncc^ ritij feruat : rogu accendunt farmentis,8J herbis quibufda fuapte natura fumum exhalatibus,8C equo per lorij apprehefo,Oftunt ipfum fupra fumante rogu, uerbis nonnullis proIatis,unguento tenuiftimo equlj tllinunt,8t in domij ad/ ducunt,ubi ad xv.uel xx.dies delitefcit,a neminec^ uide£ Interea etiam ap/ pendunt collo equoru effafcinationes quafda corio rubeo inuolutas , 8C hxc agunt adfirmantes ftrenuiores tuttoresc^ bello futuros equos.

Defcemt'nis8JearummiraaIacritate, Cap. xXXiii,

HVius itaque regionis mulieres hilares funt fupra quam referre poflini, geftiunt, exiliunt, faliunt , & perlibenter chorisant, 81 iti prtmis adole^ fcentul^ nodlu folum dum luna eft pernox , in fuis tripudijs : differunt a noi bis quamplurimum » Res noftras admirantur fere portenti locoVutfune

c 4* baliftd3

$i ALOYSII CADAMV5TI

balift^ 8! tormrtita cmne genus . Nam quum uifum uetiiffent chffemJimh £ ia uacuum exonerari tormentaiUt edito reboatu terrorem parerent his po pulis. Territi igitur tormend inaudito, atrod^ bombo , credidered^onu opus,non mortalium artem,adi)cientes uno idlu poflfe huiufmodi tormenta fupra centum homines profternerei tibias etiam admirabantunSi quum ui/ diiTent exornatas,ut fit,mftar animalis alicuius credidere uiuu animal uarias emittens uoces, non mftrumenta : quod ubi intellexi ne hac opinione dudi diutius fallerentur^ dedi tibias illis cotred;andas,tunc cognouere artem efte, non animal nec^ phantafma,adeo(]^ eis obIed:abantur,ut dicerent rem cce/ leften:. fore ab ipfo deo fabrefad;am , tanta concinitaie ac melodia alledli, dC ia primis uocum uarietates admirati , remc^ nullam uidifte pulchriore prs/ dicabant ♦ Nauim eriam per fingula membra & minores partes fcrutabant": ut maIum,anchoras,uel3,remiges.5^ id genus alia,dicebantc^ oculatam na/ uim e(fe,quoniam in fronte uidentur fculpta Iumina,quod folum fit cau(a or natustut fit quandoc^ io carpends 6C curribus» Propterea adfeuerabant nos fore eximiosincantatores.oec d^monibus abfiroiIes,utpotequi fulcabamus maria gradu citariftimo inftar phantafmatis , 6C itinera quaplurima in mari ineriebamur h'pfi uero uix de ioco ad locum terreftri itinere ire nouerant, 62 id prjefertim admirabantur,tios uidelicet in tantum a continente recedere afi quando.ut per complufculos dies terra nufqua appareat,8i tamen non igho rabamus ubi gentium eftemus,8i quo nam tenderemus:quod efle nopoteft inquiunt citra magicam arte:quod profcd:o haud dicerent, fi nauigandi cal/ lerent artes. No minori etiam admiratione adficiebant^juifis candeiis accen/ fis , quippe qui nulla alia luminaria unquam usderant prxter quam ignem. Vbi igitur uidere ardere candelas,dixere rem efte pukherrimam » In eadem regione mellis eft plurimum,nam id e fauo mellis ore fugunt,cjEramcp abij/ ciunt: emi propterea ego fauij mellis, more noftro a cxrsL mel difgregans. percundlatus fum de cxta eos quid fentirent : qui aiebant fe eam nihili pen/ dere,uti rem inutilem.Confeci ita^ excfra huiufmodi candelas,ipfis cerne« tibus,62 iufti eas accendi,quo facto,magis ac magis admirabantur,profiten/ nos fere nihil nefcire. ^uomodo Antonietus,8i Aloyfius in mare conuencre non Icn ge a Capite uiridi, Cap. x x x 1 1 1 1.

INhac regione inftrumenta muficalia habent fere" nulla, pr^ter duo, 8! ca melodi^ 6f concentus prope nullius : uidi inftrumentum quoddam, fam/ bucam appellant, quod fidibus binis tantum piilfatur,82 nulla inde concinf/ tas, digitis pulfant : res rudis , 82 prope momeftri nullius » Vt igitur prfcfecf, oportuitme illicperdies aliquot diuerfari caufa explorand^ mercis, ut (5 forte fortuna aliquid occurriflret,quod conduceret commercio: 8C id eo liben/ tius ferebam^ut res nouas uiderem,quas referrem aliquiando . Quum icaque

decreuiftedi

NAVIGATIO. $i

dectaii&m acorttinente foluere , 8i in altu facere uela defiderio uiclendi ad> huc maiora : quum pr^fertim a principe infante certior facflus fueram , noti longe a rcgno Seneg^ efle regnum quoddam , cui nomen eft Gambrx , 62 prout referebant NigriL-e principi infanti . Id regnum auri efl: feraciffimumi adeo ut (i eo contenderent Chriftiani,inde confequerentur diuitias innume/ ras.His igitur alled:us,quum ut aurum confequerer, qui^ etiam ut orbis par^ tes incompertas mihi antea uiferem t expeditus a principe ad nauim redeo meatn, parans uela facere uentis , utin pelagus altiuseueherer,relidlurus la/ tus quo appulerant celoces. Dum ita<^ hf c meditamur,repente naues appa ruere in falo fludluantes^nam uiciflim altera uiderat alteram, nec ignoraba/' raus eos efle Chriftianos, Congrefli igitur mutuo confpedtu frui afledlates colloquuti fumus:moxc^ patuit alteram nauim fore Antonieti cuiufdam Li guris,qui maria fulcare probe nouerat: alteram uero aulicorum quorundara principis infantis.Hi igitur uiri conuenerant fide data, ut Caput uiride fupe rarent deliderio uidend^ nou£E regionis » Iniui itaque cum eis amickiam, 6C I foedus ingenSjUt firaul maria fulcates nouas regiones adiremus. Vna igitur foluiraus uela,dantes uerfus didlum Caput uiride Auftro duce,a latere fem per ut pr^ oculis continentem haberemus ufquequac^ . Sequenti itaque dit uentis profperis Caput prasdidum ccepit nobis apparere:na diftat a regnoi priacipis Budomel unde folueramus miliaria fere quadraginta.

De Capite midi.dl eius denominatione,6C moribus gentiuni.

CAPVT XXXV.

ID igitur promontorium Caput uiride idcirco appellatur , quia confitunl eft arboribus denfifliimis , eifdemc^ uiridibus ac uirentibus anno fere con/ tinuo.Huius notitiam habuere primo Lufitani fuperiori anno me£E nauiga/ tionis : appellarunt itacg hoc promontorium Caput uiride ab arboribus,utt ab harena Caput album denominatur.Hoc itac^ Caput uiride eminens eft admodum,8i uifu pulcherrimum,inter duos montes medius exit. Tande in mare prominensuafte, uartjsc^ rufculis Nigritarum,8^ mapalrjs feptum uti dequac^,ab ea parte pr^fertim, qu^ refpicit Qceanum . Sunt tamen bi Ni/ gritas ex regno Seneg^. Vltra Caput pr^didtti uifunt'' tres paru^ infute no longe a continente,fed prorfus de(ettx ab hominibus:ueri4 fcatet arboribus inftar Capitis uiridis.Quum uero aqu^ penuria no mediocri laboraremus, iecimus ancoras,ut aqu^s nonnihil inde hauriremus.Infute illi qu^ uifa erat: uberior,adhsfimus . Appulfi igitur huic grandiori in(u\x fonte quempiam quserebamus , nullumc^ nadli fumus prsEter quandam fcaturigine,quae uix poterat nobis auxiliari fitientibus . In eadem igitur infula inuenimus nidos compIures,8i oua alitum diuerfarum, quce nobis haud erant incognita . Ibi ' ftetimus per totam diem , pikatic^ fumus uaria pifcii^ genera fagenis alios» alios hamis quibufda cepimus,in primis dent3les,8i oftreas ueteres poderis • libraruos

J4 ALOYSII CADAMVSTI

libraru Uel xv.pro unoquoq^ pifciu.Menfe lunrj poflero die illinc foiuen^ tes.adnauigauimus littora haud prope deferentes , Id eft etia fciendij quod mox poft Caput uiride littora fe finuat, & in ipfo receftu fit finus pulcherri^ musrterra eft plana &L referta arboribus innumeris, quibus no prius deciduc folia,^ alia fubnafcantur,uirent femper, dl licet diftent a mari iadtu arcus,ui dent' tamen a longe ipfa contingere maria. Res profedto eft uifu confpicua, 61 ut fatear ingenue , ego quide uarias orbis partes peragraui cu ad ortum, tum etia ad occafum foIis,ueri5 nufqua amceniore uidi,ca coplufculis irrigat^ fluuijs,quori4 quonia funt nauiu impatientes,n5 meniinimus.VItra finij de/ giat bini populi.alq Barba2ini,Serreti dicunt^Jii quide funt Nigrit? ,uerii regi Senegx no parent:rege no habent nec principe,Iicet uni magis ^ alteri honore maiore exhibeant.principeno eligunt,qui uit^ ac necis poteftatem habeat>cum in fe tum etia in natos; na more Nigritaru principu afpernani:,* qui ubi libuerit pro m3nciprjs,8i uxores,82 natos fubditorij uendunt:fitq^ ut eoru uita femper fit in ancipiti,interc^ fpem 8C raetij fufpenfa.jdola colut ^ qui maxime,lege habetnulla:uiri funt truculetiftimi,arcu utunt^acuenenatis fagitt{s,perinde ut fauciati illico pereant, modo fanguis uel mediocris exeat, Hi funt nigerrimi,ac ftaturx habiliffimietregiofrequens eft nemoribus.qus iignis funt referta plurimij:irrigua eft fluminibus ^ pIurimis,ideo fere inaa cefta,nec patet adeumibus aditus nifi per nonullos angiportus ex circijadia^ centibus,timentproptereanemine. Jd funtexpertialiquando Nigritaru re/ ges,qui quij bellij eis intuliftent,funt peflfime accepti ab his populis. Difcur/ f unt igit'' latus pr«did:ij. Auftro flante peruenimus ad oftiij fluminis,quod Riij appellat Barbasinorujlatitudo fluminis oftij eft iadus arcus, huius no/ minis memini ego in charta nauigationis , qua edidi nuperrime . Abeft hoc flumen a Capite uiridi miliaria fere Ix.tnterdiu folu nauigabamus,^ccidete fole iadlis anchoris ad paffus x,uel xij,aquas longe a continente miliaria iiij, uel V, ^uij uero illucefcebat,uela faciebamus in aItij!,pofitis prius fpeculis iti fuggefta ceIocis,qui eminus fpecularentur fcopulos maritimos, ubi uidiftent mare ludlari 5C fremere cum fcopulis occurrentibus,mox renunciarent uelifi^ cantibus. Dum igit" adnauigamus, ad oftiij alterius fluminis deuenimus: i'd erat Rtj Seneg^ magnitudine haud impar. Vifo ergo flumine ta pr^claro, decreuimus quempia e noftris manciptjs emittere,qui terra expIoraret:terra erat aprica , 81 omni arboru uarietate exornata, adeo ut nos fummopere c6 inuitaret. Adduxeramus enim nobifcu c Lufitania mancipia compIura,qua Turcimanos appeIIamus.Hi funt Nigrit?,quos rex Seneg^ Portugalefibus fiue LufitanisCg eb ^ficifcuni; comercij caufa)uendit.Hi igit^ Turcimani fiue mancipia(ScIauos uulgo appelIat)Chrifti fidein Lufitania fufcepere,& Hi'/ dtseos fpanum idioma callent I nam%os mutuari eramus a dominis ea Iege,ut pro huiufmodi feruitute, quai nobis cxhibituri erat Turcimani quu redrjftemus,

fcligerent

NAVIGATIO» $5

feltgeretipfi quemcuqj libuiffetex omtii mandpioruccetu ^Turdtnaiii uero libcrtate perpetuam confequerentMad:a3 igitur funt fortes, ad que fpedaret fuum Turdmanu emittcre in littus.Cecidit fors fuper Ligurc, qui condidto cymba expediuit,qua difcedes a dade in Kttore mancipiu exponeret lege da ta , ut caueret ne cotinente appelleret ultra ^ foret nece0e:fati's ac fug erat,fi mancipium in flcco poneret , dC mox i'n altum nauim duceret,ne tncautus a Barbaris deprehendcret^Jnftituunt igitur manci'pium,ut quum terram atti/ gerit,qu£Erat qvix gens, qui pnnceps,qui mores fint regionis.Sdfdtaret etia an ibi copia auri foret,uelalia qu^ commercrjs conducerent. Vbi itacj man/ cipium terra tenuit,adtutum adfuere NigritJE eius regionis.qui eminus fpe^ culati fuerant aduentantem clanem. Iddrco uenerantad littus fagitris 8C ar/ cubus onufti, delitefcentes in frutetis 5C uepribus , ut quempiam e Chriftia/ tiis improuidum corriperent. Vifo igitur mandpio,propius accedunt , colio/ quuncurc^ nonnihil, 8C mox exerris enfibus 61 machseris, plagis innumeris mancipium confecerunttcui prius proxima nauis auxiliari nequiuit,quam ut tam exhalarit.<5uod ut compertu habuimus,ftupidi re «gre tulimus, intel/ ligentes gente fxuam 5L atrocem efl^e.quandoquide in fui confimile Nigrita tam truculenter f^uierant, fcientes haud dubie f^uituros in dcis magis,fi po teftatem in nos habercnt. Relidlo igitur littore, huiufmodi coeptu iter perfe/ quebaraur, dudi Auftro,in confpectu corinente ufquequac^ habentes.Lit/ toralis regio amceniffima erat,arbotibusinnumeris fulta,8C foli patenris.nec in^qualis.Et tandem peruenimus ad oftium fluminis Gambrs, quod pate bat laritudine trium uel quatuor miliarium,ubi magis in ardum exibat> In/ greffi igitur flumen ofti) tam patenris,duximusibi poffe nonnihil quiefccre, ut mox poftridie certiores fieremus, ubi nam genriij effemus, &: an illic effet Gambrae regnum,cuius defiderio flagrabamus mirabilem in modum. Pe fiumine magno nauigato abalmadiiSs

CAPV^T XXXVI.

APpuIii igitur oftio magni fluminis, quod in primo ingreffu pr^ fe fe/ rebat latitudine fex uel oAo miliariu . Cenfuimus propterea hoc prae/ darumflumen foreregni Gambr^,cuiasdefiderio afiRciebamur plurimil^ nobisetia no difficulter perfuadebamus, illic auri plurimij effcaut forte aro' mata quspia,uel alia qu^cunc^ mercimonia,c[bus locupletati domlj alacres rediremus aliquado. Luce itac^ fequenri uentis profperis minore celoce pr§/ cedere iuffimus,u{ris & armamentis fulta , cum eacg e noftris cymbis unam has paruas naues ex copofito pr^emifimus, quippe qui adhuc ignorabamus alritudine fluminis,uerebamur propterea ne tantaru nauiu foretimpatiens. Expediris itacg his nauibus.nautas comm^nefedmus, ut aqus altitudinem conris expIorarentidentidem,8^ubi cognofcerent eam faris fore noftr^E claf< fi, gradia referentes figno aliquo nos cerriores facerent.Iuere noftri dC quum

aqu^

5^ Aloysii cadamvsti

aqu^ multu reperi(Tcnt,nos monuere . (^uibus cogni'ti's,uiTum efl: aliam ex' pedirenauim aliquanto maiorera, armisprobe comraunitam,8Ciliam Anto nini licet multo minorem i lege prxfcripta, ut fi forte fortuna occurriflent illi Nigritarum alraadi£E(id eft nauis genus)rem ipfi non difcemercnt,nec^ con grederentur,fed ftatim gradum reuocarent, iter ad nos dirigentes: quando/ quidem eb nos concefleramus no beiii fed lucri gratia,quf rebamusc^^ ut om nia pace 8C concordia fierent,quod non ui fed ingenio noscofequi pofle fpe^ rabamus.Euedli itac^ in interiorem fluminis partem,noftri fubinde uada 8C fluminis profunditatem contis tentant.inueniuntq? in horas altiores aquas, dC ingentium nauium capaces| dC altitudine menfura pafluum xvi.excedere: prouedli ultraad miliaria duo,u{dent fluminis littora coferta arboribus pul/ cherrimis hinc 8C hinc, animaduertuntc^ flumen immenfis orbibus 8i recef/ fibus implicari,ut Mxandrus aliquis. Pecreuimus propterea gradij referre, 8C dum hxc meditamur,ecce atergo ab oftio cuiufdam parui fluminis quod Mmdi£ exonerabat in magnum,mox emergunt tres almadi;^, nos kmbos appella/ mus,fiunt ex cauata arbore, nec maiores cymbis noftris,quas trahut naues, funt agiles nimiu,ueri4 parui ponderis capaces . <§u^ ubi liburnicas noftras celoces c6fpexere,credidere nos eo contedere, ut uim inferreremus aliqua; nam edojfti eramus illorum confuetudinem fore, ut arcubus uterentur,8i fa/ gittis ueneno infedtis fere per totam plaga regni Gambrx.Etlicet noftri fa/ tis ac fijper eos eminus propulfare quiuiflent,ut tamen didto pareret noftro, uifis alraadrjs concito gradu ad nos redeunttno taraen facere potueruntetia eflufa fuga , quin femper ad iacflura arcus poft terga Nigritas haberent. Mirum eft quam pernices fint hi uedi hoc nauiura genere. <^uu aute noftri confequuti claflem fuiflent, ingrefli celoces,innuebat Nigrtris ut propius ac/ cederent.llli uero gradum fiftentes nufquam propius acceflere. Eratuero in his alraadtjs horaines xxv. uel ad fummu xxx, Nos adrairabant^^plurimu, ut rem fibi 8C ipforum pr^deceflbribus hadlenus inuifam incognitamc^, na ues uidelicet id gentis,ut funt noftr^,8C homines albos.PIeni itaque admira rione non Ioquebantur,Iicet i nobis ad colloquia mutua inuitarentur fignis, ut aflolet quibufdam. Abiere igitur,8C ea die nihil ultra tentauimus.

Quomodo Nigrita; noftros funt adorri in flumine»

CAPVT XXXVII.

Ane itac^ fequenri nos cum paruis nauigqs foluimus illinc circfter diei .horam tertiam uetis profperis,ut noftros adiremusfocios,ut fic demu turius interiora fluminis peragrare poflemus, &. tande aliquado deoru mu/ nere mitius horainu genus quam id eratquod nuperrime uideramus in al/ madrjs,nancifceremur.Igitur qutm fociorum claflem inueniflemus,una om nes uela dantes uerfus prardicflum flumen iter direximus,prf raiflfa parua ce loce, fequenribus nobis continenter, ut aitera ex ordine poft alteram iret. Et

quum

M,

^.AVIGATIO*

quum lam iiigrefl"i effemus fere ad quatuor miliaria , ilico a tergo almadizb qu^dam (unde uenennt adhuc incompertum habeo)ad nos citati(Timo gra du contendebant. (§uibus uifis , mox in eos uela fecimus , u^^nti ne nos fuis uenenatis fagittis impeterent t non enim ignorabamus eoru fagittandi mo/ res. Claffe igitur reUocatain orbem, quam citius potuimus noftros armaui'/ mus , ante omnia prjccauerites, ne nos incautos 6C inermes hoftis inueniret: uix tamen nobis erat arma ad hoftem propulfandura. Diuifa itaq; i'n duas partes clafte,quafdam Nigritaru naues circundedimus, percenfuimuscp eo-' rum cymbas.qu^ x vii. erant,maiores noftris nauigrjs,quf noftra ferunt flumina, eascp impellunt remigrjs mnumeris. Sublato itaq; remi'ge,quifc^ i\ ^ loru nos admirabatur,utpote rem noua 81 incognita.percenfiti' tunc a nobis, plures non apparuerunt quam centum 8C quinquaginta uiri t profet5lo fi ad Kuttus HigH corpus Q^t£tcs confpicui,nigerrimi quidem,ueru habitu albo induri non iw ^**''^ decor6 .habitus is erat tunicis quibufdam, camifias appeOamus: ex cotoni/ na alba induebantur t in capite paruij habebant piieum , ut mos eft Germa nis ^id plus habent quam Alemani, uidelicet in pileo ex utraq? parte nefcio quid aias pr^fentans duas:in medio penna eminebat,ut eft uidere apud no _ ftros milites,qui talibus plurimij gaudent ^ utcuncj^ fuerit, nos iudicabamus hunc habitum militias conuenire;|eratq^ in fronte cuiufuis almadi^ MaUrus quidam ftans ^lypeum teretem in brachio habens f is clypeus uidebatur ex corio confedtus^6ineuterbellum mferebat,fedalteralterumadmirabatur. Vbi itaque uideeeatergo uigere aIios,qui clandeftine aduenere, mox demif fis remigrjs expediunt arcus,nihilc^ promentes in noftros fagittas dirigunt: quibus confpeclis, noftri tormenta exonerant t uerCi aquis immerfi lapides iadli,neminem occiderunt. perterrefadli tamen tormentoru reboatu 8£ ftre/ pitu infueto, ftetere pauidi admodum. (Juum uero cognouere tieminem l^ fum his torraenris,uerum eorij ia£tus emori i'n aqua , rurfus reaftumptis ani rais magis ac magis in nos fsuiunt , aerem fagitris obtenebrantes celeritate incredibili. Et iam propius accedebat,audaciores foIito:at noftri baliftis eoS propulfabant,8^ catapultis plagisc^ onerant innumeris.Primus igitur qui ie cit in eos is fuit Liguris filius nothus, qui Nigrit^ unius pedus trasfixit, mo ric^ ilico coegit. Sufceptus is itac^ a fuis,extrad:aq^ fagitta admirariorie pe/ perit id teli genus Nigriris omnibus : nec ob id tamen temperabant a fagit^ tis fuis , fiebantc^ in horas atrociores : contra noftri eos male accipiebant, perinde ut paruo temporis momento e Nigritis plures ceciderint t ex Chri/ ftianis uero,qu^ deoru graria fuit,nec urius pernt. profligati^ tot NigritiSi qui ob dadem acceptam indignari pIurimum,ceIocem minorera circumueni re fatagebant uno impetu omnes: quod ut animaduerrimus, mox in me^iu recepimus celocem pr^didam: 8i rurfus exoneratistormentis( bombardas uulgo appeilant ) fttagem intulimus maxiraam. His uifis Nigrit^ iam fere

d faucij

jrS ALOYSIJ «ADAHVSTI

faucq omnes in diuerfa abeunt : nos uero catenis iniedis id curabamus , ne naues in uarias partes dilapfe , uirium minus haberent, una omnes fereba mur connedis nauibus 5C uentis profperis, ultra^ progrediebamur ceden^ tibus iam Nigritis | id i'n primis obferuantes , ut cum ISligritis mutuo collo^ quio frui poffemus aliquando,

£)ecretumfad;uminflumine Sambre. cap, s.xxviir.

I(Situr adeo mancipia noftra Nigritas inclamarunt , ut eorum feflii clamo re Nigrit^, tandem aliquando permiferint unam exalmadrjs fuis propi> us accedere, ut puta ad iaAum arcus.Percundlati funt itac|5 eos nofi:ra man dpia, cur in nos tam atrociter fccuirent , quum pr^fertim non alia de caufa illuc concefliflemus,quam commerci) 81 pacis,concordi^c^,prout melius de^ clarabat cum reliquis Ntgritis regni Senegse contubernium , dl frequentior neceflitudo . Ad hxt etiam noftri adrjdebant , ueniiTe e partibus orbis re^ motioribus , ut munere perpulchro fuum rege homine regis Lufitanorij do/ narenttquandoquidem is enixe peroptabat ab eorij rege arde diligi dC ama ri. Rogabant prseterea utdicerent, ubinam genttii rex per id tempus ageret, 5C quis princeps huic regioni dominaretur , quodc^ huic flumini nomen in^* ditum foret. Addebant etiam ut ad nos tuto 61 pacifice accederent , acceptu ri erebus nofl:ris quicquid liburflet , dC c fuis darent pro fuo arbitratu : mo^ db omnia pace, 8C citra bellum contumelia cp fierent. In hanc fere fententia nobis refponfum eff:, non quidem eos latere, qua^ gens foret Chriftiana na do, 81 unde ueniret, fcirec^ qurd egennt iampridem cum rege Senegs, 8i a^ Irjs Nigrids fu^ ditionis, qui quoniam nobifcum degunt boni efl^e non pof/ funt|quippe qui non ignorant Chriftianos uefci humana car ne , nec sUa de caufaemere Nigritarum mancipia ,ni(iutmandant8^ lancinentutferinas carnes^proprerea apud eos iuratiflime afleuerabant , nullum Chriftianis a»» midtix ibcum fuperefle , fed cordi eis h^fifle , omnia fua qu^ dafle attule/ rant, diripere 8C deprsdari, regicp fiio dono dareje^ trucidare atrodflimej regem abefle illinc irinere trium dierum: regnum efle Gambr^ quod qu^re bant: flumen magnum effe,nomen quidem non reticuitjuerum ego non me mim, Hoc igitur accepto refponfo, ut par erat, indignatiin eos uela fedmust qui' eflufe fugientes,med{terranea petiere. Hunc finem habuit cogreflus n© fter. Hisperad^isexploratoomnium uoto contendebamus rurfus interiors fluminis penetrare, uel ad miliariadrciter centum : qu^ res, ut patuit omni/ bus, permouit multos , quos proprrj laris cura folicitabat nimium : nec funsr paffi nos ultra progredi, afflrmantes fatis ac fuper egiffe, dum in has parte& a fuo urbe remoriffimas fofpites deueniffent , addentes nolle de c^tero lacef fere fortunam: 8C difcordia ingenri condo foluta eft. Nos autem qui callebs mus horum confuetudinem,fcientesquam durasceruicis forent,quantum ue profilirent ubi non exaudirentur , conducibilius fore duximus,fi eis pro tem

KAVIGATrO.

porc cedcremus. Sequend igitur die illinc foluimus, uerfus caput umde itei facienteSjUt deoru auxiho i'n Hifpania rediremus ahqaando.

Ppr id tempus quo in oftio fluminis moram traximus, femel tantum fc/ ptentrione uidimus , qui adeo demittebatur, ut crederetur mare fcre c5 tingere, ab aquiscp non plus uidebatur abeffe, quam lanceic tertia parte t dC ihi fydera fex confpicati fumus, qu^e magna erant, 8C miru in modum fpleii debant ; ea metiti fumus pyxide,8C infra fcriptam figuram prsefentabant,

^ -)f -X-

Cenfuimuspropterea huiufmodi aftra plauftrii auftrinia efficere : licetpnV re ftella in ordine minime uidere potuerimus: quonia haud quadrat rationi ut ea prius uideamus quam feptentrione perdiderimus,id eft,ab noftris ocU lis euanuerir. }nibi etia coperimus nodem horarij tredecim, diem uero un/ decim,ingrediente menfe lultj,quo regio illa eximie flagratthabettamen ua rias temporu uices ; hyeme & ipfi appellant | quonia ab didlo menfe ufc^ in menfem Qdlobristerra irrigatur imbre 8C pluuia fere cotinua <K pr^fertim in meridie exurgst qu^eda nebul3,qux cc3elum inumbrat,nec fupra terra mul tum tollitur in Subfolanum 81 Apeliotem. A Subfolano uero ad Vulturnu tranOt fulgoribus eximi^s 1 81 tunc imbre tellus madefada femini pr^para/ tur. Vti agunt Nigritse in regno Senegx. Viuunt milio , leguminibus , car/ nibus 8C lacle. Accepi etiam introrfus non pluere , nifi fere feruentem aqua: 6i ibi quum dictcit non uifitur aurora ante emerfum foIis,ut ufu euenit apud nos: quoniam fcmper inter auroram 8C folis ortum nonnihil temporis inter cedir : imo quamprimum nox abfceffit.ilico fol emcrgit abfque alio medio, Verum licet fol uideatur, non tamen illuminat ad fpatium medi^ hoxx: ui/ detur enim pati deliquiu in ortu: propterea obumbratur aliquantifper. Cau fam uero , cur fol ibi citius uideatur quam alibi gentium , nullam aliam afFe/ runt, nifi quia regio patentis eft foli 8C depreCfi, uacatcp montibus, qui forte alibi obftant , ne fol oriens mox cernatur. Huic fenteritiJE aftipulantur fod|. qui aderant omnes.

(^uomodo Antonietus I-igur, K Aloyfius Cadamuftus in fecun da nauigatione nouas inuenere infulas. C a p. .

MOres igitur 8C qualitatem huius regni Gambr^, quantum ego colligc re potui in meo itinerario, uix referre poflumus: quoniam,ut pracfeci/ mus, incolarum faeuitia , 8C eorum in primis qui littoralia incolunt, confequi

d i nequiuimus

40 J^LOYSU € AD.AMV Sri

fiequimmus uotum noftrum : nam gens fuapte naturaferox>colIoqui can? mitioribus noluic, nec commercia tradare qu^piam. Igituc noueritis nos gnita huius gentis feritate haudquaquam ultra progreflbs fuifle,nautis relte (aaAtibus, fed in Hifpaniam , flumine illo Gambr^ non fuperato , redtjfl^e. Anno itac^ fequenti prjefatus Ligur, di ego Aloyfius unantmes rurfus claf' fem expediuimus , quum animum applicuiffemus ad hanc prouinciam na^ iiandkmi uttandem aliquando didlum flumen explorantes, regnum Gai»i brae ingrederemur. H^c ergo ut percrebuere ad auresprincipis infantis , &f ne cuius commeatuexpeditio hxc fieri non poterat, complacitum illi pluri^ mum fuit, quod h^c nobis^ordi fuiflent: 8C ut huic pio propofito, nec poenl tendo uoto fauens fubfcriberet, unam e fuis celocem armat eximie , dC omm genere annons communiuit . Soluimus itaque a loco quodam qui dicitur tmhut, Lanchus, qui parum abefl: ab Sacro promontorio, fiue Capite fandi Vin^ centrj , ingrediente menfe Maio profperis uentis , dC iter fecimus per Cana/- rias infuiasj eas tamen ex copofito pr^tereuntes, utpote rem non incognita nobis , fi^fuperiorum merainiftiis» Auftro ducebamur , dC labenribus aqurs.. qu^ flante Noto mirum in moduni fluunt , peruenimus ad Caput album? quo uifo,duximus clafliem in altum : Si fequenti nodte adortus eft; nos uen^ tiis Aufter, cuius impulfu regredi opdrtuiflet, ni nonnihil ad occidentem de clinauiffemus. Suftinuimus rgitur hanc uenti f^uitiam nodlibus duabuSiSf diebus tribus:dteuero terribterram iri confpedlu habuimus,quod nemo no fllrum autumaflet. CcEpimus itaque gcftientes exilire omnes, terram idm^ ridem inclamatites , admirari nimium ibi terram reperiri , quum prorfus id nefciremus . Expedita igitur cymba duos homines emifimus , qui explora»^ reflt iam uifam tellurem. luere itaque, 8d duas praegrandes infulasuidifle rc? nuncrantrquod utaccepimus , mox ruimus in dei laudes , qut fua clementis mcredibili hadtenus incognita nobis eognofcenda pricpararet ; res profedloM nbuas ,8Ctori Hifpanix incompertas. Yt igitur oblatam a deoterram ali^ quarido peragraremus,rerum nouarum percupidi, fortunam experiri uolfets tes nofl:ram, uela fecimus uerfus huiiifmodi infulas: qub breui peruenimust btabi in confped:u fuit . uifa efl: maxima , tantumcf oBnauigauimus ut rionem non incommodam reperiremus. Appulfiigitur , prius iadis anco^ ris, cymbam bene armatam emifimus ,ut compertum nobis fierec , an infu ia. cbtereturab hiimanis.Ingrefli ergo nofl:ri infulam,nemine un^ confpexe re humanij, neq^ extabant ueftigiaitineru, quibus cognofci poflet quam cul ta foret infuIa.Hoc cogtiito,mane fequenti,ut animo fatisfacere meo, iufl^i ex meis dece armari,tum telis,cum etia baliftis,ut interiora inful^ adirent.fi for ^eultra quofdam coIIes,qui ibi attolIebantur,homines forentjuere igitur.S^ cbllibus fuperatis inuenere riemitie pr^tercoIumbos,8C fere omne genus aul tibrujnam columbi capiebarit^ pro libiro manu hominis: no enim pauebant ¥'■'■'■■■ -iij ' " ~ ' ' aduiri

, HAVIG ATIO» \ 41

um confpetflutn, utpote ad rem fibi hadteotis inuifam. Cepere igitur ck bi^ quaraplurimos , quos fcipionibus occiderant , nobisc^ attulere. Ex alia rcgione apparuere tres aliJEinful^magnae ,quas ipfinon uideramustnam . ad feptentrionem nobis remanferant , Yifum eft etiam eis duas alias infu/ las uidere uerfus occidentem in uafto mari :,uix tamen id comprehendebant ob magnam diftantiamtnequenoseas uifere magni fecimus , quippe qui animum induxeramus ccEptum iter perfequi,nec tantis fuppetebat tempus, uerebamurque ne fruftra tereremus, diuertendo ad inhabitatas infulas» |n/ tereadum hisegoinfiftoquatuorinfulis,alii uidere decem paruasi nfulas, quas quum adiuiflfent, nihil pr^ter aues inueniunt,8C pifces ingentifti^ iuos. Vt igitur reuertar unde fum digreffus, folui ab hac infula , iter meum perfecutus , ecce dasc alim infula^: & quum oram unius percurrerem , mox incidimus in cuiufdam fluminis oftium , 5C cenfentes aquam potu fore non infuauem, littori applicuimus | erat enim infula confita omni arborum gene: re pulcherrirnot 5i dum fontem quxrimus quempiam, glebas falis albas mt nutulas nancifcimur fecus flumen. J^egimus ergo nonnihil falis, quod itinc/ ri fufFiceret noftro: nam ibi fal effufe affluit. Haufimus etiam aqax non pa/ rum. Erant ibi teftudines innumerx , quibus pro tegmento natura uaftiffi/ mas teftas dederat,magnitudinis tants,utpro clypeo non inepte fufficiknr» Noftri itaqqe efculentis huiufmodi obIed;ati pludmum , exenteratis teftu/ dinibus multiiuga eduliorum genera fabricabantur , afleuerannss eis alias fe folitos ubertim uefci , 8C cum primis in finu Argino , cuius in fuperioribus affatim meminimus: na is finus fcatethuiufcemodi teftudinibus Jhortabati turc^ ut ego eis uefci uellem. Efitaui igitur cibum inibi infuetum , ut complti ra experirer : uifus eft non infuauisl albicat enira caro h^c , nec multum efl: abfimilis uitulinis carnibus, fi fragrantiam SC faporem fpe(5les. (^uum itaqj. placuiftet comedifle, cibum approbans, in naui plurimum adferuari iuffi,uc quandoque leniret famem. Jn primo etiam itinerario meo , quod pr^termi feram, comedi exleophante fatis illecebri. pifcati fumus etiam in oftio didri fluminis , ubi tanta uis erat pifcium,quantara uix referre quibo: quandoquf dem ferc credulitatem omnem excedit. f rantexhispifcibus complufculi, quos nemo noftrum uiderat unquam, uerum pergrandes,& ad cibos huma nos non inepti. ® ftium uero fluminis in tantam exibat latitudinem,ut one rariam nauim centum quinquaginta doliorum capacem haud grauatim ex/ ciperet: adeo patebat, ut paucis expediam, ut unius ia(5tu arcus latitudinem eius metiri nequiuifles. Illic ftatiua feciraus biduo animi caufa, ut feriati ali/ quanto alaboribus, animi deinceps ad dura promptius euigilarent. Aino/ namoranegenus inde exportauimus , ut futur^ famiconfuItumiret:inter c^tera columbos innumeros. Nec id pr^teribo, nos illi infuk,cui primo ap/ plicuimus , Boni uifus nomen indidifle: argumento , quod prima a nobis ut

d j faforet.

4r> - ALOYsn cadamvsti

fa foret. Alteram uero, qus inter quatuor eminet infuIas,Di'ui Iac<DBitionc* pauimus,ob id quod ea die, quas in honorem fandlorum lacobi & Philipptk concelebratur, anobiseft reperta.

De loco dido Dua^ palm^ , 8C de fluuio Qambtx nauigato;^

C AP VT 26.LI.

Hls perat^as die memorato ab tiis infulis foluimus, per Capuc uiride te^'" nentes iter 1 81 breui deorum munere peruenimus ad id loci qui dicitur Spedegar,in conlpedlu tellurem femper habentes : 81 ibiloeus aliiis, qui ad Duas palmas appellatunis eft inter Caput uiride SC finu Senegf pr^did:!^^^ 62 quonia iam terra erat nobis alias cognita, audader didum capur percur/ rimus i adeoc^ id concite a nobis adum eft , ut fequenti niane didtum Ca/ put fuperauerimus tandem aliquando rurfus ad pr^nominatum Gam-' htx flumen peruenimus, 8C intrepidi didlum flumen nauigare ccepiiiius ob ftante Nigritarum nemine: nam almadi^ nufquam apparuere. Interdiu fo lum adnauigabamus,eonrisexpIorantes fluminis alueum : eccc qusdam af tiiadi^ Nigritarum,uel:um fecUs littus fluminis euntes,nobis haudcrant ittv pedimento: 81 introrfus ad decem miliaria infulam quandam paruam repe/ rimus: quo quum applicuiflfemus, e noftris quidam uitam exuit: nam febte diutius laboraueratt 8C licetjegre tulerimus omnes uiri exitum , camen quo/ tiiam deo maximo complacitum fuerat, ut decuit fideles, nuiquam cius po^, tenriam detredauimus: uerum pro raore humano fatis moefti,humauimu^ hominem iam uitafun(3;um:5C quia huic Andreae nomenfuerat.infulam de nomine uiri appellauimus. lEft itac^ a cundlis deinceps dicta infula, Sancti' Andrea:. Soljuentes igitur ab hac infula^didtum flumen nauigauimus:feqUe ^antur a longe quasdam Nigritarum almadisE, quas inclamans mancipiun^ noftrum, quod Nigritarum idioma nouerat, tantum effecit i utpropius ac^ ceflerinc Nigritjca nobis cum uoce, t«m etiam rerum noftrarum aflidua o^ ftentarione alfedti : pollicebamurenim eispro colloquio pIijrima^,hortaba/ murc^ utomnem de nobis fufpicionem feritatisexuerent:quandbquiden:j hi eramus , qui humanitate 81 comitatc cxteris prasftamus mortalibus. His ergo prouocari propius acceflere, iam nobis fidentes: quare unus ex NigrtA tis celocem eft ingreflus intrepide, & cum Turcimano , id eft, mancipio no/ ftro colloquutus,admirabatur nimium noftrum morem nauigandi,& in pr$ mis uelat quoniam ipfi folo remige impelluntnaues,rati nullum alium ince^ mortales modum foremaria fulcandi i'albicantes^ hominescum itiCueto habitu magis ac magis demirabantur:nam hiseft habitusex cotonirta qua dam alba admodum, quas inftar camifi^ ueftem eis fuppeditat: complufcci fceriam nudi incedunt . Excepimus itaquc Nigritam honorifieenrius quams

' potuirausf

i

tsiotuimus , muheribus noftris hominem prope onerahtes» ^ui hoftra con^ iuetudine deledlatus , pcrcundtabatur de multis noftros , Poftremo ape/ ruit nobis id efte Gambr^ regnum , quod errantes iampndem qusreba / mus: dC illorum dominum dixit efle Farofangolum , eumc^ abefte illinc iti/ nere dierum decem introrfus meridiem uerfus : ipfum tamen fubefte maiori principi , id eft Regi Mellis, qui magnus Imperator Nebeorum dicebatur. Adiecit tamen , non efte longe a littore fluminis utrinque regulos complu/ fculos, in quorum contubernium dC neceftitudinem mox , fi libeat , fua ope/ ra reciperemur: 81 in prirais pollicebatur id fe nauaturum apud regulum Ba timaufam ^ quonia iam intelligebat nos 8C probos 8C comes uiros eflei^anc igitur uiri huius nobis conceptam opinionem gratam habuimus fupra mo/ dum, eumcp e noftris adnumerauimus in celoce receptum protinus , 8C taa^ dem nauigando deuenimus ad eum locum , quem appellant Batimaufami qui noftra fententia abeft ab oftio fluminis quadraginta miliaria.

De principe conciliato muneribus noftris»

C AP VT XLII»

IWad eft etiam fciendum , quod dum fulcauimus flumeh Sabfolanb Ue> £ti fumus : 8C is locus ubi iecimus ancoras, multo anguftior eratoftio flu>* niinis,SC mea fententia latitudine miiiariu non excedit, in eumc^ complufcu ti fluurj exonerant.Vbi itaque applicuimus ad id Ioci,decreuimus mancipiij noftrum ( quo interpreteutebamur ) cum Nigrita , quem prius conciliaue/ cant nobis munera 8L blanditi^ , ad principem mittere Batimaufam , quem perpulchro munere donauimus.|d eratmunus tunica quaedam fericea,con/ textamore maurico: nos tunicam interiorem appeIlamus,Gue camifiami itiftituimusq^ Turcimanum, ut munus his uerbis exornaret: Nos uidelicet huccontendiiTe,ut fcedus 8C neceffitudine eximiam nomine regis Portugal li«, fiue Lufitani^ fecu iniremus, uell^ue commercia exercere |ubi fibi com plaeitum fuiflet: 8C fi noftrarum rerum egeret , eis ^que ac fuis uteretur , no/ ftrum regem nufquam defuturum, ut illi morem gerecet ufquequacgf aliac^ quamplurima adiecimus , qux fciens pr^tereo, ne furgat opus in Iliada mi gnam. Profedluseft itaque mancipium Nigrita comite: 8Cut breue faciam, principi noftro nomine cuncfla expofuit. %io eff^^dum eft ut maximacum principe amicitiam conflauerimus, permutauimiisque pIurima.Dedit enim pro noftrismercimontjsmancipia,Siauriquippiam: aurum tamenibi ia frafamanominis reperimus,utpote q audiueramus regione huiufmodi fca/ tere auro plurimo.Inueniturquidem auri4:ueru magni penditurfereutapud nos:fciunt rem pr^clara efle,Iicet cum rebus minimis permutent: quf fi a no bis confiderenturjfunt profedo uiles:apud eos tamen funt in precio non me

d ^ diocd

44 i^LOYSII ^ADAMVSTI

dioctild efjicit regionum uiuendi uaria confuetudo , ihi etiam ftetiraus sS diesferequindecim» Jnterea ibant cateruatim Nigrit^ ad claffem noftram, loco miraculi noftraK nos ducentes-.nonnulli ut permutarent fua:altj ut rem non uifam prius confpicerent: accedebant aliquijUt fufaras uenderent, id eft genus merciscotonum , 6C eius filum , dC tunicasex eodiem^ hxc etant mul^ tqugi coloris, ut funt punicei dC albicantis, necnon uermiculati cofotis. fere^ bant 5C feles prope omne genus: quandoquidem ea regio fcatet animalibaa huiufmodi, uendunt^ precio uiliori, ut puta marchetis decem , non tameti ipfa pecunia: ignorant enim omne,genus pecunias: uerum re quapiam, qas deeem marchetorum precium nonexcedat pro felequolibet. Adducebant K afe qpamplurima, ut funt pelles felium,5i cafl:oreum,.6£ id genus aiia: da, bant unciam caftorei, id eft mufcati, pro re precrj marchetorum qaadragin/ ta, uel ad fummum quinquagintafnon tamen pondere aliquo permntabatr na omne genus ponderis nefciunt : ueru (i res data fpecftetur , unci^ pondus expleret. Ferebant inter alia cariotas,id eft,dadly^Ios palmaru frudlus,&frit: dluum genera omnia. Ex his nonnulli fylueftres erant,non tamen infuaues; egota^men hisabftinui metu profluui} corporis^fojuunt enim miromfnmo' dumaluutti. Itaque ibat ad nos quotidie frequens hominum turba,nec idio raatis uniusr uartum erat linguarum genus,nec deffnebant uecfli cymbis fuisk (almadias uocant) ultro citroc^commeare flumen fulcantes , traijcientes de loco ad locum, modo huc, modo illuc uedli , ut apud nosin quibufdiam Bof minibus eft uiderejut puta Lugdunt Galliarum urbe in Arari flumine placi di0imo:uerum omnis^eoru nauigatio remigrjs abfoluitur; his mirum in ma dum ftantesnaue& impellunt: utrinque in puppi plus remigu maior eft meru&,modohinc,modo iUincutmedio ^que utrinc^ librata nauis incedar, in neutram partem magis decIinans.Stantes itaque remigant,ui lacertorun» nullis inhaerentibus remigtjs. Verum fic fabricantur remigia : Habent. lan/ ceam longitudinis paflus unius 8C dimidvj , in cuius fummitate alligant afle/ rulam quandam teretem , uti nosin menfa utimur pro patinis , quum locc^ argenti uel ftagni ligna fuccedunt, frugalitate,uel potius pauperie fuadente? hoc inftrumento nau!gant,8i quidem citatiflime: almadi^ fusE a laterefem/ per littus haudquaquam deferentes, dnitip ibi paruorii amnium off ta com^ plura, qu^ exonerant in mare| his fe committunt tutius , nec multum ab re/ gionibus fuis recedunt , ne ab fuismet Nigritiscarrrpiantur , 8C captiui (a£ti demum pro mancipijs uendantur Chriftfanis. Pum itaque illic mercamur cum Nigritis, ^grotare noftri cocperunt febreadrapida calidiflima: pro/ pterea ut noftris confuleremus , protinus illinc foluimus , rurfus ad oftium di(5ti fluminis reuertentes»

Pefylueftrt

V

NAVIGA.TIO* 45

D£fyIueftdbuseIeph.antis,8iquomodocapi'^ntur. cap. xx.111. lE rebus huius regroms quas referri poffunt a nobis , qui eas uel fubfeci/ 'mus oculis, aut a ficle non mdfgnis accepimus per id tempus , quo illic fmmus,de fide ipforu potiffimiji aufpicabimur.ldola igit'' rummoperc colunc ritu multiplici, fide non mediocre fafcinationibus adhibentes : patrat 8C alia innumera dxmone fuadente^t deum tamen norunt, licet cognitu non obfet'' dent: a\r\ Mahumetem fpurciffimum uenerantur , & hi ut apud nos Aegy-' ptrj populi uagantur extra folum patrium : 81 in primis apud Mauros de^ gunt : incol^ uero rcgionem non excedunt fuam. Viuunt ut Nigrita: regni Seneg^ pr^didi, 8i fere eifdem cibis aluntur* Id plus habent,quod prisatti ] uberius ibi legunt: quoniam in regno Seneg^ non nafcitur. Vefcuntur cani' bus, quod nufquam alibi comperimus* Y eftiuntur cotohinis: at Nigrit^ fe rc in uniuerfum nudi incedunt : nam apud illos maior efl; cotonorum copia. Mulieres uniformem habent habitum: prius tamen quam adolefcant , cor/ 'pora compungunt ftigmatibusnonnullis, qu^ igne inurunt,ur perpetuo re maneant. Nota;huiufmodi prxfentant ornatum quendam fadum infm/ done opere polymito ex ferico contextum,coloris muldplicis. Plaga eft ad/ tnodum torrida: dC quanto aiccedutit magis ad auftrum, eo plusfunt exufti/ ores:82 cum primis fecus flumen calor graftatureximie ob arborum frequen . dam : Nam «ftus ubi exhalare nequit , urget magts. Arbores uero ibi fune tant^ magnitudinis,ut earum ambitus fit pedum x vii . licetemjncntia af ritudinis non quadret magnitudini | non enim altius tolluntur quam pedes XX. eariofx funt tamen, dC fine fened;a,ut euenit annofis arboribus,Gue ca rie quapiam commaculat^ erant 8C corrof^. Aiebant etiam incok multo e/ minentiotesgrboresin regione huiufmodi efte:faciunt^ bx arbores,ut non difficulrer credamus tfrram illam feraciffimam fore : quoniam ubi arbores adolefcunt in tantum incrementum , regio haud dubie non poteft efie noti arrigua. Fertetiamh^c regio elephantes, fed fylueftres^nec^ ibi cicures fiunt aut domantur.ut alibi gentium. Vidi ego aliquando quatuor ex huiufmodi tiemus egredientes , quos ubi fum e naui fpeculatus ego 81 focq complufculi, exiliuimus e naui contendentes ad eos:qui ubi nos confpexere,mox nemori fefe dedidere. Vidi 81 exanimatum elephantum, quem occidi iuflerat prin/ ceps quidam didtus Gnumimenfa , in grariam meam . h princeps accola mumimenfd eft oftt) fluminis Gambr^, 81 profea:us eft uenatum concomitantibus cpm j»Iuribus Nigriris , biduo fere continuo. In hoc igitur uenatu oppetrjt ptx/ didlus elephas. Pedites exeuntaduenationem ,arcubus K mach^ris ar/ mari , 8C fua arraa omnia illinunt ueneno pr^fentaneo . Nec id uos lareat . hos populos elephantos in nemoribus uenari, ubi cceni plurimum cerniturt Nam id genus animalium fuapte natura ut fues in coeno uolutantur creber/ time* Hi itaque Nigrit^pone arboresdelitefcunt, ac prxtereuntibus ele/

" phantis

\

46 ALOYSirCADAMVSTI

phantis fagittas Sl uenabula infigunt , faliuntc^ miro modo de loco in Iocu,> ab una arbore ad aliam,donec feriantelephantum : qui quum maxima mo-^ le prsgrauctur , nequit infidiantis idlus uelociffimos deuitare . S tamen id tencarent in locis apricis 8C patentibus Nigrica: , in eis potifllmum ubi null« •%etocitd/f. uifuncur arbores, non euaderent profedio uires elephantorum | qaandoqut elcpbML dem nullus hominum tantx pernicitatis inuenitur, quem mox elephasnoa comprehendac eciam non currens | fed gradacim incedens t id efficic anima/, lis uafla magnitudo, dC ubi ufu euenit,ut irato omine elephas in agris pateti tibus hominem fit confequutus»non euadat quidem : nec aliter l;cditquani promufcide;manum appellanr.Hac itaq^ homincs corripit circumamplexUf 6C adeo iacit in fublime, ut f^penumero correptthoc modo prius efjflent ani mam,quam terram concigerint.Hjec elepbantis promufcisnon multum ab/; fimihs labrofuillo. In hoc difFerunt,quod huiceaefluolubilisadnutum,uc modo uibret , modo pro libito retrahat. Id a compfufculis Nigritis accepi: non efFerantur tamcn, nifi prouocati : nec hominem l^dunt , nifi prior iniu< ^ riam intulerit ipfe . Vidi ego aliquando illic occifum elephantem perquam mediocrem>cuius dentium amplitudo palmos ternos excedebat | eminebat ad duos palmos: uerum palmus conted;us carne maxill^ immergebatur,uc totusoccultaretur, uc funt alij|um radices dentium^K quoniam eorum fene d:a dentibuscognofcitur,aieDantargumento dentium amplitudinis fer^ de/ fpicabilis, rpfum haudquaqua annofum fore ^ fi conferatur alrjsproceribus» (^uorum dentes tanta: (unt magnicudinis , ut uicem poftium fuppleant , 6C pro palis fepcs muniant, tefte PTinio: 6i ut ipfi referebant , nonnullis eo am/ plitudinis crefcunt dentes, ut duodecim palmorum menfuram excedant :6i licec prxfecerim , hunc elephantum , fi fpedtentur c^teri, minime fuiHe con/ fpicuum : erat tamen tantJE proceritatts * ut unus plus carnfum haberec ► quam tauri quinque noftri , ponauit me igitur hoc elephanto princeps ea padlo ,ut tantum carnium affumerem , quantum libuiftet , reliquum uero . uenatoribus impartirer:quoniam illi in cibatu elephantos gratiffimos ha/ bebant. Inuitabar propterea identidem ab eis , ut ego carne huiufcemo/ di uefcerer . lufTi igitur partem animalis concidi in frufta ^ STad claflem de<» ferri meam , moxque ahenis excoqui fubiecflo igne. Alrj aliam pactem torre: bant j perinde ut 8C elixum 81 toftum comederim \ non quidem uoluptatis^ qu^ nuUa erat, fed experienti^ caufa , ut tacflare poflem me aliquando efita uifle eascarnes, quibus conterranei nunquam uefci confueuere. h«c {umma eft,carnibus uidelicet huiufmddi me minime deledlatum fuifle. Infuauii eft guftu 8C afperrima , duraque nimium . Xuli etiam ad daflem promufck dis partem , id eft manuselephantis : eaulfi etiam ab eo pilos , qui nigrica/ bant, SCquafi duorum palmorum menfuram excedebant , erantq^ amplitu dinis haud contemnend.r, Hos igitur , 8C carnts nonnihil in Hifpaniam dc/

tiili,8t

NAVIGAflO. 4f

tu\i , 81 6mnibusprincipem Don Hurich pr^nomfnatum donaui , qui hx^